Fransa'da lise eylemleri büyüdü: Paris ve Marsilya'da göz yaşartıcı gaz

Fransa'da lise öğrencilerinin okullardaki yetersizliklere karşı başlattığı eylemler ülke geneline yayıldı. Öğrencilere veliler, üniversite öğrencileri ve sendikalar da katıldı. Yüz binlerce kişi sokaklara çıktı. Başbakan Sébastien Lecornu, eylemlerin başlangıcından bu yana 215 öğrenci ile 85 okul çalışanının ve 715 polisin yaralandığını açıkladı.

Paris'te kalabalık genç gruplar Place de la République'ten yürüyüşe geçti. Göstericiler okullara daha fazla kaynak ayrılmasını ve polisin daha az baskı uygulamasını istedi. Lyon'da polis ile göstericiler arasında arbede yaşandı. Paris ve Marsilya'da göz yaşartıcı gaz, Rennes'de ise tazyikli su kullanıldı. Yetkililer, önceki eylemlere göre daha az ciddi olay kaydedildiğini belirtti.

Okullarda ders aksadı

Hükümet, salı günü 891 lisede eğitimin aksadığını bildirdi. Bu sayı, ülkedeki tüm liselerin neredeyse dörtte birine denk geliyor. Hükümet gün içinde 250 binden fazla göstericinin sokağa çıktığını duyurdu. Öğrenci sendikaları ise katılımcı sayısını 450 bin, abluka altına alınan lise sayısını 1.800 olarak açıkladı. Göstericiler bu günü hareketlerinin "üçüncü perdesi" olarak adlandırdı.

Marsilya'da binlerce kişi kent merkezinde dolaştı; polisin yön değiştirmesiyle kalabalık kısa süreli sloganlar attı. Maskeli bir grup, güvenlik bariyerlerini ve çöp kutularını kullanarak polise karşı barikat kurmaya çalıştı. Polis göz yaşartıcı gazla müdahale etti ve grup dağıldı. Marsilyalı öğrenci Alissa, "Çoğumuz şiddet yanlısı değiliz. Okullar kapatıldığı için sokaktayız. Okullar harap durumda." dedi. Arkadaşı Sacha ise okul tavanlarının su sızdırdığını ve koşulların genel olarak kötü olduğunu söyledi. Sacha, "İyi önlemler alınana kadar bunu sürdüreceğiz." ifadelerini kullandı.

Parlamentoda suçlama ve soruşturmalar

Başbakan Lecornu, parlamentoda aşırı solcu Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) partisini yedi ay sonra yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde "kaos yaratmaya" çalışmakla suçladı. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un görev süresi sona eriyor. Anketlerde LFI lideri Jean-Luc Mélenchon, aşırı sağcı Ulusal Birlik'in lideri Marine Le Pen'in ardından ikinci sırada görünüyor. Macron'un salı akşamı Élysée Sarayı'nda bakanlarla bir toplantı yaparak durumu değerlendirmesi bekleniyordu.

Milli Eğitim Bakanı Édouard Geffray, başından itibaren okul ablukası yerine diyalog çağrısı yaptığını belirterek lise hareketlerine "aşırı şiddet yanlısı unsurların sızdığını" söyledi. Öğrencilerin taleplerine yanıt vermesi için baskı altında olan bakanlığın sunduğu öneriler arasında öğrencilerin şikayetlerini iletebileceği bir internet sitesi ve cuma günü okullarda yapılacak iç tartışma oturumu bulunuyor. Bu öneriler şu ana kadar kayda değer bir etki yaratmadı.

Fransa'nın en büyük sendikası CGT, lise ve üniversite öğrencilerinin katılacağı yeni eylemlerin perşembe günü için planlandığını duyurdu. Eylemler 15 Eylül'de başladı ve o tarihten bu yana ülke genelindeki liselere yayıldı. Polisin "orantısız güç" kullandığı iddiaları üzerine Fransa'nın IGPN polis denetleme birimi çok sayıda olayı inceliyor. Paris'in kuzeybatısındaki Saint-Ouen-l'Aumône'de geçen hafta bir lise öğrencisine göz yaşartıcı gaz bombası atan bir polis memuru hakkında savcılık, "sakatlık veya kalıcı engellilikle sonuçlanan şiddet" suçlamasıyla dava açtı. 14 yaşındaki Eden, Château d'Épluches lisesindeki abluka sırasında yüzünden yaralandı. Avukatı, çenesinin kırıldığını, üst dişlerinin kırıldığını ve alt dişlerinden dördünün kaybolduğunu belirtti.

Pazartesi günü kuzeydeki Lens kentinde bir okulun yakınında "çevreleme karşıtı" el bombası atılması sonucu 15 yaşındaki bir gencin eli koptu. Yetkililer gencin yerden aldığı "sting ball" bombasının patladığını öne sürerken, öğrenciler polisin doğrudan ateş ettiğini iddia ediyor. Ölümcül olmayan silah sayılan bomba, polisin taş ve havai fişek atan 200-250 kişilik bir öğrenci grubuyla karşı karşıya geldiği sırada patladı. İçişleri Bakanlığı, 28 Eylül'den bu yana toplam 6.547 kişinin polis tarafından durdurulduğunu veya gözaltına alındığını açıkladı. Salı günkü eylemlere her yaştan insan katıldı. Paris'te yürüyüşe katılan 70'li yaşlardaki Alain ve Michèle çifti, eski öğretmenler olarak eğitim sisteminin sorunlarını anladıklarını söyledi. Alain, üç torununun da eylemlere katıldığını, okullarının önünde barışçıl şekilde gösteri yaptıklarını ancak yine de göz yaşartıcı gaza maruz kaldıklarını anlattı.