Filistinli ünlü ressam Sliman Mansour toprağa verildi

İşgal altındaki Batı Şeria'da, Ramallah yakınlarındaki Birzeit'te bulunan bir kilisede, bu hafta 79 yaşında hayatını kaybeden ünlü Filistinli ressam Sliman Mansour için cenaze töreni düzenlendi. Törene çok sayıda kişi katıldı.

Mansour, zeytinlikler ve narenciye bahçeleriyle Filistin coğrafyasını, milli mücadele sırasında kimlik sembollerini içeren kültürel sahneleri parlak ve güçlü resimlerle tasvir etmesiyle tanınıyordu. Sanatçının en ünlü eserleri arasında, Kudüs'ün ve kubbeli Altın Kaya Kubbesi'nin yükünü sırtında taşıyan yaşlı bir hamalı gösteren 1973 tarihli "Zorluk Devesi" (Camel of Hardship) adlı tablosu yer alıyor.

Sanatıyla Filistin'in güzelliğini ve umudunu anlattı

Arkadaşı ve sanatçı Vera Tamari, Mansour için "Aslında ana Filistinli sanatçıydı, yerel ve uluslararası alanda en iyi bilineniydi" dedi. Tamari, Mansour'un çalışmalarının "Filistin'i tüm güzelliği ve umuduyla" gösterdiğini söyledi. Tamari, "Filistinli kadını geleneksel işlemeli elbisesi thobe'si içinde tasvir etti ve insanları toprağa çok bağlı şekilde resmetti. İnsanların burada köklü olduğumuzu bilmesini istiyordu" diye konuştu.

Mansour, Filistin Mandası döneminde 1947'de Birzeit köyünde doğdu. İsrail Devleti'nin kuruluşundan ve ilk Arap-İsrail savaşının başlamasından bir yıl önce. Bu savaş sırasında 700 binin üzerinde Filistinli evlerinden çıkarıldı ya da kaçtı; bu olay Filistinliler tarafından "Nekbe" (Büyük Felaket) olarak anılıyor.

Gençliğinde Kudüs'te güzel sanatlar eğitimi alan Mansour, zamanla kendi özgün tarzını geliştirdi. Filistinli sanatçıların "kültürel bir gettoda" yaşadığını anlatan Mansour, Meksikalı ressam Diego Rivera'nın eserlerini gösteren bir kitaptan etkilendiğini anlatmıştı.

• Mansour, Filistinli Sanatçılar Birliği ve Uluslararası Sanat Akademisi'nin kurucuları arasında yer aldı.
• Yerel sanat galerilerinin kurulmasına yardım etti.
• Tuval resimlerinin yanı sıra karikatür çizdi, çocuk kitapları resimledi ve kitaplar yazdı.

Sanatçı, ilham veren bir sanat öğretmeni olarak da hatırlanıyor. Eserleri özel koleksiyonlarda ve Abu Dabi'deki Guggenheim Müzesi, Doha'daki Arap Modern Sanat Müzesi, Paris'teki Arap Dünyası Enstitüsü ve Londra'daki British Museum gibi önemli uluslararası kurumlarda bulunuyor. Ancak Mansour, diğer sanatçıların aksine, resimlerinin baskı olarak çoğaltılmasını da güçlü şekilde destekledi; bu sayede eserleri daha geniş kitlelere ulaştı.

Sembolik sanatıyla işgal güçlerine karşı direniş

Görsel sanatçı ve Filistin Müzesi Genel Müdürü Amir Şomali, Mansour için "Hepimizi Filistinli olarak birleştiren bir Filistin yaratmanın arkasındaki beyindi" dedi. Şomali, "Suriye'deki bir mülteci kampında büyüdüm. Çocukken duvarımda onun iki posteri vardı. O her yerdeydi. Kitlelere ulaşmaya odaklandı." diye konuştu.

Filistin sanatının siyasi doğası, işgal altındaki Batı Şeria'da İsrail güvenlik güçlerinin dikkatini sık sık çekiyordu. Mansour, 1970'ler ve 1980'lerde askerlerin posterlere ve kartpostallara el koyduğunu ve satıcıları tutukladığını anlatmıştı. Ramallah'ta solo sergiler için yeni bir alan olan Galeri 79 açıldığında, "Askerler her yeni serginin açılışına gelmeye başladı ve beğenmedikleri şeyleri bazen alıp götürdüler" demişti. Bu nedenle, "İnsanların ne demek istediğimizi anlayacağı, askerlerin de anlayamayacağı sembolik bir sanat geliştirdik" diye eklemişti.

1987'de başlayan Birinci İntifada sırasında Mansour, Tamari gibi sanatçılarla birlikte Yeni Vizyon kolektifinin kurulmasına yardım etti. İsrail yapımı yağlı boya ve akrilik boya gibi malzemeleri boykot ederek giderek kilden kınaya kadar doğal malzemelere yöneldiler. Tamari, "Sliman, çamur ve samanla, insanlara tarihi ve zamanı, Filistin'in toprağın kendisine kök salmışlığını hatırlatan etkili çatlak yüzeyler yapma konusunda uzmanlaştı" dedi.

Arkadaşları, Mansour'u yumuşak sesli, mütevazı ve karmaşık fikirleri basit bir şekilde anlatabilen biri olarak hatırlıyor. Tuvalleri genellikle yüz binlerce dolara satılmasına rağmen, Filistin Müzesi için büyük bir duvar resmi tamamladığında talep ettiği ücret sadece bahçeye dikilmek üzere bir incir ağacıydı.