Eski mahkumlar İngiltere'de hapishane reformu için çalışıyor

İngiltere'de uyuşturucu suçundan ikişer yıl hapis cezası alan iki çocukluk arkadaşı, tahliyelerinin ardından hem eski hükümlülere istihdam desteği sağlamak hem de cezaevlerinde ırksal eşitliği savunmak için çalışıyor. Pratik Doshi ve Sobanan Narenthiran, devlet destekli Breakthrough Social Enterprise adlı kuruluş aracılığıyla ülke genelinde atölyeler düzenliyor.

30 yaşındaki Pratik Doshi, 2016 yılında Plymouth Üniversitesi'ndeki eğitimi sürerken tutuklandı ve daha sonra esrar temini için komplo kurmak ile temin amacıyla esrar bulundurmak suçlarından mahkum edildi. Cezaevindeyken utancından telefonla konuştuğu teyzelerine hâlâ üniversitede muhasebe okuduğunu söylediğini belirten Doshi, "O kadar çok utanç vardı ki... Hintli olarak ya doktor, ya avukat ya da utanç kaynağı olursunuz" dedi.

Doshi, tahliyesinden bu yana hayatını düzeltmek için mücadele ettiğini ve şu anda Suffolk ile Norfolk dahil ülke genelinde eski hükümlülerin BT ve yapay zeka becerilerini geliştirerek iş bulmalarına yardımcı olan atölyeler yürüttüğünü söylüyor. Doshi, inandığı Jain ailesinin kendisine iyi değerler aşılamak için her şeyi yaptığını, ancak ailesini hayal kırıklığına uğrattığını belirterek, aile buluşmalarına gitmekten korktuğunu ve 10 yıl önce yaptığı bir hata yüzünden sürekli cezalandırıldığını hissettiğini ifade ediyor.

Cezaevlerinde ırk temelli sorunlar

Britanya Sri Lanka kökenli olan ve Doshi'nin çocukluk arkadaşı olan 30 yaşındaki Sobanan Narenthiran da 2017'deki mahkumiyetinde onunla birlikte sanık olarak yer aldı; esrar teminine yönelik komplo suçundan iki yıl hapis cezası aldı. Doktor olma hayali yıkılan Narenthiran, şu anda aynı sosyal girişimin CEO'su olarak görev yapıyor.

İkili, cezalarının bir kısmını HMP Exeter cezaevinde çekti. Narenthiran, cezaevi sisteminin dil engelleri veya aile desteği olmadığı için kendilerini savunacak kimsesi bulunmayan "kayıp insanlar" ile dolu olduğunu söyledi. Kendisinin ve Doshi'nin Britanya vatandaşı olmalarına rağmen cezaevinde yabancı uyruklular koğuşuna yerleştirildiğini belirten Narenthiran, birçok beyaz olmayan mahkumun bu koğuşa konulduğunu ancak bu koğuşun diğerlerine kıyasla daha olumlu bir atmosfere sahip olduğunu aktardı.

Bir parlamento raporuna göre İngiltere ve Galler'deki cezaevi nüfusunun yaklaşık %12'sini yabancı uyruklular oluşturuyor. Etnik azınlık gruplarından gelen mahkumların oranı ise genel nüfusta %18 iken cezaevlerinde yaklaşık %27'ye çıkıyor. Narenthiran, cezaevinde personel ve mahkumlar tarafından ırksal aşağılayıcı ifadelerin yaygın şekilde kullanıldığını, Exeter'de ırksal gerilimin yüksek olduğunu söyledi.

2024 tarihli bir rapora göre Exeter Cezaevi, İngiltere ve Galler'de yetişkin erkek mahkumlar arasındaki şiddet oranlarında en yüksek cezaevlerinden biri konumunda.

Parlamentoda savunuculuk ve önleme çalışmaları

Doshi, azınlık bir topluluktan gelmenin, cezaevi reformunun azınlık kökenli mahkumlara nasıl yardımcı olması gerektiğini anlamasına katkı sağladığını belirtti. İkili, bu ayın başlarında cezaevlerinde daha fazla ırksal eşitlik sağlanması için Parlamento'yu ziyaret etti.

Essex'ten Neah Tuohy ise 2015'te bir erkeğin yüzüne cam bardakla saldırdığı için 12 yıl hapis cezasına çarptırıldığında kuaför olarak çalışıyordu. Şimdi cezaevine girme riski taşıyan genç kızlarla yakından çalışan Her Storyy CIC adlı yardım kuruluşunun kurucusu ve direktörü olan Tuohy, erken müdahalenin kendi hayatının gidişatını değiştirebileceğini söyledi.

HMP Exeter yönetimi, bu yılın başlarında yayımladığı eylem planında her yerleşim koğuşu için bir eşitlik irtibat görevlisi atanmasının yer aldığını duyurdu. HM Prison and Probation Service (İngiltere Cezaevi ve Denetimli Serbestlik Servisi) sözcüsü ise tahliye öncesinde mahkumların yeniden yerleşim ihtiyaçlarının değerlendirildiğini, denetimli serbestlik birimlerinin barınma ve İngilizce eğitimi gibi konularda uzman hizmetlerle işbirliği yaptığını belirtti. Sözcü, cezaevlerinde ırkçılık ve ayrımcılığa yer olmadığını, iddiaların ciddiyetle incelendiğini vurguladı.