Endonezya'da 25 bin yıl önce uyuşturucu kullanılmış olabilir

Avustralya'daki Griffith Üniversitesi'nden bilim insanları, Endonezya'nın Sulawesi adasında bulunan erken dönem insan kalıntılarında olağandışı diş aşınması tespit etti. Araştırmacılar bu aşınmayı, bütün halde betel yemişi emilmesine bağladı. Bulgu, uyuşturucu madde kullanımının sanılandan çok daha eskilere dayanabileceğini gösteriyor.

Araştırma ekibinin lideri Profesör Adam Brumm, bunun "dünyada uyuşturucu kullanımına dair en eski kanıt" olabileceğini söyledi. Çalışma, Science Advances dergisinde yayımlandı.

Araştırmacılar, Sulawesi'de iki erken dönem avcı-toplayıcıya ait nadir iskelet kalıntıları buldu. Kalıntılardan biri 25 bin ila 16 bin yıl öncesine, diğeri ise 7.600 ila 6.300 yıl öncesine tarihlendi. Her iki iskelette de derin ve yuvarlak diş oluklarından oluşan sıra dışı bir aşınma deseni görüldü. Araştırmacılar bu desenin, bütün betel yemişlerinin emilmesiyle oluştuğu sonucuna vardı.

Betel yemişi nedir, nasıl tüketilir?

Betel yemişi, Areca catechu adı verilen palmiye türünün tohumudur. Tüketildiğinde hafif bir coşku hali ve artmış farkındalık yaratır. Brumm, "Batı toplumlarında çok bilinmese de betel, alkol, kafein ve nikotinden sonra dünyada en yaygın kullanılan dördüncü psikoaktif maddedir" dedi.

Günümüzde bu madde, işlenmiş betel yemiş tohumunun sönmüş kireç ve diğer malzemelerle karıştırılmasıyla hazırlanan ve çiğnenen bir karışım halinde tüketiliyor. Karışım Güney ve Güneydoğu Asya'da yaygın; dünya nüfusunun yaklaşık onda biri tarafından çiğneniyor.

Daha önce uyuşturucu kullanımının, yaklaşık 13 bin yıl önce fermante alkollü içeceklerle, tarımın başlamasından sonra ortaya çıktığı düşünülüyordu. Brumm'a göre bu teori, "çok eski dönemlerdeki madde kullanımının, en yaygın psikoaktif maddelerimizin kökeninde yatıyor olabileceği olasılığını hesaba katmıyor." Araştırma, bugün bildiğimiz betel yemişi çiğneme pratiğinin temelindeki eski alışkanlığı ortaya koyarak, bazı modern madde kullanım davranışlarının avcı-toplayıcı geleneklerine dayandığını ima ediyor.

Yapay tükürük deneyi

Araştırmacılar, betel yemişlerini yapay tükürükte beklettikleri deneyler yaptı. Bütün yemişlerin yalnızca emilmesinin bile beyin işlevini değiştirecek kadar psikoaktif bileşik salgıladığını buldular. Ekip, emmenin etkisinin günümüzdeki çiğneme yönteminden daha hafif olabileceğini, ancak alışkanlığın ciddi diş eti hastalığına yol açacak kadar belirgin olduğunu belirtti.