Delhi'de ikinci gün: 'hamamböceği' hareketi liderleri serbest

Hindistan'ın başkenti Delhi, seçim kurulu başkanının istifası talebiyle düzenlenen gençlik protestolarının ikinci gününe hazırlanırken, mahkeme "hamamböceği" hareketinin kurucusu Abhijeet Dipke ile iki üst düzey liderinin serbest bırakılmasına karar verdi.

Cockroach Janta party (Hamamböceği Halk Partisi, CJP) kurucusu Dipke ve diğer liderler, cumartesi günü uçakları Delhi'ye indiğinde gözaltına alınmıştı. Hareket, kentin merkezindeki Jantar Mantar'da binlerce kişiyi toplamayı planlıyordu.

Hindistan makamları cumartesi günü Delhi genelinde geniş çaplı bir operasyon düzenledi ve binlerce protestocuyu gözaltına aldı. Gençlik hareketi, tartışmalı seçmen listesi güncellemesine karşı ülke çapındaki kampanyasını yoğunlaştırmaya çalışıyordu. Söz konusu düzenleme, Başbakan Narendra Modi'nin Hindu milliyetçisi hükümetine ve seçim kuruluna yönelik öfkeyi artırmış durumda.

Reuters'ın aktardığına göre polis, cumartesi günkü protestoyu engellemek için 2 binden fazla kişiyi gözaltına aldı. Pazar günü kentte binlerce polis ve paramiliter personel konuşlandırılmaya devam ederken, metro istasyonları yeniden açıldı ve mobil internet hizmetleri yeniden devreye girdi.

Polis, protestoların ilk gününde gözaltına alınanların çoğunun cumartesi gecesi serbest bırakıldığını bildirdi.

Muhalefet partileri ve Modi hükümetinin eleştirmenleri, protestoculara karşı orantısız güç kullanıldığını savunarak uygulamayı eleştirdi.

BM'den gözaltılara ilişkin endişe açıklaması

Birleşmiş Milletler insan hakları ofisi, protestolar öncesinde ve sırasında gerçekleşen kitlesel gözaltılara ilişkin endişelerini dile getirdi.

BM insan hakları sözcüsü Thameen Al-Kheetan, "Yetkilileri barışçıl toplanma hakkının tam olarak gözetilmesini ve yerine getirilmesini sağlamaya çağırıyoruz" dedi. Al-Kheetan, yetkilileri dile getirilen ve "geniş kesimlerce paylaşılan" endişeleri ele almak üzere "anlamlı diyaloğa" girmeye teşvik etti.

Hindistan Dışişleri Bakanlığı ise BM'nin yaklaşımını "seçici" olarak nitelendirdi ve açıklamanın "Hindistan'ın iç işlerine haksız müdahale" anlamına geldiğini savundu.

Protestocular, seçmen listelerinin güncellenmesi nedeniyle seçim kurulu başkanı Gyanesh Kumar'ın istifasını talep ediyor. Eleştirmenlere göre bu düzenleme, 12 yılı aşkın süredir iktidarda olan Modi'nin iktidardaki Bharatiya Janata party'sine (Hindistan Halk Partisi, BJP) orantısız biçimde yarıyor.

Ülke genelinde aralıklı protestolar, Indian Express gazetesinin eylül sonunda Kumar'ın iki yardımcısının seçmen listesi güncellemeleri, kayıt prosedürleri ve dijital sistemlere ilişkin iç yazışmalarda çeşitli endişeler dile getirdiğini bildirmesinden bu yana sürüyor.

Seçim Komisyonu, iç değerlendirmelerde farklı görüşlerin normal olduğunu belirtirken herhangi bir partiyi kayırdığı iddialarını reddediyor. Modi'nin BJP'si ise karşıt grupları meşru seçim süreçlerini haksız yere sorgulayarak ülkenin demokrasisini zayıflatmaya çalışmakla suçluyor.

Seçmen listelerinden 130 milyon isim silindi

Partinin atıfta bulunduğu Seçim Komisyonu verilerine göre, doğrulama çalışması sırasında seçmen kütüklerinden yaklaşık 130 milyon isim silindi. Bu sayı Japonya'nın nüfusunu aşıyor; silinen isimler arasında 63 milyon yer değiştiren kişi ve 30 milyon izine ulaşılamayan kişi bulunuyor.

BJP ve Seçim Komisyonu manipülasyon iddialarını reddederken, muhalefet partileri Hindu milliyetçisi iktidar partisini desteklemesi beklenmeyen Müslüman seçmenler ile diğer azınlıkların silme işlemlerinden orantısız biçimde etkilendiğini savunuyor.

İnternette hiciv olarak başlayan "hamamböceği" hareketi, kısa sürede bir baskı grubuna dönüştü. Sınav sorularının sızdırılmasına karşı düzenlenen sokak protestoları, Modi'nin eğitim bakanının istifasıyla sonuçlanmıştı.

CJP, Kumar'a karşı eylemlerini sosyal medya hesaplarında "Sezon 2" olarak adlandırdı ve Hindistan'ın seçim sistemi reforme edilene kadar protestoları sürdüreceğini açıkladı.