Çin'in fabrikalardaki sessiz robot devrimi

Çin, insansı robotlarla gösterişli etkinlikler düzenlerken, asıl dönüşüm fabrikalarda ve sınıflarda yaşanıyor. Ülkede iki milyondan fazla robot, montaj hatlarında çalışıyor ve bu sayı dünyada birinci sırada. Pekin yönetimi, hem azalan nüfusu hem de küresel rekabette öne geçmek için otomasyonu hızlandırıyor.

Hangzhou Teknik Enstitüsü'nde gençler, yapay zeka ve robotik alanında eğitim alıyor. 28 yaşındaki öğretmen Chen Tianyu, öğrencilerine teknolojinin gerisinde kalmamaları gerektiğini söylüyor: "Yapay zeka ve robotik dünyasında ihtiyaç duyulmuyorsan, elenecekler arasında yer alırsın." Enstitü, Başkan Xi Jinping'in 20 milyar dolarlık inovasyon planının bir parçası olarak kurulmuş binlerce meslek okulundan biri.

Fabrikalarda robot işçiler

BBC'nin ziyaret ettiği Chengdu'daki CRP Technology fabrikasında, yaklaşık 30 orta yaşlı işçi robot kolları üretiyor. Genç mühendisler ise diğer robotları üretecek yeni bir robot prototipi geliştirmeye çalışıyor. Şirket, tek bir robot kolunun tekrarlayan işlerin yüzde 90'ından fazlasını yapabildiğini belirtiyor.

31 yaşındaki mühendis Pang Kai, "İnsan gibi düşünebilen robotlar istiyoruz. Belki on yıl içinde Çin'de yeterli işçi bulamayacağız" diyor. Çin nüfusu yaşlanıyor; tahminlere göre 2035'te nüfusun üçte biri 60 yaşın üzerinde olacak ve önümüzdeki on yılda yaklaşık 60 milyon kişi iş gücünden ayrılacak.

Otomasyonun iş gücüne etkisi

Otomasyonun hızı kritik önemde. İmalat sektöründe yaklaşık 120 milyon kişi çalışıyor; geçiş çok hızlı olursa milyonlarca işçi işsiz kalabilir. Elektrikli araç üreticisi Leapmotor'un Başkan Yardımcısı Cao Li, "Damgalama, kaynak ve boyama atölyelerinde neredeyse yüzde 100 otomasyon sağladık" diyor ve işçilere olan ihtiyacın tamamen ortadan kalkabileceğini kabul ediyor.

Uluslararası Robotik Federasyonu Genel Sekreteri Dr. Susanne Bieller, Çin'in bu alandaki avantajının devasa üretim altyapısından geldiğini belirtiyor: "Shenzhen'de bir robot yapmak isterseniz, bileşenleri bir saatten kısa sürede temin edebilirsiniz. Avrupa'da bu bir hafta sürebilir." Ancak Çin'in robot gövdesi üretiminde önde olduğunu, ABD'nin ise yazılım ve yapay zeka alanında hâlâ lider olduğunu ekliyor.

Çin, açık kaynak yaklaşımıyla ABD'nin çip kısıtlamalarına rağmen yapay zeka modellerinde hızla ilerliyor. Analistlere göre rekabetin yeni aşaması, en iyi dil modeline sahip olmak değil, bu zekayı milyonlarca makineye entegre edebilmek olacak.

Genç işsizliğine çözüm olarak görülen meslek okulları, öğrencilere doğrudan iş imkanı sunuyor. Chen Tianyu, "Öğrencilerimiz talep görüyor, şirketler tarafından önceden rezerve ediliyor" diyor. Ancak ülkenin emlak krizi, yerel yönetim borçları ve düşük tüketim gibi ciddi ekonomik sorunları devam ediyor; robot devriminin bu sorunları çözüp çözmeyeceği belirsiz.