Burnham AB ile yakınlaşma istiyor ama zorlu süreç bekleniyor

İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Avrupa Birliği (AB) ile ilişkileri güçlendirmek istiyor. Ancak 20 Kasım'da Brüksel'de yapılacak olan AB-İngiltere Zirvesi öncesinde, hem kendi partisi içinde hem de AB tarafında ciddi soru işaretleri ve zorlu pazarlıklar bulunuyor.

İngiltere'nin AB'den ayrılmasının ardından düzenlenen ikinci yıllık zirve olma özelliği taşıyan toplantıda, tarafların daha önce Mayıs, ardından Temmuz ayında imzalamayı planladığı kapsamlı anlaşmanın ana hatları nihayet netleşti. Anlaşma, gıda üreticileri için ticareti kolaylaştıracak düzenlemeleri, üreticilere yardımcı olabilecek bir emisyon ticareti anlaşmasını ve gençlik vizeleri konusunda yeni düzenlemeleri içeriyor. Ancak gençlik vizesi kotası konusunda taraflar arasında henüz uzlaşma sağlanamadı.

Müzakerelere yakın bir AB kaynağı, anlaşmazlığın kotadan kaynaklandığını belirterek, "AB 150 bin kişilik kota önerdi, İngiltere ise 50 bin önerdi. Ancak bir uzlaşmaya varılmasını bekliyoruz" dedi. Kaynak, görüşmelerin her iki taraf için de "çok gergin" geçtiğini sözlerine ekledi.

Siyasi riskler ve iç baskılar

Başbakan Burnham, anlaşmanın İngiltere ekonomisine katkı sağlayacağını savunuyor. AB ile daha yakın ilişkilerin, AB'ye geri dönmeden GSYH'ye yüzde 0,4'lük bir artış ekleyebileceğini öne sürüyor. Ancak anlaşmanın maliyeti ve siyasi zorlukları da beraberinde geliyor. Burnham, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, İngiltere'nin daha fazla AB kuralına uymak zorunda kalacağını kabul etti.

Burnham'ın uzun vadeli hedefi, İngiltere'yi bir gün tekrar AB'ye sokmak gibi görünüyor. Kamuoyu yoklamaları, seçmen çoğunluğunun AB'ye geri dönüşü desteklediğini gösteriyor olsa da bu konu partisi içinde derin bölünmelere yol açabilir. Eski bir İşçi Partisi bakanı, "Başbakan bizi geri sokmak istiyor ama bu çok tehlikeli bir yol" diyerek endişesini dile getirdi.

Muhalefetteki Muhafazakar Parti ve Reform UK, anlaşmaya sert tepki gösterdi. Muhafazakar lideri Kemi Badenoch, Burnham'ı "referandumdan on yıl sonra ülkenin AB ile imzaladığı anlaşmayı bozmakla" suçladı. Reform UK lider yardımcısı Richard Tice ise Burnham'ı "bizi arka kapıdan Brüksel'e sokmaya çalışmakla" eleştirdi.

AB tarafında da bazı isimler temkinli. AB'nin eski Brexit başmüzakerecisi Michel Barnier, İngiltere'nin ilişkiyi "ala carte" seçemeyeceğini söyledi. Barnier, İngiltere'nin tekrar üye olmak istemesi halinde indirimden vazgeçmesi gerektiğini ve tek pazarın kurallarını kabul etmeden serbest dolaşımın mümkün olmadığını vurguladı.

İngiltere ile AB arasındaki görüşmelerde gıda etiketlemesi gibi konularda da anlaşmazlıklar sürüyor. Ancak taraflar, 20 Kasım zirvesinde bazı konularda uzlaşmaya varırken, zorlu başlıkları gelecekteki görüşmelere bırakmayı planlıyor.