Avrupa'da hibrit tehditler: Dondurucu sabotajı ve bomba ihbarları

Avrupa'da süpermarket dondurucuları Finlandiya'dan İrlanda'ya kadar aniden ısınmaya başladı ve milyonlarca euroluk gıda çöpe atıldı. Olayın arkasında bir siber saldırı zinciri olduğu belirtiliyor. 2026 yılında neredeyse her şey gibi süpermarket dondurucuları da dijital olarak bağlantılı. Bu durum onları daha verimli kılarken aynı zamanda daha savunmasız hale getiriyor.

Rus hacker grupları bazı sabotajların arkasında olduklarını iddia etti ancak kesin olarak kimin yaptığı bilinmiyor. İran, İran yanlısı gruplar, Kuzey Kore veya bağlantısız bireysel hackerlar da olabilir. Londra Ulaşım Dairesi'nin (Transport for London) iki yıl önce yaşadığı yıkıcı siber saldırının arkasında iki Britanyalı gencin çıktığı ortaya çıkmıştı. Hükümetler perakendecileri ve diğer şirketleri siber saldırılara karşı düzenli olarak uyarıyor ve işletmelere siber savunma eğitimi veriyor.

Dondurucular yeni bir güvenlik açığı oluşturuyor

Ancak dondurucular yeni bir güvenlik açığı yaratıyor. Örneğin İsveç'te bu hafta saldırıya uğrayan bazı mağazalar, dondurucularını merkezi korumaya sahip ulusal perakendeci sistemlerine bağlamamıştı. Şimdi bu durumu acı bir şekilde öğrenmiş oldular.

Hibrit savaş veya savunma terminolojisiyle 'gri bölge saldırganlığı', bir ülkenin düşmanlarının tam kapsamlı askeri çatışmanın altında kalan bir dizi düşmanca eylemini ifade ediyor. Bu hafta siber hackerlar Fransa'daki kan bankalarının buzdolaplarına da müdahale etmeye çalıştı. Avrupa genelinde ticari yolcu uçakları sahte bomba ihbarları nedeniyle rotalarını değiştirmek, acil iniş yapmak veya savaş uçağı eşliğinde güvenli bölgeye ulaşmak zorunda kaldı.

Bu olaylar, en az iki yıldır aralıklarla yaşanan ve Kremlin ile ilişkilendirilen fabrika kundaklamaları, havalimanlarına gönderilen patlayıcı yüklü insansız hava araçları, ülke hava sahalarına yapılan İHA ihlalleri, Baltık Denizi çevresinde sürekli GPS parazitlenmesi, denizaltı kablolarına ve boru hatlarına verilen şüpheli hasarlar, bot çiftlikleri tarafından yayılan dezenformasyon ve tekrarlanan siber saldırıların ardından geldi.

Sabotajın iki amacı: aksatmak ve korku yaymak

Sabotajcılar ve hackerlar genellikle iki amaç güder: birincisi hizmetleri aksatmak, ikincisi ise korku yayarak hedef toplumları psikolojik olarak istikrarsızlaştırmak. Havacılıkla ilgili sahte ihbarların ve dondurucu olaylarının, Avrupa genelinde dirençlilik konusunda yeniden başlayan tartışmalara denk gelmesi ise tesadüf değil. Hackerlar adeta hazırlık projelerinin gerekliliğini sergilemek istiyor.

Geçen ay başlatılan Birleşik Krallık hükümetinin 'Be Ready' (Hazır Ol) kampanyası, iklim değişikliği veya devlet destekli terörizm kaynaklı acil durumlar için stok yapılması gibi konularda halkı bilgilendiriyor. Kampanya aylardır hazırlık aşamasındaydı ancak bakanlar, vatandaşların alaycı veya şüpheci tepki vereceğinden ya da tavsiyelere uymayacağından çekinerek tereddüt etmişti.

Bu tür kampanyalar başka yerlerde yaygın. Tokyo ve San Francisco gibi deprem bölgelerinde onlarca yıldır benzer programlar uygulanıyor. San Francisco şehir yönetiminin temel talimatları 'Plan yap, malzeme topla, bağlantı kur, eğitim al' şeklinde.

İsveç'in 2018'den bu yana her haneye dağıtılan 'In Case of Crisis or War' (Kriz veya Savaş Durumunda) adlı resmi kitapçığının en yeni sürümü daha da kapsamlı. Kitapçıkta sivil savunma görevlerinden nasıl gönüllü olunacağına (kan bağışı yapmak veya komşularla karşılıklı destek için bir araya gelmek), evde her zaman bulunması gereken malzemelerden bir krizin gerçek mi yoksa botlar tarafından yayılan sahte bir uyarı mı olduğunun nasıl anlaşılacağına kadar her konuda net ifadeler yer alıyor.

Birleşik Krallık Ulusal Hazırlık Komisyonu başkanı mart ayında Lordlar Kamarası komitesine, 'Birleşik Krallık nüfusunun büyük bölümünün karşı karşıya oldukları bazı risklerden habersiz olduğunu' söylemişti.

Ancak görünen o ki Britanyalılar liderlerinin varsaydığından daha az şüpheci. 'Be Ready' kampanyasının başlamasından sonraki bir hafta içinde perakendeci Robert Dyas haftalık radyo satışlarının %160 arttığını bildirdi. Maplin ise radyo satışlarının neredeyse ikiye katlandığını, taşınabilir şarj cihazı satışlarının iki kattan fazla arttığını ve el feneri satışlarının normalin yaklaşık dört katına çıktığını açıkladı.

Süpermarket reyonlarındaki çözülmüş buz birikintileri ve hava yolcularının yaşadığı stres, elektrik ve su kesintileri dahil çok çeşitli tehditlere hazırlıklı olmamız gerektiğini gösteriyor. Küresel deniz yolları aniden kesintiye uğradığında karmaşık gıda tedarik zincirlerimize neler olduğunu zaten gördük. ABD hava saldırılarının ardından İran'ın Hürmüz Boğazı'nı tıkaması, gıda enflasyonunu artırdı ve küresel petrol ile gübre kıtlığına yol açtı.

Peki ya yediğimiz gıdayı taşıyan gemiler limanlarımıza ulaşamazsa ne olur? Hiçbir sanayileşmiş ülke tükettiği gıdanın tamamını üretmiyor. Ya internet çökerse? Bu imkansız değil. En iyi siber savunmaya sahip şirketler bile neredeyse tüm bağlantımızı sağlayan denizaltı veri kablolarına yapılacak bir sabotajın kurbanı olabilir.

Bu hafta gelecekte endişe verici bir düzenlilikle yaşanabileceklerin kötü bir önizlemesiydi. Ciddi aksaklıklar kapımızda ve sadece en iyisini ummak artık bir seçenek değil. İyi haber şu ki hazırlanmamız gerektiğini kabul ederek ve kriz anlarında güçlü kaldığımızı göstererek Vladimir Putin'e ve diğer haydut aktörlere hizmetlerimizi aksatmanın istenmeyen ama sonuçta boşuna bir çaba olduğunu gösterebiliriz.