Avrupa'da gençlik protestoları: Farklı ülkelerde benzer talepler

Avrupa'da son haftalarda Milan, Marsilya, Madrid ve birçok kentte gençlerin öncülük ettiği protestolar yayılıyor. Gösterilerin çoğu barışçıl başlasa da bir kısmı şiddet ve yağma olaylarına sahne oldu. Aşırı sol grupların kasten ayaklanma çıkardığı iddiaları ve polisin orantısız güç kullandığı yönünde raporlar var.

İtalya'da Roma ve Floransa'da binlerce kişi gösteri yaptı. Fransa'da yüz binlerce kişi sokaklara döküldü. Madrid'de eylül sonundan beri şehir merkezindeki bir meydanı çadırlar işgal ediyor. Lizbon'da bu ay başında çoğu genç on binlerce kişi yürüdü. Brüksel'de polise taş ve havai fişek atan siyah giyimli, yüzleri kapalı gençlerin ardından göstericilere biber gazı ve tazyikli su kullanıldı. Arnavutluk'ta hükümet yolsuzluğu iddialarıyla göstericiler, 13 yıldır iktidarda olan Başbakan Edi Rama'nın istifasını istiyor.

Protestoların ortak noktası: ekonomik kaygılar ve eğitim

Fransa, Belçika, İrlanda, İspanya, Portekiz, İtalya, Yunanistan, Sırbistan ve Arnavutluk'ta öğrenciler sokakta. Gösteriler çoğunlukla TikTok veya Instagram üzerinden organize ediliyor. Belçika İçişleri Bakanı, protestoların "TikTok'laşması" olarak adlandırdığı durumdan şikayetçi. Öğrenci sendikaları yürüyüşlerin düzenlenmesinde rol oynuyor ancak gençler başka ülkelerdeki akranlarının eylemlerinden de ilham alıyor.

Fransa'da eylül sonunda başlayan öğrenci protestoları, personel eksikliği ve bakımsız binalara ilişkin şikayetlerle tetiklendi. Belçika'nın başkenti Brüksel ve Liège kentinde de haftalardır gençler gösteri yapıyor. Atina'da lise öğrencileri ve öğretmenler eğitim ve yaşam maliyeti için yürüdü. Barselona'da öğrenciler sosyal medyada #InstitutsIndignats etiketiyle gösteriye çağrıldı.

Gençlerin öfkesi sadece eğitimle sınırlı değil. Çevre kaygıları, yapay zekanın iş fırsatlarını azaltacağı korkusu ve artan yaşam maliyeti nedeniyle eğitimlerini tamamlayamama veya ev sahibi olamama endişesi var. Madrid ve Lizbon'da konut fiyatlarının ulaşılamaz seviyede olması frustrasyonun odağında. Lizbon'da 26 yaşındaki doktora öğrencisi Carolina Cruz, kira sözleşmesinin bitmesiyle evini kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğunu söyledi.

Şiddet olayları ve siyasi tepkiler

Fransa ve Belçika istihbarat servisleri, yasal gösterilerin çevresindeki yağma olaylarını büyük ölçüde fırsatçılık olarak nitelendiriyor. Şiddetin bir kısmının "anlamsız" olduğu, bir kısmının ise aşırı sol radikal gruplardan gençler tarafından kasten organize edildiği belirtiliyor. Barselona'da geçen hafta sonu gözaltına alınanların yarısından fazlası 18 yaşından küçüktü. Milano'da da çatışmaların ardından polis tarafından gözaltına alınanlar arasında reşit olmayanlar var.

Avrupa hükümetleri bir yandan şiddeti kınarken diğer yandan protestocuların taleplerini dinleme ile "kanun ve düzen" kartını oynama arasında sıkışmış durumda. Fransa ve İtalya, isyancılar için "kırarsan ödersin" politikası uygulayacağını açıkladı. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, reşit olmayanların neden olduğu hasardan aileleri sorumlu tutacak ve ailenin aldığı sosyal yardımı kesecek düzenlemeler yapıyor.

Avrupa Politika Konseyi direktörü Mark Leonard, krizlerin üst üste biriktiğini ve farklı "kabileler" yarattığını söylüyor. Johns Hopkins Üniversitesi'nden siyaset profesörü Nathalie Tocci ise gençlerin siyasetten kopuk olmadığını, sadece farklı bir taban hareketiyle katıldığını belirtiyor. Önümüzdeki günlerde Fransa ve İtalya'da yeni kitlesel gösteriler planlanıyor.