Artemis II astronotlarına ABD'nin en yüksek uzay onuru verildi

Nisan ayında Ay çevresinde uçuş gerçekleştiren Artemis II astronotları, Cuma günü ABD'nin en yüksek uzay onuru olan Congressional Space Medal of Honor'ı (Kongre Uzay Onur Madalyası) aldı. Donald Trump, NASA için Ay çevresinde uçuş yaparak insanlık tarihinde yeni bir mesafe rekoru kıran üç Amerikalı ve bir Kanadalı astronota madalyayı takdim etti.

Tören, Houston'daki Johnson Uzay Merkezi'nde (Johnson Space Center) yoğun bir katılımla gerçekleşti. NASA yöneticisi Jared Isaacman ve diğer ileri gelenler de törende hazır bulundu. Başkan Trump, bu vesileyle ABD Uzay Kuvvetleri, NASA ve ticari uzay topluluğu için bir ABD Uzay Akademisi kurulacağını duyurdu.

Trump, 'Uzay artık gözde olan şey' diyerek akademinin yerinin henüz belirlenmediğini söyledi.

Komutan Reid Wiseman, pilot Victor Glover ile görev uzmanları Christina Koch ve Kanadalı Jeremy Hansen, yarım yüzyılı aşkın bir süre sonra Ay'a seyahat eden ilk astronotlar oldu. Ekip, NASA'nın yeni Orion kapsülünü test ederken Ay'a 4.067 mil (6.545 km) yaklaştı. Aynı zamanda, Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi'nden daha önce yalnızca bir kez fırlatılan 30 katlı devasa roketle ilk kez uzaya çıkan ekip oldu.

Artemis görevlerinin geleceği

Dört astronot Ay'a iniş yapmasa da, gelecek yıl yapılması planlanan Artemis III'ün Dünya yörüngesindeki kenetlenme provasının zeminini hazırladı. Artemis IV görevi kapsamında iki astronotun Ay'ın güney kutbu yakınına iniş yapması ise en erken 2028'de gerçekleşebilecek.

Trump, Amerikalıların ikinci başkanlık dönemi sona ermeden Ay'a döneceğini, Mars'a ise 'çok yakında' gidileceğini söyledi. Başkan, yeni madalya sahiplerini 'dört gözüpek uzay kahramanı' olarak nitelendirdi ve Artemis II görevine katkıda bulunan herkese teşekkür etti.

Isaacman ise 'Yıldızlara elçi olarak gönderebileceğimiz daha iyi insanlar yok' dedi.

Wiseman ve ekibi, daha önce yalnızca 30 astronotun aldığı bu prestijli ödüle layık görüldü. Ödülü alanların çoğu, uzay görevleri sırasında hayatını kaybettikleri için ölümlerinin ardından onurlandırıldı.

Madalyanın tarihi

20 Temmuz 1969'da Ay'a adım atan ilk insan olan Apollo 11 komutanı Neil Armstrong, bu madalyayı alan ilk kişiydi. 1978'de Başkan Jimmy Carter, uzaya çıkan ilk Amerikalı Alan Shepard, yörüngede dönen ilk Amerikalı John Glenn ve insanlığın ilk Ay yolculuğunu gerçekleştiren Apollo 8 komutanı Frank Borman'a da bu madalyadan verdi.

En son madalya alanlar ise SpaceX roketiyle fırlatılan ilk astronotlar Doug Hurley ve Bob Behnken'di. Uzay mekiği programının kapanmasından dokuz yıl sonra, 2020'de Uluslararası Uzay İstasyonu'na yaptıkları test uçuşu, ABD'nin kendi topraklarından mürettebat fırlatma yeteneğini geri kazandırdı. Joe Biden, 2023'te bu ikiliye madalyalarını takdim etti.

Törene, Apollo 17 ile Ay'a inen ve şu an 91 yaşında olan Harrison Schmitt ile NASA'nın yaklaşan Artemis III görevine atanan dört astronot dahil onlarca astronot katıldı. Schmitt, kendi görevinin Ay keşiflerinin en verimlisi olduğunu ancak Artemis ile yakında aşılacağını söyledi.

NASA, Ay'ın güney kutbu yakınında, kalıcı gölgede kalan kraterlerde roket yakıtı ve içme suyuna dönüştürülebilecek tonlarca donmuş su bulunduğu düşünülen bölgede, astronotlar ve robotlarla sürdürülebilir bir Ay üssü kurmayı planlıyor. Çin de aynı bölgeye göz dikmiş durumda.

NASA'nın yönetici yardımcısı Matthew Anderson, 'İkinci uzay yarışı başladı' dedi.

İki saat süren törenin sonunda Artemis II astronotları, görevlerinin ardından Beyaz Saray'da kendilerini ziyaret ettiğinde söz verdikleri gibi Trump'a uzay yamalarıyla donatılmış mavi bir uçuş ceketi hediye etti. Başkan daha sonra Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki üç ABD'li astronotu aramak için görev kontrol merkezine geçti ve onlara yeni uzay akademisinden bahsetti.