Arkadaşların komplo teorileriyle nasıl konuşulur?

Bir arkadaş, rahatsızlığının nedenlerini şüpheli bulduğum açıklamalarla anlattı. Belirli takviyeler kullanıp beslenmesini değiştirerek sağlığının önemli ölçüde düzeldiğini söyledi. Onun adına sevindim. Ancak benim aynı öfkeyi paylaşmamam ve önerilerini uygulamayacak olmam onu hayal kırıklığına uğrattı. Başka bir arkadaşım kolesterolün bir yalan olduğunu ve büyük ölçüde etle beslenmemiz gerektiğini düşünüyor. Bir başkası şekerin kansere yol açtığına inanıyor. Bir diğeri aşılara şüpheyle yaklaşıyor. Bu arkadaşlarım haklı da olabilir, haksız da. İnsan vücudu hakkında her gün daha fazla şey öğreniyoruz. Ancak bilim insanları tarafından yetiştirildim ve yaşam tarzımı değiştirmeden önce büyük ölçekli bir klinik çalışma görmek istiyorum. Aynı şekilde, hafif düzenlemeye tabi, kâr amaçlı bir sektörün (takviyeler) otomatik olarak sıkı düzenlemeye tabi, kâr amaçlı bir sektörden (ilaç) daha güvenilir olduğuna da ikna olmuş değilim. Onların seçimlerine ve kendi durumlarına dair yaptıkları araştırmaya saygı göstermek istiyorum. Ancak onların da benim inançlarıma saygı göstermesini bekliyorum. Bana öyle geliyor ki, gerçek bilginin anahtarının kendilerinde olduğunu ve benim tıbbi düzen tarafından kandırıldığımı düşünüyorlar. Ya da onlara inanmadığım için iyi bir arkadaş olmadığımı.

Bu konuda saygılı bir konuşmayı nasıl yapacağımdan emin değilim. Kaçınmayı tercih ederim, ama sık sık gündeme geliyor. Kendimi “ne ilginç” gibi tarafsız yorumlar yaparken buluyorum. Ancak hem ben hem de onlar şüpheci olduğumu biliyoruz.

Uzman görüşü: Sağlıklı ilişkiler anlaşmazlığa dayanabilir

Psikoterapist Ryan Bennett-Clarke'a danıştım. Bennett-Clarke, “Sağlıklı ilişkiler ayakta kalmak için suç ortaklığına ihtiyaç duymaz. Aslında insanlar birbirini dinleyebildiği ve karşı tarafın söylediklerini duyma isteği gösterdiği sürece, sağlıklı söylem ilişkileri güçlendirebilir ve canlandırabilir. Kendi inançlarımız ve deneyimlerimizle uyuşmayan bir şeye kendimizi bağlamak zorunda kalmadan meraklı ve şefkatli olabiliriz” dedi.

Elbette bazı inançlar başkaları için zararlı olabilir. Ancak o zaman bile birini dinlemeye zorlayamazsınız. En iyi sonucu veren yaklaşım genellikle “Bu gerçekten ilginç, ben de XYZ'yi okuyana kadar böyle düşünüyordum” gibi yumuşak bir ifade kullanmak ve konuyu orada bırakmaktır. Savunmaya itilen kimse açık fikirli olmaz. “Öyle mi, anlat bakalım” diyerek karşınızdakinin inançlarını kendinize aşılamadan dinleyebilirsiniz. Ancak aranızda sadece bu farklılıklar varsa arkadaşlığı sürdürmek zorlaşır. Bazı teorileri dinlemek de gerçekten zordur.

Bennett-Clarke, “Başkalarının deneyimlerini ve inançlarını düşünürken kendi fikrimize sahip olma hakkımızı koruyabileceğimizi hatırlamak önemli. Anlaşılmak ve başkalarına benzemek istemek, dünyada kendimizi daha az yalnız hissetmemize yardımcı olabilir. Ancak deneyimlerini veya inançlarını paylaşmasak bile biriyle ilişkisel bağlantıda kalabiliriz” diye ekledi.

Gerçek şu ki, kendi inançlarınızda ne kadar katı durursanız, arkadaşlarınız da sizi kendi inançlarına ikna etmeye o kadar çok çalışacaktır. Bunu akılda tutmakta fayda var. Çatışma çözümü uzmanı Gabrielle Rifkind ile yaptığım ve çatışmayı bağlantıya dönüştürmeyi ele alan “How to Agree to Disagree” adlı podcast da faydalı olabilir. Podcast, haklı görünmenin neden her zaman gerekli olmadığını inceliyor – gerçekten haklı olsak bile.