Antarktika'da kış deniz buzu rekor düşük seviyede

Antarktika'da kış deniz buzu, uzun vadeli ortalamanın yaklaşık bir milyon kilometrekare altında kalarak kayıtlardaki en düşük üçüncü seviyeye geriledi. Bilim insanları, uydu verilerinin 14 Eylül'de zirve yaptığını ve bu yılki en yüksek seviyenin 17,59 milyon kilometrekare olduğunu açıkladı.

Bu rakam, uzun vadeli ortalamanın yaklaşık bir milyon kilometrekare altında. Söz konusu fark, kabaca İspanya'nın iki katı büyüklüğünde bir alana denk geliyor. Böylece kıtadaki deniz buzunun kayıtlardaki en düşük dört yılı da son dört yılda yaşanmış oldu.

Uydular, kıtanın deniz buzunu 1979'dan bu yana izliyor. Colorado Üniversitesi bünyesindeki Ulusal Kar ve Buz Veri Merkezi'nde kıdemli bilim insanı olarak görev yapan Dr. Walt Meier, bu aşamada "büyük değişkenlik potansiyeli" bulunduğu için maksimum seviyeyi açıklamakta beklediklerini söyledi. Meier, 14 Eylül'den bu yana deniz buzu seviyelerinin düştüğünü ve artık zirvenin görüldüğünü düşündüğünü belirtti.

Mevsimsel döngü ve son yıllardaki değişim

Antarktika'nın deniz buzu, yıl içinde büyük bir dalgalanma gösteriyor. Yaz aylarında eriyerek son Şubat aylarında 2 milyon kilometrekarenin altına iniyor; kış boyunca büyüyerek Eylül'de 17 milyon kilometrekarenin üzerine çıkıyor.

Ancak son yıllarda hem kış hem de yaz aylarında düşük deniz buzu rekorları kırıldı. Bu durum, küresel ısınmanın kayıpları tetikliyor olabileceği endişelerini artırıyor. Melbourne'daki Monash Üniversitesi'nde Güney Okyanusu uzmanı olan Dr. Ariaan Purich, "Son dört kış, kayıtlardaki en düşük deniz buzu maksimumuna sahne oldu. Bu, değişmiş bir sistemin çok açık göstergesi" dedi.

Purich, bunun artık tek seferlik bir olay olmadığını vurguladı. Deniz buzunun eskiden kapladığı okyanus alanını artık kaplamadığını belirten Purich, "Üst üste düşük kışlar görüyoruz ve bu, iklimimizi ısıttığımız için deniz buzunun farklı davrandığını gösteriyor" diye konuştu.

Bilim insanı, "Bu bir gelecek sorunu değil. Şimdi yaşanan bir sorun" ifadesini kullandı.

Haziran ayında Antarktika Yarımadası'nda sıcaklıkların normalin 20 derece üzerine çıktığı bir sıcak hava dalgası yaşandı. Bilim insanları, buzun bulunması gereken bir bölgede Fransa büyüklüğünde açık okyanus alanına dikkat çekti.

Ağustos başında, deniz buzunun istikrarlı biçimde büyümesi gereken dönemde, Pasifik'in güneyindeki Amundsen Denizi'nin geniş bir bölümü buz kaybetti. Purich, tropikal Pasifik'teki El Niño iklim düzenine bağlı rüzgar değişikliklerinin bu bölgedeki deniz buzunu azaltmada rol oynamış olabileceğini söyledi.

Buz rafları ve deniz ekosistemi üzerindeki etkiler

Avustralya Meteoroloji Bürosu'nda Antarktika koşullarını izleyen Dr. Phil Reid, El Niño'nun Antarktika çevresindeki fırtına sistemlerinin hareketini değiştirme eğiliminde olduğunu, bunun bazı sistemlerin aynı yerde tutulmasına ve altındaki deniz buzunu karıştırmasına yol açtığını belirtti. Reid, El Niño olmasa bile benzer bir durumda kalınabileceğini, bunun da "biraz endişe verici" olduğunu ekledi. "Atmosfer biraz oynayacak ama sonunda termodinamik kazanır. Su çok sıcaksa o kadar deniz buzu olmaz" dedi.

Purich, Antarktika'nın artık "kutup gecesinden" çıkmaya başladığını, deniz buzunun gün içinde güneş enerjisini yansıttığını hatırlattı. Ancak daha az deniz buzu, Güney Okyanusu'nun daha fazla ısı emmesi anlamına geliyor.

Deniz buzu kaybı, buz zaten su üzerinde yüzdüğü için deniz seviyelerini doğrudan etkilemiyor. Ancak bu kayıp, buz raflarını okyanusun aşırı koşullarına maruz bırakarak zayıflatabiliyor. Buz rafları, buzulların ve kıtanın devasa buz tabakasının ilerlemesini yavaşlatıyor. Bu buz tabakası okyanusa ulaşırsa küresel deniz seviyelerini birkaç metre yükseltebilir.

Deniz buzu ayrıca algler ve kril için yaşam alanı sağlıyor; bunlar kıtanın besin zincirinin kritik unsurları arasında yer alıyor. İstikrarsız deniz buzu, buzu üreme ve yavru büyütme amacıyla kullanan imparator penguenler gibi diğer türler için de endişe yaratıyor. Tazmanya Üniversitesi'nde Antarktika deniz buzu uzmanı olan Dr. Will Hobbs, bu ayın başında zirveye ulaşılmasından bu yana deniz buzunun "normalden daha hızlı" düştüğünü söyledi. Hobbs, "Başka bir düşük yazla karşılaşabiliriz ve işler tam da o zaman gerçekten endişe verici hale gelir" dedi.

Hobbs, küresel iklim sisteminin bu deniz buzu kaybına ne kadar duyarlı olduğuna dair rakamlar üzerinde hâlâ çalışıldığını belirterek, "Sistem, bizim anladığımızdan daha hızlı değişiyor" diye konuştu. Araştırmacılar, buz rafları üzerindeki olası etkiler konusunda endişelerini sürdürüyor.