Anne ölümünde asbest şüphesi: Aile belediyeyi dava ediyor

Galler'in başkenti Cardiff'te yaşayan Caroline Bryan, 46 yaşında asbest kaynaklı nadir bir kanser türü olan mezotelyoma nedeniyle hayatını kaybetti. Geride bıraktığı ailesi, annelerinin asbeste lise yıllarında okul binasında maruz kaldığını öne sürerek Cardiff Belediyesi'ne yüksek mahkemede dava açtı. Aile, belediyenin okul binasındaki asbest yönetimindeki ihmallerinin ölüme yol açtığını savunuyor.

Caroline Bryan, 1990'ların başında Cardiff'teki Fitzalan Lisesi'nde öğrenciydi. Ailesi, annelerinin hayatının büyük bölümünde ev hanımı olduğunu ve asbeste maruz kalabileceği başka bir ortamda bulunmadığını ifade ediyor. Kızı Brooklyn Bryan, annesinin teşhis konulduktan sonra bir avukata başvurarak "yalnızca kendisi için değil, başkalarının da aynı şeyi yaşamaması için adalet" aradığını söyledi.

Caroline Bryan, 45 yaşında nefes darlığı şikayetiyle doktora başvurmasının ardından mezotelyoma teşhisi aldı. Teşhis konulduğunda hastalığın ne kadar ilerlediği bilinmiyordu; doktorlar kendisine birkaç yıl ömür biçmişti ancak Bryan, teşhisten sadece üç ay sonra, 46 yaşında yaşamını yitirdi. Kızı Brooklyn, annesini kaybettikten sonra hayatının zorlaştığını, "o gece ev işlerini, faturaları, yemek yapmayı üstlenmek zorunda kaldım" diyerek anlattı.

Ailenin avukatı Phillip Gower (Redkite Solicitors), belediyenin kendi belgelerinin, Caroline Bryan'ın okulda olduğu dönemde asbestin "oldukça yaygın" kullanıldığını gösterdiğini söyledi. Gower, binanın kapı duvarlarında, yer ve tavan karolarında hasar olduğunu belirterek, "Bu koşullar, asbest liflerinin havaya karışması için uygun ortam oluşturuyordu" dedi.

Cardiff Belediyesi ise yasal süreç devam ettiği için yorum yapmayacağını bildirdi, ancak mezotelyomanın hastalar ve aileleri üzerindeki "yıkıcı etkisini" kabul etti. Belediye sözcüsü, okullar dahil tüm belediye binalarında asbest yönetiminin "büyük bir ciddiyetle" ele alındığını ve asbest içeren malzemelerin düzenli olarak denetlendiğini vurguladı.

Okullarda asbest hala yaygın

BBC Galler'in bilgi edinme başvurusuna verilen yanıtlara göre, Galler'deki 22 yerel otoriteden 20'sinin verdiği bilgiye göre ilkokulların yüzde 76'sı, ortaokulların ise yüzde 81'i hala asbest içeren malzemeler barındırıyor. Asbest, tehlikeleri bilinene kadar yaygın bir yapı malzemesiydi ve Birleşik Krallık'ta 1999'da yasaklandı. Ancak mevcut binaların büyük bölümünde hala asbest bulunuyor ve yetkililer bu malzemelerin hasar görüp görmediğini düzenli olarak kontrol etmek zorunda.

Mezotelyoma, akciğerlerde asbest liflerinin neden olduğu ve genellikle 40-50 yıl sonra ortaya çıkan kanser türü. Çoğunlukla ağır sanayi işçilerinde görülse de, son veriler kadın öğretmenler arasında hastalık riskinin arttığını gösteriyor. Epidemiolog Profesör Julian Peto, son 5-6 yılda Birleşik Krallık'ta 40 yaş altı mezotelyoma vakalarının yılda 2.5'tan 5'e yükseldiğine dikkat çekti. Peto, bu artışın asbestin okullardan sökülmesi sırasında liflerin havaya karışmasından ya da binalardaki asbestin zamanla bozulmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Caroline Bryan'ın ailesinin davası, 2027 yılında Yüksek Mahkeme'de görülecek. Aile, belediyenin ihmali nedeniyle tazminat talep ediyor. Bristol merkezli hukuk firması Hugh James'in asbest davaları uzmanı Richard Green, son bir yılda 50 yaş altı mezotelyoma hastalarından gelen başvurularda artış olduğunu belirtti. Green, "Geçmişte çoğu vaka asbestle çalışan erkeklerdi; şimdi ise okullarda öğretmenlik veya öğrencilik yıllarında asbeste maruz kaldığını düşünen kişilerden talepler alıyoruz" dedi.

Galler Hükümeti, öğrenci ve personelin güvenliğinin "büyük önem taşıdığını" ve okul binalarına yatırım yapmaya devam ettiklerini açıkladı. Cardiff Belediyesi ise asbest içeren malzemelerin durumunun düzenli aralıklarla denetlendiğini ve sağlık standartlarına uygun şekilde yönetildiğini belirtti.