Almanya'da 105 yaşındaki eski kamp gardiyanı soruşturuluyor

Almanya'da savcılar, II. Dünya Savaşı sırasında Nazi döneminde bir savaş esiri kampında gardiyan olarak görev yaptığı ve birden fazla cinayete yardım ettiği iddiasıyla 105 yaşındaki bir kişiyi soruşturuyor. Şüphelinin, ülkenin kuzeybatısındaki Senne bölgesinde bulunan Stalag 326 VI K kampında gardiyanlık yaptığı öne sürülüyor.

Dortmund Başsavcısı Sonja Frodermann yaptığı açıklamada, Senne'deki ikinci bir eski kamp gardiyanı hakkında da benzer bir soruşturmanın yürütüldüğünü belirtti. Frodermann, bu şüphelinin birkaç ay önce 99 yaşında hayatını kaybettiğini söyledi.

İki eski gardiyan hakkında başka ayrıntı kamuoyuyla paylaşılmadı. Ancak bu davalar, Nazi dönemi suçlarını soruşturmaya devam eden savcıların karşılaştığı zorlukları gözler önüne seriyor; geriye kalan şüphelilerin çoğu artık hayatta değil.

Senne'deki kamp ve Sovyet esirler

II. Dünya Savaşı sırasında Sovyet Kızıl Ordusu'na bağlı 5,3 milyondan fazla asker Alman esaretinde tutuldu ve bunların yarısının hayatını kaybettiği düşünülüyor. Hayatta kalanların çoğu ise ülkelerine döndüklerinde hain olarak görüldü.

Senne'deki esir kampı, yani Stalag, bu kampların en büyüklerinden biriydi. Anma alanının verilerine göre 1941-1945 yılları arasında Nazi Almanyası'na giren her üç Sovyet esirden biri Senne'deki kompleksten geçti ve esirler sıklıkla çevredeki geniş bölgede zorla çalıştırıldı.

Kamptaki yaşam koşulları ağırdı; esirler kötü muamele ve yetersiz beslenmeyle karşı karşıyaydı. Kayıtlara geçen 180 bin ila 200 bin Sovyet esirden çoğu hayatını kaybetti ve on binlercesi burada defnedildi. Senne'de Fransa, Polonya, Sırbistan ve Belçika'dan esirler de tutuldu.

1945'teki kurtuluş sırasında kampta 9 binden fazla Rus esiri hayattaydı.

Savcı, 105 yaşındaki kişiyle ilgili soruşturmanın sürdüğünü ve birden fazla cinayete yardım iddialarının bu kişinin Stalag 326'daki faaliyetleriyle ilgili olduğunu açıkça belirtti.

Almanya'da 1979'dan bu yana cinayet ve cinayete yardım suçları için zaman aşımı bulunmuyor; bu düzenleme Nazi dönemi suçlarının yargılanabilmesini amaçlıyor.

Hemer'deki Stalag VI A kampından yüz yaşını aşmış bir başka gardiyanın da soruşturma altında olduğu belirtiliyor.

Ancak savaştan 80 yıldan fazla süre sonra failleri adalet önüne çıkarmak artık birçok zorluk barındırıyor. Dört yıl önce Sachsenhausen'deki bir toplama kampının 101 yaşındaki gardiyanı, cinayete iştirak suçundan beş yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Josef Schütz, adalet önüne çıkarılan en yaşlı Nazi suçlusu olarak kayıtlara geçti. Cezasını hiç çekmedi ve 2023'te temyiz süreci devam ederken hayatını kaybetti.

Bir eski Nazi toplama kampı sekreteri de 2022'de cinayete yardımdan mahkûm edilmiş ve ertelenmiş hapis cezası almıştı. Bu kişi geçen yıl 99 yaşında öldü.

Nazi suçlarının kovuşturulması batıdaki Dortmund başsavcılığı tarafından yürütülse de davalar başlangıçta ülkenin güneybatısındaki Ludwigsburg'da bulunan Nazi suçları soruşturma merkez ofisi tarafından ele alınıyor.