ABD'de Cumhuriyetçiler Trump sonrası rotayı arıyor

ABD'de Cumhuriyetçi Parti, 2026 ara seçimlerinde aldığı ağır yenilginin ardından Donald Trump sonrası geleceğini tartışıyor. Üç dönem üst üste Cumhuriyetçi başkan adaylığını kazanan Trump'ın etrafında oluşan koalisyonun dağılması, partide yön arayışını gündeme getirdi. Seçim sonuçlarının hemen ardından parti içinde Trump yanlısı çizgiyi sürdürme ile yeni bir yol çizme seçenekleri tartışılmaya başlandı.

Florida Valisi Ron DeSantis, ara seçimleri partinin varlığını tehdit eden bir olay olarak nitelendirdi. Başkan Yardımcısı JD Vance ise İran ile savaşa ilişkin kamuoyu tepkisini yenilginin nedeni olarak gösterdi ve partinin toparlanabileceğini savundu. Vance, yaşananların tartışmalı olacağını kabul ederek parti içinde önemli tartışmalar yaşanacağını söyledi.

Parti içinde farklı kanatlar harekete geçti

Cumhuriyetçi stratejist Rina Shah, BBC'ye yaptığı açıklamada partinin tek bir figür etrafında mı yoksa muhafazakârlık gibi daha geniş fikirler etrafında mı yapılanacağına karar vermesi gerektiğini belirtti. Trump karşıtı kanat, partinin Trump öncesi köklerine dönmesi çağrısı yaparken, Trump'ın on yıllık siyasi hâkimiyeti boyunca partinin önemli ölçüde dönüştüğü belirtiliyor. Göç gibi iç politik konularda sağa kayma yaşandığı, Irak ve Afganistan savaşlarına yol açan müdahaleci dış politikadan uzaklaşıldığı ifade ediliyor.

Kongre'de Trump'a baştan karşı olan ılımlı kanadın neredeyse tamamen kaybolduğu, yerini Trump yanlısı muhafazakâr ve popülist isimlerin aldığı aktarılıyor. Bu yıl Teksas'tan John Cornyn ve Maine'den Susan Collins gibi partinin eski isimlerinin seçimi kaybettiği hatırlatılıyor. Trump, seçimden üç gün sonra Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles'ın yerine Stephen Miller'ı atadı. Miller, sert göç politikalarıyla bilinen uzun süreli bir Trump yardımcısı.

Maga hareketinin mimarlarından Steve Bannon, ara seçimlerin ardından partide "iç savaş" öngördü. Yenilgiyi ekonomi ve "dış savaşlara" bağlayan Bannon, Trump'a toplu sınır dışı etme politikalarını hızlandırma çağrısı yaptı. Cumhuriyetçi stratejist Whit Ayres ise partide Maga yanlıları dışında önemli bir kesim bulunduğunu ve bunun artık çoğunluğu oluşturduğunu söyledi.

Seçim sonuçları ve olası başkan adayları

Cumhuriyetçiler, Temsilciler Meclisi ve Senato'nun yanı sıra Teksas ve Kansas gibi on yıllardır Demokratların iktidara gelemediği eyaletlerde valilik ve eyalet meclislerini de kaybetti. Bu eyaletlerde Trump daha önce çift haneli farklarla kazanmıştı. New York Times'ın seçmen verilerine göre, Demokrat adaylara verilen Latin kökenli oy desteği 2024-2026 arasında 29 puan, 18-29 yaş arası genç seçmen desteği ise 33 puan arttı. Anketler, seçmenlerin önemli bir bölümünün Trump'ın ekonomi, göç ve İran savaşı yönetimini onaylamadığını göstermişti.

Parti içinde 2028 başkanlık yarışı için olası adaylar arasında Başkan Yardımcısı JD Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Teksas Senatörü Ted Cruz, Florida Valisi Ron DeSantis, eski BM Büyükelçisi Nikki Haley ve eski New Jersey Valisi Chris Christie'nin adı geçiyor. Stratejistler, ara seçim yenilgisinin Vance'in adaylık yolunu zorlaştırdığını, yarışın artık tamamen açık olduğunu belirtiyor.