ABD ara seçimlerinde veri merkezi tepkisi etkili oldu mu?

ABD'de yapılan bir ara seçim seçmen anketi, veri merkezlerinin birçok Amerikalı için oy verme kararında önemli bir etken olduğunu gösterdi. BBC Verify, veri merkezlerinin seçim kampanyasındaki rolünü ve yapay zeka sektörü üzerindeki olası sonuçlarını inceledi.

AP ve bir haber kuruluşları konsorsiyumu için yapılan ankete göre, ankete katılan seçmenlerin yüzde 56'sı veri merkezlerinin oylarında "çok önemli veya önemli" bir faktör olduğunu söyledi. Seçmenlerin yüzde 76'sı ise kendi topluluklarında yeni bir veri merkezi inşasına karşı çıkacaklarını belirtti. Bu olumsuz tutum, bu seçimde Demokrat Parti'ye oy verdiğini söyleyenler arasında belirgin şekilde daha güçlüydü.

Bu sonuç, Pew Research'ün yakın zamanda yayınladığı ve Amerikalıların yaklaşık yarısının veri merkezlerinin çevre, ev enerji maliyetleri ve yaşam kalitesi için "çoğunlukla kötü" olduğunu düşündüğünü gösteren anketiyle de örtüşüyor. Bu, Ocak ayından bu yana olumlu görüşlerde büyük bir düşüşe işaret ediyor.

Kongre seçmen anketi sonuçları, beş yıl önce çoğu Amerikalının gündeminde olmayan bir konunun ne kadar dikkat çekici bir şekilde önem kazandığını gösteriyor. Ancak veri merkezleri, seçmenlerin "çok önemli veya önemli faktör" olarak gördüğü diğer konuların hâlâ gerisinde. Örneğin, hükümet yolsuzluğu (yüzde 90) ve geçim maliyeti (yüzde 89) daha yüksek oranlarda önemli görülüyor.

Demokratların kazandığı eyaletlerde veri merkezi sayısı daha yüksek

Demokratların Senato'da kazandığı üç eyalette veri merkezi sayısı, 50 eyalet genelindeki medyan olan 55'ten önemli ölçüde fazla: Texas (595), Ohio (258) ve Iowa (117). Tek başına Texas'ta 31 devam eden veri merkezi inşaat projesi bulunuyor ve bu, tüm eyaletler arasında en yüksek sayı.

Ancak bu eyaletlerdeki seçmenleri motive eden başka faktörler de olabilir. BBC Verify'ın Senato seçimlerine ilişkin eyalet düzeyindeki seçmen anketleri analizi, Demokratlara yönelen eyaletlerin ya veri merkezi endişeleri konusunda ulusal eğilimi takip ettiğini ya da daha az endişeli göründüğünü ortaya koyuyor. Bu nedenle, veri merkezi muhalefetinin doğrudan kaç oy veya Senato koltuğu kazandırdığını söylemek mümkün değil.

Yine de ABD'nin yapay zeka yatırımlarında kilit rol oynayan üç eyalette (Texas, Georgia ve Ohio) seçmenlerin, veri merkezlerine yönelik daha sıkı düzenleme çağrısı yapan Demokratları senatör ve vali olarak seçmesi dikkat çekici. Bu düzenlemeler arasında veri merkezlerinin kendi enerji ve su altyapı maliyetlerini tamamen karşılaması, sendikalı inşaat işçileri çalıştırma zorunluluğu ve daha katı çevresel ve şeffaflık güvenceleri gibi talepler yer alıyor.

ABD ekonomisi son yıllarda yapay zeka alanındaki büyük kurumsal yatırımlarla güçlü şekilde desteklendi; bu yatırımlar arasında veri merkezi inşaatı da var. Resmi verilere göre, Ağustos 2026'da veri merkezi inşaatına yapılan enflasyon düzeltmeli aylık harcama 5 milyar dolar (yaklaşık 4,2 milyar sterlin) oldu ve bu, 2023'e göre beş kat daha yüksek.

Columbia Business School analizine göre, ABD'de yapay zeka altyapı yatırımları şu anda genel ekonomi içinde 19. yüzyıldaki demiryolu patlamasının zirvesinde yeni demiryollarına yapılan harcamadan daha büyük bir paya sahip.

Avrupa merkezli düşünce kuruluşu Future of Tech Institute'ün icra direktörü Cori Crider, BBC Verify'a sektörün yeni eyalet liderlerinin veri merkezi inşaatına koşullar getirmesini hatta "kontrolden çıkmış veri merkezi inşasını durdurmasını" beklemeleri gerektiğini söyledi.

Küresel yatırım firması Principal Asset Management'tan Seema Shah ise geliştiricilerin elektrik şebekesine ek yatırım yapması, su gibi kaynakları kullanımına ilişkin daha sıkı standartları karşılaması veya vergi teşviklerinden vazgeçmesi gibi gerekliliklerin "geliştirme maliyetlerini artırabileceğini ve yeni arzı yavaşlatabileceğini" belirtti.

Danışmanlık şirketi Eurasia Group'tan Heather West ise inşaata geçici yasaklar ve yeni düzenlemelerin veri merkezi yaygınlaşmasını geciktirebileceğini ancak tamamen durdurmayacağını söyledi. West, "Zaten izin verilmiş veya inşaat halindeki projeler büyük ölçüde devam edecek" dedi; ancak gecikmelerin "yerel mücadeleler, yavaş izin süreçleri ve veri merkezlerinin kendi enerji maliyetlerini ödemesi yönündeki baskı" yoluyla inşaatın "sonraki dalgasını" etkileyeceğini ekledi.

Danışmanlık şirketi Oxford Economics analistleri, politikacılar için veri merkezi inşaatını ciddi şekilde sekteye uğratacak politikalardan kaçınmanın güçlü ekonomik teşvikler sunduğunu, bunların vergi geliri ve inşaat işleri sağladığını belirtti.

Teknoloji araştırma firması Futurum Group'tan Deepak Surana, Texas eyalet liderlerinin veri merkezleri konusunda sonunda "bir moratoryum değil, bir müzakere" yürüteceğini ve bunun sakinlerin enerji ve su faturaları üzerinde olumsuz etki olmamasını sağlamayı amaçlayacağını beklediğini söyledi.

Texas'ta bir veri merkezi ve Ohio'da devam eden projeleri bulunan OpenAI, ara seçim sonuçlarından bir gün sonra perşembe günü kendi elektriğini tamamen ödeyeceğini taahhüt etti.