ABD ara seçimlerinde Cumhuriyetçilere büyük yenilgi

ABD'de 2026 ara seçimleri, iktidardaki Cumhuriyetçi Parti için ağır bir yenilgiyle sonuçlandı. Demokratlar, Kongre'nin her iki kanadının kontrolünü ele geçirirken, Cumhuriyetçilerin kalesi sayılan Kansas ve Güney Carolina gibi eyaletlerde de üstünlük sağladı. Bu sonuç, 1974 Watergate seçimlerinden bu yana görevdeki bir başkana yönelik en kapsamlı ara seçim reddi olarak değerlendiriliyor.

Texas'ta 1988'den bu yana ilk kez bir Demokrat senatör seçildi: Austin'in kuzeyindeki Round Rock doğumlu James Talarico. Texas Senatörü Ted Cruz, eyalet çapında görevde kalan son Cumhuriyetçi oldu. Seçim sonuçları, başkan Donald Trump'ın 2024'te yeniden iktidara gelmesinin ardından kurduğu Maga (Make America Great Again) koalisyonunun ciddi biçimde sarsıldığını gösteriyor.

Seçmenin tepkisi: ekonomik sıkıntı ve savaş

Anket uzmanı Frank Luntz'un seçim arifesinde yaptığı odak grubu toplantısına göre, 2024'te Trump'a oy veren ancak 2026'da Demokratlara yöneleceğini söyleyen seçmenler, yaşam maliyeti ve İran savaşı konusundaki hayal kırıklığını dile getirdi. Luntz, bu seçmenlerin maaştan maaşa yaşadığını ve gıda ile yakıt fiyatlarındaki artıştan daha fazla etkilendiğini belirtti. Luntz'a göre seçmenler 2024'te fiyatların düşeceği ve sonsuz savaşların sona ereceği vaadini hatırladı ve yeterince ilerleme göremeyince Cumhuriyetçileri cezalandırdı.

Eski Obama yönetimi yetkilisi Patrick Gaspard ise Maga koalisyonunun çöküşünü, Trump'ın işçi sınıfı seçmenlere verdiği sözleri tutmamasına bağladı. Gaspard'a göre yabancı ülkelere getirilen gümrük tarifeleri, İran'daki sevilmez askeri çatışma, kripto para yoluyla kişisel zenginleşme girişimleri ve federal göçmenlik uygulamalarındaki aşırılıklar bu kopuşu hızlandırdı. Gaspard, Trump'ın onay oranının yüzde 30'lu seviyelere gerilemesinin Cumhuriyetçilere ondan uzaklaşma cesareti verdiğini söyledi.

Associated Press'in seçmen anketine göre Cumhuriyetçiler, 2024'te Trump'ın Latino seçmenler arasında elde ettiği kazanımların büyük bölümünü kaybetti. 30 yaş altı seçmenler bu kez yaklaşık yediye üç oranında Demokratlara oy verdi.

Trump sonrası dönem tartışması

Bazı gözlemciler seçim sonucunu Maga hareketinin sonu olarak yorumlasa da uzmanlar temkinli. Muhafazakar yazar Charlie Sykes, "Bu Maga'nın sonu mu? Hayır. Donald Trump Beyaz Saray'da olduğu sürece hâlâ bir tehlike" dedi. Sykes, hareketin ağır yaralandığını ancak Cumhuriyetçi Parti'nin bu yenilgiden ders çıkaracağını belirtti. Washington'daki Brookings Enstitüsü'nden Bill Galston ise Maga'nın Amerikan toplumunda derin sosyal köklere sahip olduğunu ve tamamen ortadan kalkmayacağını söyledi.

Seçim yenilgisinin ardından Cumhuriyetçi Parti içinde 2028 başkanlık yarışı erken başladı. Eski Temsilciler Meclisi Başkanı Newt Gingrich, yenilginin boyutunun adaylık yarışını tamamen açık hale getirdiğini yazdı. En büyük kaybeden olarak görülen Başkan Yardımcısı JD Vance, yenilginin nedenini İran savaşına bağlayan uzun bir açıklama yaptı. Potansiyel adaylar arasında Florida Valisi Ron DeSantis, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, eski BM Büyükelçisi Nikki Haley ve Utah Valisi Spencer Cox sayılıyor.

Demokratlar cephesinde ise Texas'tan Talarico, Georgia'dan Jon Ossoff ve Michigan'dan Abdul El-Sayed gibi genç isimler öne çıktı. İlk Müslüman senatör olarak seçilen El-Sayed'in başarısının, 2028 için Alexandria Ocasio-Cortez'e de cesaret verebileceği belirtiliyor.