ABD ara seçimleri yapay zekâ balonunu patlatır mı?

ABD'de bu hafta yapılan ara seçimlerde Demokratların Kongre'nin her iki kanadında da çoğunluğu kazanması, yapay zekâ (YZ) sektörüne yönelik düzenleme endişelerini gündeme getirdi. Bu gelişme, dünya borsalarında teknoloji hisselerinde sert düşüşlere neden oldu. Nasdaq'ta yaşanan satış dalgası, Alphabet, Nvidia, Meta ve Apple gibi teknoloji devlerinin hisselerini vurdu.

Demokrat adayların birçoğu, yapay zekânın büyümesini destekleyen veri merkezlerinin kontrolsüz genişlemesine karşı kampanya yürüttü. Yatırımcılar, bunun daha fazla düzenlemeye yol açacağı korkusuna kapıldı. Ancak sektörün geleceğine dair endişeler zaten bir süredir artıyordu.

Yapay zekâ yatırımları ve veri merkezleri

Open AI'ın 2022 sonunda ChatGPT'yi piyasaya sürmesi, yapay zekâya olan ilgiyi büyük ölçüde artırdı. Yatırımcılar, çip üreticilerine, ağ altyapısı şirketlerine, veri merkezlerine ve enerji sağlayıcılarına akın etti. Goldman Sachs araştırmasına göre, sadece 2026'da YZ yatırımlarının 1 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Sektör o kadar çok nakit topladı ki, diğer sektörlerin borçlanma maliyetleri arttı.

Ancak yatırımcılar getiri bekliyor ve son aylarda YZ patlamasının beklenen zenginliği üretip üretemeyeceğine dair endişeler büyüdü. YZ araştırmacılarının güvenlik konusundaki şüpheleri ve bunun insanlık için varoluşsal bir tehdit olabileceği yönündeki açıklamaları da spekülasyonları körükledi.

Siyasi tepkiler ve yerel endişeler

Trump yönetimi YZ konusunda tam destek verirken, Demokratlar veri merkezlerinin yerel topluluklar üzerindeki etkilerine odaklandı. Bu etkiler arasında yüksek su ve elektrik tüketimi, gürültü, arazi kullanımı ve genel düzen bozukluğu yer alıyor. Mayıs ayında yapılan Gallup anketine göre, Amerikalıların %71'i topluluklarında bir veri merkezi inşa edilmesine karşı çıkıyor. Bu oran nükleer santral için %53.

Texas'ta Senato yarışını kazanan James Talarico, bu şüpheciliğe yanıt verenlerden biri oldu. Talarico, "Amerika'nın yapay zekâ liderliğini korumak istiyoruz, ancak bunun iş yapış şeklimizden çocuklarımızın öğrenme biçimine kadar her şeyi nasıl etkileyeceğiyle hâlâ boğuşuyoruz" dedi. "Amerikalıları korumalı ve işletmeler için net, tutarlı yasalar oluşturmalıyız" diye ekledi.

Demokratların Kongre'nin her iki kanadını da kontrol etmesiyle, başkanın teknoloji gündemine daha güçlü meydan okumaları ve sektörün genişlemesini kısıtlayacak yasalar çıkarmaları bekleniyor. Texas'ın Demokrat vali adayı Gina Hinojosa, veri merkezlerine karşı kampanya yürüttü ve yeni tesis inşaatlarına moratoryum sözü verdi. Hinojosa'nın zaferi, SpaceX ve Tesla operasyonlarının büyük bölümünü eyalete taşıyan milyarder Elon Musk için muhalefet anlamına gelebilir. Musk, ara seçimlerde Cumhuriyetçi kampanyaları desteklemek için yaklaşık 450 milyon dolar harcadı.

İngiltere merkezli teknoloji şirketi Arm Holdings'in kurucu ortaklarından Tudor Brown, "hisse değerleri mevcut kazançlara değil gelecekteki kazançlara dayanır" diyor. Beklenen getiriler o kadar büyük olmayacaksa, bazı yatırımcılar satmayı seçecektir. Son 24 saatte borsalarda görülen düşüşler ara seçim sonuçlarıyla tetiklenmiş gibi görünüyor. Ancak teknoloji şirketlerinin aşırı değerlendiğine dair endişeler seçimlerden çok önce dile getiriliyordu.

Future Market Insights'tan Nandini Roy Choudhury, yatırımcıların siyasi değişimin veri merkezi inşaatı, enerji tüketimi ve YZ teknolojisinin kullanımı üzerinde kısıtlamalara yol açıp açmayacağını değerlendireceğini düşünüyor. Choudhury, teknoloji hisselerinde hemen yaygın bir toparlanma olmasının beklenmediğini, yatırımcıların daha seçici davranarak güçlü bilançolara sahip şirketleri tercih edeceğini ekliyor.

Brown ise etkinin sınırlı olacağı görüşünde. Hisse değerlemelerinin "neredeyse sonsuz YZ büyümesi" beklentisiyle şiştiğini, ardından "bir tür panik" yaşandığını belirtiyor. "Bunun doğal bir tabanı var" diyor ve "ardından bu şirketlerde hâlâ çok para kazanıldığı gerçeği yansıyacak" diye ekliyor.