Yeni Zelanda 16 yas altina sosyal medya yasagini meclise getiriyor

Yeni Zelanda, 16 yas altindaki kullanicilarin sosyal medya platformlarini kullanmasini yasaklayan bir yasa tasarisini parlamentoya sunmaya hazirlaniyor. Tasari yasalaşırsa TikTok, Instagram, Snapchat ve Facebook gibi platformlar, kullanicilarinin 16 yasindan buyuk oldugunu dogrulamak icin adimlar atmak zorunda kalacak. Yukumluluklerini yerine getirmeyen platformlara, kuresel cirolarinin yuzde 10'una varan para cezalari verilebilecek.

Basbakan Christopher Luxon, sosyal medyanin cocuklari 'zararli icerige, bagimlilik yaratici teknolojiye ve bas edebilecekleri donanima sahip olmadiklari baskilara' maruz biraktigini soyledi. Ancak birkac siyasi parti, tasariya karsi oy kullanacaklarini acikladi. Bu adim, Avustralya'da uygulanan benzer bir yasagin ardindan gelirken, Ingiltere ve Yunanistan gibi ulkelerin de gelecek yil benzer kisitlamalar getirmesi bekleniyor.

Tasari kapsami ve uygulama yontemleri

Luxon, sosyal medyanin cocuklarin aile yasamini, ruh sagligini, uykusunu ve egitimini etkiledigini belirtti. 'Cocuklari gercek dunyada guvende tutmak icin korumalarimiz var, sanal dunyada da bunlara ihtiyacimiz var' dedi. Yeni Zelanda hukumeti, hangi 'yuksek riskli' platformlarin daha fazla etkilenebilecegini aciklamadi.

Pazartesi gunu parlamentoya sunulacak Cevrimici Guvenlik Yasa Tasarisi'na (Online Safety Bill) gore sosyal medya sirketleri, mevcut hesap bilgileri, yuz yasi tahmini ve dijital kimlik kontrolleri gibi yontemleri kullanarak kullanicilarin 16 yasindan buyuk oldugunu dogrulamak icin 'makul adimlar' atmak zorunda kalacak. Cocuklarin sik kullandigi platformlarin, karsilastiklari riskleri duzenli olarak degerlendirmesi ve bu risklerin nasil tespit edilip azaltildigina dair rapor sunmasi gerekecek.

Yasak kapsaminda cocuklara, ebeveynlere veya bakicilara yonelik herhangi bir ceza onerilmiyor. Ancak sosyal medya sirketlerine verilecek para cezalari, azami cezanin 99 milyon dolar (51.7 milyon sterlin) oldugu Avustralya'dan oldukca yuksek olabilir.

Siyasi muhalefet ve uluslararasi ornekler

Tasarinin gecmesi icin yeterli oyu alip alamayacagi belirsizligini koruyor. Hukumetin koalisyon ortaklari olan ACT ve Yeni Zelanda Birinci Partisi (NZF) tasariya karsi cikacaklarini acikladi. Basbakan Yardimcisi ve ACT lideri David Seymour, yasagin ise yaramayacagini savundu. NZF lideri ve Disisleri Bakani Winston Peters ise su ifadeleri kullandi: 'Onerilen yasa ve bu tur mevzuatin ulkemizi goturecegi yon ve kaygan zemin konusunda endiselerimiz var.'

Peters, Aralik ayinda Avustralya'da uygulamaya konulan yasagi 'buyuk bir basarisizlik' olarak nitelendirdi. Yasak Avustralya'da uygulanmakta zorluk yasadi ve 16 yas altindaki bircok cocugun yasakli uygulamalara hala erisip kullanabildigi kabul ediliyor. Bu ayin baslarinda Fransa'nin en yuksek mahkemesi, benzer bir sosyal medya yasagini ifade ozgurlugunu ihlal ettigi gerekcesiyle reddetmisti.