Yapay zeka yarışında Çin endişesi Silicon Valley'de büyüyor

Silicon Valley'de bazı yapay zeka liderleri, ABD'nin sektördeki liderliğini sürdürmesi için Çin'e karşı sert önlemler alınması gerektiğini savunuyor. Bu isimler arasında Anthropic CEO'su Dario Amodei de yer alıyor. Amodei, yapay zekanın insanlık için taşıdığı riskler kadar, Çin'in bu teknolojide ABD'yi geçmesini de bir tehdit olarak görüyor.

ABD Başkanı Donald Trump, bu hafta gazetecilerin yapay zeka gelişmelerinin yavaşlatılması çağrılarını destekleyip desteklemediğini sorması üzerine "Hayır" yanıtını verdi. Gerekçesi ise Çin oldu. Trump, "Yapay zekada Çin'in önündeyiz. Dünyanın en gelişmiş ülkesiyiz ve bunu korumak istiyorum, çünkü yapay zekayı kim kazanırsa her şeyi kazanır" ifadelerini kullandı. Bu söylem, teknoloji sektörünün yıllardır dillendirdiği bir argümanı yansıtıyor.

Anthropic, OpenAI gibi şirketler, ABD'nin Çin ile kıyasıya bir teknoloji yarışında olduğunu ve yapay zekayı düzenleyecek herhangi bir adımın bu yarışta geri kalma riski taşıdığını öne sürüyor. Bu görüş, farklı siyasi yaklaşımlara sahip isimleri ortak bir noktada buluşturuyor: yapay zeka güvenliği savunucuları, teknoloji yanlısı askeri stratejistler ve neomuhafazakarlar, hepsi Pekin'e yönelik endişelerde birleşiyor.

Amodei'nin Çin'e yönelik tutumu

Anthropic CEO'su Dario Amodei, Çin devleti kontrolündeki yapay zekanın yarattığı tehdit konusunda en sesli isimlerden biri. Amodei, yıllardır yapay zekayı ilerletme konusundaki kararlılığının nedenlerinden birinin, bu teknolojinin demokratik hükümetlerin elinde kalmasını sağlamak olduğunu savunuyor. Amodei'ye göre yapay zeka, otoriter bir devlete "milyonlarca tam otomatik silahlı insansız hava aracı sürüsü" oluşturma imkanı verebilir. Bu araçların "dünyadaki herhangi bir orduyu yenebileceğini ve her vatandaşı takip ederek ülke içindeki muhalefeti bastırabileceğini" öne sürüyor.

Amodei, Çin'in yapay zeka alanındaki ilerlemesini durdurmak için ABD ve müttefiklerinin, Çinli yapay zeka şirketlerinin büyümesini sınırlayacak agresif adımlar atması gerektiğini belirtiyor. Özellikle ileri düzey yarı iletken çiplerin ve üretim ekipmanlarının satışının engellenmesini savunuyor. Ancak Nvidia CEO'su Jensen Huang gibi isimler bu görüşe karşı çıkarak ihracat kontrollerinin başarısız olduğunu ve kısıtlamaların gevşetilmesi gerektiğini ifade ediyor.

Amodei, kurduğu ekiple birlikte bu görüşleri kararlılıkla savunuyor. Anthropic'in ulusal güvenlik politikası başkanlığına getirdiği Tarun Chhabra, Çin'e çip satışına karşı kampanya yürütüyor ve Çin Komünist Partisi'nin yapay zeka alanındaki ilerlemesini durdurmak için tam kapsamlı bir hükümet çabası çağrısı yapıyor. Chhabra, geçen yıl Senato'da verdiği ifadede, "ÇKP, ABD veya müttefikleriyle tamamlayıcılık, bir arada var olma ya da karşılaştırmalı üstünlük aramıyor. Aksine, en kritik teknolojilerde ve tedarik zincirlerinde mutlak hakimiyet ve kontrol peşinde" demişti.

Amerika'nın önde gelen düşünce kuruluşlarından Brookings Institution uzmanı Kyle Chan, yapay zeka şirketlerinin ve CEO'larının görüşlerinin anlaşılmasının önemine dikkat çekiyor. Chan'a göre Trump yönetiminin sektöre yönelik "bırakınız yapsınlar" politikası, özel şirketleri kamu politikasının şekillenmesinde başlıca aktör haline getirmiş durumda. Chan, "Bu, tüm ilaç sektörünün tamamen denetimsiz bırakılmasına benzer" değerlendirmesini yapıyor.

Silicon Valley'de Çin endişesi yalnızca Amodei ile sınırlı değil. Google'ın kurucu ortağı Eric Schmidt, Scale AI kurucusu Alexander Wang (şu anda Meta'nın yapay zeka biriminin başı) ve Yapay Zeka Güvenliği Merkezi direktörü Dan Hendrycks, geçen sene "Karşılıklı Garantili Yapay Zeka Arızası" adını verdikleri bir doktrin kaleme aldı. Bu doktrin, Soğuk Savaş dönemindeki nükleer caydırıcılık modelini yapay zekaya uyarlıyor ve ABD ile Çin'in, taraflardan biri yapay zekada tekel kurmaya çalışırsa casusluk, siber saldırı ve olası askeri müdahalelerle karşılaşacağı bir denge kurabileceğini öne sürüyor.