Yapay zeka destekli iş başvuruları işe alımı zorlaştırıyor

İngiltere'de iş başvurusu yapan mezunlar, giderek daha fazla yapay zekadan yardım alıyor. Ancak uzmanlar, bu teknolojinin aşırı ve uygunsuz kullanımının adayın işe alınma şansını azaltabileceği uyarısında bulunuyor.

Maidstone'da yaşayan 22 yaşındaki Tom, geçen yıl coğrafya bölümünden mezun oldu. Tom, geçen ay bir restoran müdürü pozisyonuna kabul edilmeden önce 200'den fazla işe başvurduğunu söylüyor.

Bu süreci "yıpratıcı" ve "moral bozucu" olarak tanımlayan Tom, işverenlerin çoğunun başvurularına geri dönmediğini, yapay zeka yardımı olmadan bu sürecin üstesinden gelemeyeceğini belirtiyor. "İşverenler başvurunuza mutlak en iyinizi koymanızı istiyor, ama bir günde 10-20 işe başvuruyorsam bunu yapmanız gerçekçi değil" diyor.

Tom, değerlendirme veya mülakatlarda yapay zeka kullanmadığını; ancak ön yazı ve CV hazırlamada, işe alım sürecinin erken tarama aşamalarının dikkate aldığı "anahtar kelimeleri" bulmada bu teknolojiden yararlandığını söylüyor. Bazı şirketlerin kendileri yapay zeka kullanırken adaylardan bunu yapmamalarını istemesini "ikiyüzlülük" olarak nitelendiriyor.

İşverenler yapay zekayı daha çok kabul ediyor

Institute of Student Employers (ISE) tarafından bu yaz İngiltere'nin en büyük 155 mezun işvereniyle yapılan ankete göre, şirketler adayların işe alım sürecinin bazı aşamalarında yapay zeka kullanmasına "daha olumlu" bakmaya başladı.

Araştırmaya göre en çok kabul gören kullanım, ön yazı veya CV yazmak. Bunu çevrimiçi başvuru sorularını yanıtlamak izliyor.

Ancak araştırma, işverenlerin yüzde 92'sinin işe alım sürecinde yapay zeka kaynaklı "uygunsuz davranış" ile karşılaştığını veya bundan şüphelendiğini ortaya koyuyor. Bu oran geçen yıl yüzde 85'ti. En yaygın ihlaller, çevrimiçi görüntülü mülakatlarda yapay zekayı gerçek zamanlı asistan olarak kullanmak veya çevrimiçi değerlendirmeleri tamamlamak.

Ayrıca bu teknoloji adayların aynı anda birden fazla başvuru yapmasına yardımcı oluyor. Sektörde "spray and pray" (rastgele serp ve dua et) olarak bilinen bu yöntem, ISE'ye göre mezun işe alım piyasasındaki rekabeti ve öğrenciler üzerindeki baskıyı artırıyor.

Enerji şirketi EDF'nin erken kariyer işe alım müdürü Hollie Moody, mevcut iş piyasasının ne kadar acımasız olduğu göz önüne alındığında mezunları yapay zeka kullanmakla suçlamadığını, ancak bunun bir sorun haline geldiğini düşünüyor. EDF, üç hafta önce açtığı mezun alım programına 12.000 başvuru alınca programı erken kapatma kararı aldı. Bu, geçen yıla göre yüzde 10'luk bir artış anlamına geliyor.

Moody, başvurularda yapay zekanın "çok daha serbest" kullanıldığını belirtiyor. Şirket, hangi yapay zeka kullanımının uygun olduğuna dair rehberlik yayımlıyor ve işe alım sürecini mümkün olduğunca "yapay zeka geçirmez" hale getirmeye çalışıyor. CV'ler yalnızca sürecin ilerleyen aşamalarında okunuyor; adaylar beceri ve davranış temelli çevrimiçi değerlendirmeler ile görüntülü mülakatlarla değerlendiriliyor.

Mezun piyasası zorlu seyrediyor

İsimsiz bir stajyer muhasebeci, BBC'ye yaptığı açıklamada 50 mezun pozisyonuna başvurduğunu ve her başvuruda yapay zeka kullandığını söyledi. Ancak bu teknolojiyi yalnızca pozisyonları araştırmak, CV'sini düzenlemek ve görüntülü mülakatlar için deneme soruları oluşturmak amacıyla kullandığını belirtti. Değerlendirmelerde hile yapmayacağını, ancak bunu yapacak kişiler tanıdığını ekledi.

ISE'ye göre mezun piyasası geçen yılki keskin düşüşün ardından dengelendi ancak hâlâ zorlu. Her mezun pozisyonuna ortalama 141 başvuru yapılıyor. Ankete katılan işverenlerin yalnızca yüzde 16'sı işe alım sürecinde yapay zeka kullanıyor; yüzde 29'u ise önümüzdeki bir yıl içinde kullanmaya başlamayı planlıyor.

Moody, EDF'nin şu anda işe alım sürecinde yapay zeka kullanmadığını, ancak gelecekte kullanmak zorunda kalabileceğini söylüyor. Ona göre yapay zekanın başvurularda kullanımı, hem işverenler hem adaylar için üstesinden gelinmesi gereken bir "ahlaki ikilem" olmayı sürdürüyor. Ancak bu teknolojinin şirketin yeni çalışanlarda aradığı özelliklerin yerini alamayacağını vurguluyor.