WNBA'de trans sporcu tartışması büyüyor

Kuzey Amerika'nın kadın basketbol ligi WNBA'de (Kadınlar Ulusal Basketbol Birliği) trans kadın oyuncuların katılımıyla ilgili tartışma büyüyor. Önümüzdeki yıl yapılacak draft için bazı eski NBA oyuncuları, mevcut uygunluk kurallarını gerekçe göstererek lige girmek istediklerini açıkladı.

NBA'de 11 sezon forma giyen Enes Kanter Freedom, Instagram hesabından yaptığı açıklamada resmen WNBA adayı olduğunu ilan etti: "Eğer sadece kim olduğunu beyan etmek yeterliyse, ben WNBA'de oynamak için gereken tüm şartları karşılıyorum."

Tartışma nasıl başladı?

Olay, Indiana Fever oyuncusu Sophie Cunningham'ın ESPN'e verdiği röportajda "biyolojik erkeklere karşı oynamak zorunda kalmaması gereken genç kızları korumak istediğini" söylemesiyle başladı. 29 yaşındaki oyuncu, daha sonra trans kadınların kadın sporlarından men edilmesinin "sağduyu" olduğunu savundu.

Cunningham'ın sözleri basketbolun ötesine geçerek ABD'de geniş bir siyasi tartışmaya dönüştü. Başkan Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance, Cunningham'a destek verdi. Indiana'nın maçlarında taraftarlar ve karşıtlar küçük çaplı protestolar düzenledi.

Bu tartışma, WNBA'de hiç açık trans kadın oyuncunun oynamamasına rağmen medyada ve siyasette geniş yankı buldu.

Lig kuralları ne diyor?

WNBA, lig ile oyuncular birliği (WNBPA) arasında müzakere edilen toplu iş sözleşmesine (CBA) göre yönetiliyor. Sözleşmede oyuncu uygunluğuyla ilgili yalnızca "kadın olan oyuncular WNBA'de oynayabilir" ifadesi yer alıyor.

Lig komisyoneri Cathy Engelbert, takımlara gönderdiği notta konunun yakında yapılacak toplantıda ele alınacağını belirtti. "Oyuncu uygunluk kurallarımız, diğer liglerden farklı olarak toplu pazarlıkla belirleniyor. Oyunun bütünlüğünü korumak bizim için en yüksek öncelik olmaya devam edecek" dedi.

Ancak kurallardaki belirsizlik, Kanter Freedom'ın yanı sıra NBA'de üç maça çıkmış ve şu anda Cumhuriyetçi Senato adayı olan Royce White'ın da drafta başvuracağını açıklamasıyla su yüzüne çıktı. White, "basketbol oynamak için bazen kendimi kadın olarak tanımlıyorum" ifadelerini kullandı.

Oyuncular ikiye bölündü

Tartışma, oyuncular arasında da görüş ayrılıklarına yol açtı. Minnesota Lynx'in başantrenörü Cheryl Reeve, "Trans Çocuklar Aidiyettir" yazılı tişört giyerek kapsayıcı mesaj verdi. Golden State Valkyries'tan Gabby Williams ise trans bir sporcuyu takımında veya rakip takımda her zaman memnuniyetle karşılayacağını söyledi.

WNBPA yaptığı açıklamada trans topluluğa yönelik nefret ve ayrımcılığı kınarken, "adalet, eşitlik, çeşitlilik ve kapsayıcılık" ilkelerine bağlı olduklarını vurguladı.

Öte yandan, son yıllarda birçok spor dalı elit seviyede trans kadınların katılımını kısıtlıyor. Atletizm, bisiklet ve yüzme dallarında trans kadınların kadın müsabakalarına katılımı tamamen yasaklandı. Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) de 2028 Los Angeles Olimpiyatları'ndan itibaren kadın kategorisinde yalnızca biyolojik kadınların yarışabileceğini açıkladı. ABD'de ise geçen yıl Başkan Trump'ın imzaladığı kararname ile okul ve üniversitelerde trans kadınların kadın sporlarına katılımı yasaklandı.