Wikipedia'nın 68 milyon maddelik tarihi ve kırılgan geleceği

Wikipedia, 2001 yılında Jimmy Wales ve Larry Sanger tarafından kurulduğundan bu yana 68 milyon maddeye ulaştı ve trilyonlarca kez görüntülendi. İngilizce Wikipedia tek başına 5,2 milyar kelime uzunluğunda. Ancak site, kurulduğundan bu yana neredeyse hiç değişmeyen görünümüne rağmen, hala 'güvenilmez' damgasıyla anılabiliyor ve hakkında yeterince merak uyandıramıyor.

Richard Cooke'un kaleme aldığı 'The Last Best Place on the Internet: A Human History of Wikipedia' adlı kitap, sitenin insan hikayesine odaklanıyor. Cooke, Wikipedia'nın kökenlerinin sanılanın aksine sadece teknolojiye değil, felsefe ve hatta şehir planlaması gibi disiplinlere dayandığını belirtiyor.

İnsan emeği ve çeşitlilik

Wiki kavramını 1990'larda geliştiren Ward Cunningham, bilgisayarların gücünün demokratikleşmesi üzerine düşünmüş ve wabi-sabi gibi Zen kavramlarından ilham almıştı. Wikipedia'nın kurucuları da felsefeyle ilgileniyordu; Wales, teknoloji ve finansta çalışsa da yıllarca filozoflarla yazıştı ve işe aldığı tek kişi bir filozoftu.

Wikipedia'nın ilk kadın editörü Gaytha Langlois, Rhode Island ve standart kanış köpekleri hakkında yazdı. Site, cinsiyet dengesizliğiyle biliniyor; Sandi Toksvig, bu soruna dikkat çeken son isimlerden ve alternatif bir ansiklopedi olan Mappa Mundi'yi kurma çabasında.

Cooke ayrıca, agorafobi nedeniyle iş hayatından çıkmak zorunda kalan ve Wikipedia'da anlamlı bir uğraş bulan Ruth Ifcher'in hikayesine de yer veriyor.

Gelecek tehditler

Nöroçeşitliliğin Wikipedia için merkezi bir önemi var; eski bir Wikimedia Vakfı yöneticisi ansiklopediyi 'Asperger'liler tarafından inşa edilmiş bir şehir' olarak tanımlamış. Ancak site, yapay zekanın yarattığı varoluşsal tehditlerle karşı karşıya: trafik kaybı ve editörlerin ürettiği büyük miktarda kalitesiz yapay zeka metni. Cooke, Wikipedia'nın hayatta kalacağına inanmakla birlikte, temellerinin sarsıldığını ve bir daha benzerinin görülmeyeceğini vurguluyor.