WhatsApp grubuyla dünya çapında milyonlarca avro transfer edildi

Avrupalı yayıncıların ortak araştırması, WhatsApp üzerinden kurulan bir grubun dünya çapında yüz milyonlarca avro değerinde nakit aktarımı yaparak organize suç ve aşırıcılığın finansmanına aracılık ettiğini ortaya çıkardı. İngiliz kamu yayıncısı BBC'nin de dahil olduğu Avrupa Yayın Birliği (EBU) araştırmacı gazetecilik ağı, bu sistemin insan kaçakçılığı ve uyuşturucu ticaretinde de kullanıldığına dair kanıtlar buldu.

''Büyük Avrupa Tüccarları'' adlı WhatsApp grubunun 532 üyesi, müşterileri için Birmingham ve Londra dahil İngiltere'nin çeşitli şehirlerine sınır ötesi nakit transferleri ayarladı. Belçika'dan yapılan ödemelerden birinin, Suriye'deki IŞİD militanlarına ulaştığı belirlendi.

Havala sistemi nasıl işliyor?

Grup üyeleri, eski bir para transfer yöntemi olan havala sistemini kullanarak anlaşmalarını Arapça mesajlarla yürüttü. Havala, elektronik kayıt tutmadan veya banknotların fiziksel olarak taşınması olmadan dünya genelinde para transferine olanak tanıyan güvenilir komisyoncu ağına dayanıyor. İki komisyoncu arasındaki anlaşmayla, biri belirli bir meblağı alırken diğeri aynı tutarı komisyon kesintisiyle alıcıya ödüyor; hesaplar daha sonra karşılıklı olarak kapatılıyor.

Havala, banka erişiminin kısıtlı olduğu ülkelerde göçmen işçilerin ailelerine para göndermesi gibi yasal amaçlarla sıkça kullanılıyor. Ancak suç örgütleri, bankaların büyük işlemleri bildirmek zorunda olduğu Swift sistemi yerine; bu yöntemi tercih edebiliyor. Havala, başta AB ülkeleri olmak üzere pek çok ülkede yasa dışı; Birleşik Krallık'ta ise komisyoncuların HMRC'ye (İngiltere Vergi ve Gümrük İdaresi) kayıtlı olması koşuluyla yasal.

Belçika'da 6 kişi mahkum edildi

Belçika'da 2024'te görülen davada, aralarında Brüksel'deki ağın lideri Ebu Adam ve yardımcısı Ebu Ahmed'in de bulunduğu altı kara para aklayıcı mahkum edildi. Araştırmacı hakim Vincent Guerra, grubu ''kara para aklamanın jackpotu'' olarak nitelendirdi. Ebu Adam'ın telefonunda 82 binden fazla mesaj, 6 bin adet 5 avroluk banknotun seri numarasının fotoğrafı ve 6 bin kimlik kartı fotosu bulundu. Bu detaylar, havala işlemlerinde kimlik doğrulama için kullanılıyor. Guerra, Ebu Adam'ın en az 12 bin işlem yaptığını tahmin ettiklerini söyledi.

Araştırma ekibi, Avrupa genelinde havala sistemini suç amaçlı kullanan başka çeteler de tespit etti. Hollanda'nın Rotterdam kenti yakınlarında bir ofiste işe başlayan eski bir kara para aklayıcı, yaklaşık bir buçuk saat içinde en az bir milyon avronun aktarıldığını gördüğünü aktardı.

Avusturya'da, insan kaçakçılığı için kullanılan ve Viyana'da bir kebap restoranından yönetilen ''en büyük havala bürosu'' polis baskınıyla çökertildi. İki Suriyeli kardeş, 350 bin avro kaybeden bir kuryeye işkence ve tecavüz suçlarından geçen yıl 18 ve 8 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Ayrıca Avusturya polisi ve Europol, 18 ayda yaklaşık 100 bin kişiyi Avrupa'ya taşıdığı belirlenen havala finansmanlı bir insan kaçakçılığı şebekesini daha çökertti.

Avusturya Polis Teşkilatı'nın (BK) insan ticareti soruşturmaları birimi başkanı Gerald Tatzgern, çetelerin göçmenlere işkence yaptığını ve ailelerinden havale yoluyla para talep ettiğini söyledi. Polis komutanı Quentin Mugg ise havala sisteminin ''organize suçların birincil kara para aklama kanalı'' olduğunu belirterek, komisyoncuların paranın kaynağını umursamadığını vurguladı.