Westminster Sarayı'nda asbest sayısı 1.650'yi aştı

BBC'nin edindiği bilgiye göre Birleşik Krallık parlamentosunun merkezi Westminster Sarayı'nda ve geniş parlamento yerleşkesinde yeni asbest tespit edildi. Yalıtım malzemesi, çatı kaplaması, yer döşemesi ve halat gibi bilinen asbestli kalemlerin sayısı artık 1.650'yi aşıyor. Bu rakam 2021'e göre 500'lük bir artışa işaret ediyor.

Yeni bulgular, hükümetin parlamentonun yenilenmesi için olası bir oylama yapmayı değerlendirdiği dönemde ortaya çıktı. Yıllardır süren kararsızlık ve gecikmelerin ardından gündeme gelen kapsamlı yenileme projesinin maliyeti 40 milyar sterline kadar çıkabilir ve 61 yıl sürebilir.

Avam Kamarası Kamu Hesapları Komitesi bu hafta parlamentonun restorasyonu için "artık karar zamanı" uyarısında bulundu. Komiteye göre her ek gecikme yılı vergi mükelleflerine 420 milyon sterline mal oluyor. Parlamento yetkilileri, uzun süredir beklenen yenileme projesine hazırlık kapsamında yapılan incelemelerde daha fazla asbestli kalemin bulunduğunu belirtti.

Asbest neden yenilemenin ana gerekçelerinden biri

Asbest, lifleri havaya karıştığında insan sağlığına yönelik tehlikeler nedeniyle yenilemenin başlıca gerekçelerinden biri olarak gösteriliyor. Asbest büyük ölçüde yangına dayanıklı olsa da çevresindeki yangın ve ısı, lifleri uzun mesafelere taşıyabilecek şekilde serbest bırakabiliyor.

BBC'nin Bilgi Edinme Özgürlüğü başvurusuna göre son beş yılda parlamentodan 700 asbestli kalem çıkarıldı; ancak toplam sayı yine de arttı. Sağlık ve Güvenlik İdaresi (Health and Safety Executive) kurallarına göre bu kalemlerin çoğu gizli alanlarda düşük riskli sınıfta yer alıyor; yani bozulma olasılığı daha az. Buna karşın yaklaşık 200 kalem orta riskli kabul ediliyor ve bunlar onarım çalışması gerektirebiliyor.

Birleşik Krallık Parlamentosu sözcüsü, "mutlak önceliğin parlamentoda çalışanların ve ziyaretçilerin güvenliği" olduğunu söyledi. Sözcü, asbest izlemenin iyileştirildiğini, farkındalık eğitimi başlatıldığını ve asbestin daha fazla temizlenmesine yönelik planlar bulunduğunu belirtti.

Eski İşçi Partisi milletvekili Alice Mahon'un oğlu Kris Gledhill, BBC'ye "asbest hiçbir zaman düşük riskli olarak değerlendirilmemeli" dedi. 1987-2005 arasında Halifax milletvekili olan Mahon, asbest maruziyetiyle bağlantılı bir kanser türü olan malign mezotelyomadan 2022'de hayatını kaybetmişti.

Gledhill, ihtiyatlı bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini belirterek binaların zamanla bozulmasının yanı sıra aşırı hava olayları, sel ve yangın ile tadilat ve bakım sırasındaki müdahalelerin de risk oluşturduğuna dikkat çekti. Annesinin asbest ve mezotelyoma risklerinin farkında olduğunu ve maruz kalmış olabileceği iki iş yerinden birinin Westminster Sarayı olduğunu söyledi.

Avam Kamarası yetkilileri ise pratikte asbestsiz bir bina elde edilemeyeceğini, bunun için binanın yıkılması ya da yapısına geniş çaplı zarar verilmesi gerekeceğini belirtti.

Komite: Karar bu yıl içinde verilmeli

Asbestle bağlantılı hastalıklarla mücadele eden Mesothelioma UK yardım kuruluşunun genel müdürü Dr. Hannah Moody, ulusal bir asbest kayıt sisteminin kurulmasını ve asbestin kamu binalarından aşamalı olarak çıkarılmasını desteklediğini söyledi. Asbestin 1999'da yasaklandığını hatırlatan Moody, malzemenin Birleşik Krallık genelinde birçok kamu binasında hâlâ bulunduğunu ve ciddi hastalıklara yol açmaya devam ettiğini belirtti.

Avam Kamarası Kamu Hesapları Komitesi çarşamba günü parlamentonun restorasyon ve yenileme programına ilişkin soruşturmasının sonuçlarını yayımladı. Komite başkanı Muhafazakâr milletvekili Geoffrey Clifton-Brown, binada küçük bir yangın çıkması halinde "her şeyin yanacağını" söyledi; binada 24 saat yangın devriyesi bulunuyor.

Clifton-Brown, Paris'teki Notre Dame Katedrali'ndekine benzer alevlerin binanın çatısından yükselmesinin yol açacağı sonuçlara dikkat çekerek bunun "gerçek ve artan bir ciddi risk" olduğunu belirtti. Komite, milletvekillerinin ve Lordlar Kamarası üyelerinin bu yıl sonundan önce bir yol haritası üzerinde oylama yapabileceği yeterli bilginin bulunduğunu bildirdi.

BBC'nin edindiği bilgiye göre hükümetin grup yöneticileri (whip) bu tarihe kadar bir tartışma ve oylama yapılmasını görüştü; ancak henüz bir tarih belirlenmedi. Bu oylama, 2030'a kadar nihai bir karar verilmeden önce 3 milyar sterline kadar çıkabilecek ilk çalışmaların başlatılıp başlatılmayacağını ve mevcut dört seçenekten hangisinin daraltılacağını belirleyecek. Önerilen seçeneklerden biri milletvekilleri ve Lordlar Kamarası üyelerinin 2032'den itibaren 24 yıla kadar binadan çıkmasını ve 15,6 milyar sterline kadar maliyeti öngörüyor. Bir diğeri yalnızca Lordlar Kamarası'nın binadan çıkmasını kapsıyor; bu seçenek 39 milyar sterlin maliyet ve 61 yıl süre öngörüyor.