Ukrayna'da barış için ABD diplomasisi sınırlı kaldı

Norveç'in başkenti Oslo ve Rusya'nın St Petersburg kentinde iki gün süren diplomasi trafiğinin ardından Ukrayna savaşının sona ermesine ne kadar yaklaşıldığı sorusu yanıt bulmuş değil. Norveç Başbakanı, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve Avrupalı temsilciler arasında salı günü yapılan görüşmeleri "iyi ve yapıcı" olarak niteledi.

Oslo'da liderler düzeyinde üçlü bir toplantı fikri gündeme geldi. Beklenti, Witkoff'un Rusya ziyaretinin Devlet Başkanı Vladimir Putin, Zelenski ve Trump'ın bir araya gelerek çatışmanın sona ermesini kabul etmesinin yolunu açmasıydı. Ancak Putin, Zelenski ile aynı masaya oturma konusunda istekli görünmüyor.

Amerikan heyetinin temasları sürerken Steve Witkoff, X platformundaki paylaşımında "hâlâ yapılması gereken önemli işler olduğunu" kabul etti. Witkoff, Trump'ın savaşın sona ermesi konusunda kararlı olduğunu belirtti.

Kremlin: Yaklaşımlar yeterli değil

Kremlin, gelecek ay Abu Dabi'de üçlü görüşmelerin yeniden başlayabileceğini ancak bunun yalnızca teknik düzeyde olacağını duyurdu. Rusya, Ukrayna ve ABD ile savaşı sona erdirmek için görüşmelere hazır olduğunu belirtiyor.

Günün en dikkat çekici açıklaması ise Putin'in dış politika danışmanı Yuri Ushakov'dan geldi. St Petersburg görüşmelerine katılan Ushakov, Witkoff'un Putin'e Oslo'daki tartışmaları ve Avrupalılar ile Kiev'in "yeni yaklaşımlarını" aktardığını söyledi. Ushakov, "Ukrayna krizinin çözümü açısından orada çok fazla işe yarar bir şey yoktu" değerlendirmesinde bulundu. Rus devlet televizyonuna konuşan Ushakov, barış ihtimaline ilişkin "Ne kadar yaklaştığımızı bilmiyorum ama işler bu yönde ilerliyor" dedi.

Putin'in şu anda savaşı bitirme konusunda baskı hissetmediği değerlendiriliyor. Ukrayna'nın hava savunmasının ciddi baskı altında olduğu ve kışın yaklaşmasının Rusya için bir fırsat olarak görülebileceği belirtiliyor. Ayrıca Beyaz Saray'da Moskova ile daha büyük ve kârlı bir ilişki isteyen bir başkanın bulunması da Putin'in elini güçlendiriyor.

Son günlerde Donald Trump, Moskova'ya yönelik bazı yaptırımları askıya aldı, Rus dizel yakıtı satın alma konusunda anlaştı ve Zelenski'ye yönelik sert eleştirilerde bulundu. Bu durum Rusya'nın işine geliyor; Kremlin lideri üzerindeki baskıyı hafifletiyor.

Çin'de zirve olasılığı

Rus milletvekili ve televizyon sunucusu Evgeny Popov, "Şu anda Batı dünyasında barış için bir şeyler yapan tek lider Trump" ifadelerini kullandı. Putin-Zelenski-Trump üçlü zirvesi yakın görünmese de gelecek ay Çin'de düzenlenecek Apec zirvesi çerçevesinde Putin, Trump ve Xi Jinping'in bir araya gelmesi olası görülüyor. Bazı yorumcular bu olası buluşmayı 1945'te Stalin, Churchill ve Roosevelt'in savaş sonrası Avrupa'yı planlamak üzere bir araya geldiği Yalta Konferansı'na atıfla "Yeni Yalta" olarak adlandırıyor.

Popov, "Rusya, Çin ve ABD şu anda dünyadaki tek süper güçler. Liderlerimiz Çin'de buluşursa bu elbette tüm dünya için iyi olur" dedi. Yaklaşık beş yıldır süren savaşın ardından böyle bir zirve, Putin'i tam da olmak istediği yere, küresel siyasetin en üst masasına taşıyacak.