Ukrayna: Starlink kısıtlamaları hâlâ sürüyor

Ukrayna Savunma Bakanlığı'na yakın kaynaklar, ABD Başkanı Donald Trump'ın Elon Musk'ın Starlink kısıtlamalarını kaldırdığını açıklamasına rağmen Ukrayna'nın Starlink ağında sorunlar yaşamaya devam ettiğini BBC'ye bildirdi. Kaynaklara göre, 161 km/s (100 mil/s) hızla ilerleyen insansız hava araçlarının bağlantı kaybettiği vakalar kaydediliyor ve bu durum askeri operasyonları aksatıyor.

Trump, daha önce teknoloji milyarderi Musk'a Starlink'in askeri versiyonu olan Starshield'e yönelik bağlantıyı kısıtlama talimatı verdiğini reddetmiş, perşembe günü ise Musk'ın "sistemi geri koyduğunu" söylemişti. Musk ise yavaşlamanın arkasında kendisinin olmadığını, Starshield'in ABD ordusunun kontrolünde olduğunu ve sorunların Pentagon'dan kaynaklanabileceğini ima etmişti. Beyaz Saray, Ukrayna'daki ağa kasıtlı olarak sınırlama getirildiği iddialarını yineleyerek reddetti.

Ancak Ukraynalı yetkililer, geçen hafta alçak Dünya yörüngesindeki uydulara giden veri hızının kısıtlandığını ve 100 mil/s hızın üzerinde seyreden dronların bağlantısını kaybettiğini açıklamıştı. Bakanlık kaynakları, ordunun hem Starlink hem de Starshield ağlarının performansını sürekli izlediğini ve "şu anda bu kısıtlamaların kaldırıldığına dair bir teyit bulunmadığını" ekledi.

Savaş alanında Starlink neden kritik?

Ukrayna, ihtiyaca göre sivil Starlink hizmetini ve daha güvenli olan Starshield'i kullanıyor. Bu ağlar, özellikle uzak bölgelerde ve savaş alanında bağlantı sağlamak için 10 bin uydu üzerinden çalışıyor. Starshield, Ukraynalı dron operatörlerinin hedefleri gerçek zamanlı görmesine ve önleme dronlarını yönetmesine olanak tanıyor. Rusya'nın Starlink kullanma yetkisi bulunmadığı için Ukrayna, Rusya'nın derinliklerine uzun menzilli füze gönderdiğinde ağ çalışmıyor.

Bir Ukraynalı asker BBC'ye, Starshield'in "basitçe alternatifi olmadığını" söyledi. Hafta başında birimleri 80 km/s hızla giden bir araçtayken bağlantının kesildiğini belirten asker, "Tamamen kapatılması Tanrı korusun, mutlak bir felaket olur. İletişim ve internet güvenliği için yedek bir seçeneğe ihtiyacımız var" dedi. Bir başka asker ise Starlink ilk sorun çıkarmaya başladığında daha önce kullandıkları "kanıtlanmış algoritmalara" döndüklerini, ancak ağın hızı nedeniyle Ukrayna güçleri için hâlâ gerekli olduğunu vurguladı.

Hizmetteki yavaşlama iddiaları, Trump ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski arasında Rusya'nın petrol altyapısına yönelik Ukrayna saldırıları konusunda yaşanan diplomatik gerginlik döneminde ortaya çıktı. Gelecek ay ara seçimlerle karşı karşıya olan Trump, Rusya'ya yönelik bazı yaptırımları kaldırdı ve ABD pazarı için Rus dizeli ithal etme anlaşmasına vardı. Trump, Ukrayna'nın Rus rafinerilerine düzenlediği ve Moskova'nın savaş finansmanının ana kaynağını kesmek için kritik gördüğü saldırıların küresel fiyatları yükselttiğini savundu.

Zelenski, ABD'nin saldırılar durmazsa istihbarat paylaşımını çekmekle tehdit ettiğini, Trump'ın ise bunu daha sonra reddettiğini söyledi. Trump, perşembe günü yaptığı açıklamadan önce Zelenski, sistemin hızının hâlâ tam olarak eski haline dönmediğini belirterek ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'dan bilgi beklediğini ifade etmişti.