Ukrayna çelik şirketi AB'den ithalat kısıtlamalarını kaldırmasını istedi

Ukrayna'nın en büyük çelik şirketlerinden Metinvest'in üst yöneticisi Yuriy Ryzhenkov, Avrupa Birliği'ne (AB) ülkesinden gelen çelik ürünlerine uygulanan ithalat kısıtlamalarını kaldırma çağrısı yaptı. Ryzhenkov, AB'nin Çin gibi ülkelerden gelen ucuz ithalatı sınırlamaya yönelik önlemleri içinde Ukrayna'nın da "aynı torbaya konulduğunu" savundu.

BBC'ye konuşan Ryzhenkov, AB'nin çelik ithalatına yakın zamanda getirdiği tarifelerin "adil olmadığını" ve "Ukrayna'nın içinde bulunduğu durum hiç dikkate alınmadan" uygulamaya konduğunu söyledi. Ryzhenkov, en azından Ukrayna için AB pazarına erişimde bir istisna tanınmasını istediğini belirtti.

Avrupa Komisyonu sözcüsü ise AB'nin çelik politikasını belirlerken Ukrayna'nın "zor durumunu dikkate aldığını" ifade etti.

Ücretsiz kota 18,3 milyon tonla sınırlandı

Ticaret bloğu, üye ülkelerin çelik üreticilerini korumak amacıyla çelik ithalatına yeni kısıtlamalar getirdi. AB'ye vergisiz girebilecek çelik miktarı yılda 18,3 milyon ton olarak sınırlandı. Bu, 2024 seviyelerine göre yüzde 47'lik bir düşüş anlamına geliyor. Politikada bazı ülkelere özel kotalar da bulunuyor; ancak genel amaç, Çin ve Türkiye gibi ülkelerden gelen ucuz ithalatla rekabet etmekte zorlanan üye ülkeler nedeniyle ithal edilebilecek çelik miktarını azaltmak.

AB ile Ukrayna arasında yürürlükte olan bir serbest ticaret anlaşması (FTA) bulunuyor. Ancak bu anlaşma, AB'nin ayrı ticaret koruma önlemleri getirmesini engellemiyor.

Ryzhenkov, Rusya ile süren savaşa işaret ederek, "Ukrayna, içinde bulunduğu durum hiç dikkate alınmadan bu önlemlerin içine dahil edildi" dedi. "Avrupa pazarına erişim hayatta kalmak için kritik" diyen Ryzhenkov, "Avrupa Birliği makamlarının uygulamaya koyduğu kısıtlayıcı önlemler yardımcı olmuyor" ifadelerini kullandı. Ryzhenkov, "Ukrayna'ya AB'ye ithalat yapan diğer ülkelerle aynı şekilde davranılmasını adil bulmuyorum" diye ekledi.

Ukrayna çelik sektörü, AB'ye çelik ihracatının zamanla yaklaşık yüzde 50-60 oranında düşebileceğini tahmin ediyor.

AB, Ukrayna'ya özel çelik kotasının metal ihracatını güvence altına aldığını belirtti; ancak bunun "geçmiş yıllara göre daha düşük bir seviyede" olduğunu kabul etti. Bir sözcü, "Savaşa rağmen Ukrayna, AB'ye önemli bir çelik ihracatçısı olmayı sürdürüyor" dedi ve aralarında Ukrayna'nın da bulunduğu en büyük tedarikçilere "tazminat teklif edildiğini" söyledi.

Sektör, savaşın yarattığı yıkımla da mücadele ediyor

Çelik ürünleri, Ukrayna ekonomisinin temel taşlarından biri. Rusya'nın 2022'de başlayan geniş çaplı işgalinden önce metalürji ve madencilik, ülkenin milli gelirinin yaklaşık yüzde 10'unu ve ihracatının üçte birini oluşturuyordu. AB, ülkenin en büyük müşterisi konumunda.

Ancak sektör, Rusya'nın süregelen bombardımanından olumsuz etkileniyor. 2022'de çatışma başladığından bu yana Ukrayna'daki tüm çelik fabrikaları çeşitli dönemlerde bombalandı. Ryzhenkov, son dönemde saldırıların "önemli ölçüde yoğunlaştığını" söyledi. Eylül ayında bir noktada, yaklaşık 150 yıl sonra ilk kez Ukrayna'da "tek bir ton çelik bile üretilmediğini" belirtti.

Savaşın başlangıcından bu yana yaklaşık 800 Metinvest çalışanı hayatını kaybetti. Ryzhenkov, şirketin fabrikalarında hava saldırıları sırasında çalışanların sığınabileceği kapalı alanları "iyileştirdiğini" söyledi. "Yapabildiğimiz tek şey insanları güvende tutacak prosedürler tasarlamak, bu prosedürlere uymak ve riskleri en aza indirmeye çalışmak" diyen Ryzhenkov, "Ne yazık ki bir çelik fabrikasının tamamını hasar görmemesi için örtemezsiniz" ifadelerini kullandı.

Ryzhenkov, önümüzdeki kışın "tarihimizin en zorlarından biri" olmasını beklediğini belirtti. "AB dışında başka bir pazara erişim için lojistiğimizin olmadığı ve mevcut pazarımızın yüzde 60 oranında kesildiği zor bir durumdayız; bu, sektörün ayakta kalmasına yardımcı olmuyor" dedi.