Trump'ın ekonomi karnesi: Büyüme var ama enflasyon da yükseldi

ABD Başkanı Donald Trump, ara seçimler öncesinde ekonominin performansıyla övünüyor. Trump, gelirleri artırdığını, enflasyonu düşürdüğünü ve istihdam yarattığını savunuyor. Ancak BBC Verify'ın incelediği veriler, tablonun daha karmaşık olduğunu gösteriyor.

ABD ekonomisi, Trump'ın 2025'te açıkladığı kapsamlı ithalat tarifelerine ve İran ile İsrail savaşının etkilerine rağmen büyümeye devam ediyor. Son verilere göre GSYH yıllık yüzde 2,2 oranında büyüyor. 2024 sonundan bu yana toplam büyüme yüzde 3,2'yi buldu. Bu oran, G7 ülkeleri arasında en yüksek büyüme.

Enflasyon ve hane gelirleri

Ancak enflasyon da yükseldi. Mevcut enflasyon oranı yüzde 3,7. Bu, Biden dönemindeki yüzde 9'luk zirvenin altında olsa da Trump'ın devraldığı yüzde 3'ün üzerinde. Ekonomistler, tarifeler ve İran savaşının enerji fiyatlarını artırmasının enflasyonu yukarı çektiğini belirtiyor. Dizel fiyatı Eylül'de galon başına 6,52 dolarla rekor kırdı. Sığır eti ve kahve gibi gıda ürünlerinin fiyatları arttı; yumurta fiyatı ise düştü.

Hane gelirleri nominal olarak artıyor. Medyan hane geliri 2025'te yüzde 2,6 artışla 87 bin 460 dolara çıktı. Ancak düşünce kuruluşu ITEP'in analizine göre, sağlık sübvansiyonlarının sona ermesi ve beklenenden yüksek fiyat artışları nedeniyle orta gelirli haneler 2026'da ortalama 1700 dolar, en yoksul kesim ise 750 dolar daha kötü durumda. En zengin yüzde 1'lik kesim ise vergi indirimleri sayesinde ortalama 12 bin 560 dolar daha iyi durumda.

İstihdam tarafında, Trump döneminde ayda ortalama 34 bin iş eklenirken, bu sayı Biden'ın son yılındaki 122 binin oldukça altında. İmalat sektöründe çalışan sayısı 12,6 milyonla Trump'ın göreve başladığı dönemin hafif altında. İşsizlik oranı ise yüzde 4,2 ile düşük seyrediyor. Bunun bir nedeni, göçmenlik denetimleri ve sınır dışı programının işgücü arzını azaltması.

Borç ve faizler

Trump'ın vergi indirimleri ve artan hükümet harcamaları bütçe açığını büyüttü. 2026 Eylül'e kadar olan 12 ayda federal açık 2 trilyon doları, yani GSYH'nin yaklaşık yüzde 6'sını buldu. Açığın 2030'a kadar GSYH'nin yüzde 8'inin üzerine çıkması bekleniyor. Uluslararası Para Fonu (IMF), ABD'nin aşırı borçlanmasının gelecekte finansal kriz riskini artırdığı uyarısında bulundu.

Artan borç, devletin piyasalarda daha yüksek faizle borçlanmasına yol açıyor. 10 yıllık ABD tahvil faizi yüzde 5'in üzerine çıktı; bu 2007 küresel finans krizinden bu yana en yüksek seviye. 30 yıllık mortgage faizi de yüzde 6,9'dan yüzde 7,4'e yükseldi. Bu durum konut piyasasını olumsuz etkiliyor; yeni alıcılar için evler daha az erişilebilir hale gelirken, mevcut ev sahipleri düşük faizli kredilerini kaybetmemek için taşınmaktan çekiniyor.