Trump dizel ihracatına yasak sinyalini verdi

ABD Başkanı Donald Trump, dizel fiyatlarının rekor seviyeye çıkması üzerine ülkenin dizel ihracatının durdurulması yönündeki önerilere destek verebileceğini açıkladı.

Trump, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu çerçevesinde yaptığı açıklamada, iç piyasaya ayrılan arzın artırılmasının benzin fiyatlarını da bir miktar düşürebileceğini belirtti. "Bunun için çağrı yaptım. Dizeli dışarı göndermeyelim dedim" diyen Trump, ülkenin ciddi miktarda dizel ürettiğini ve bunun normal otomobil benzinine de etki edebileceğini ifade etti.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, yetkililerin rafineri kapasitesini bozmadan "tam veya kısmi bir yasağın işe yarayıp yaramayacağını" değerlendirdiğini doğruladı. AAA verilerine göre ülke genelinde ortalama dizel fiyatı salı günü galon başına 6,50 doları (yaklaşık 4,87 sterlin) aşarak yeni bir zirveye ulaştı.

Orta Doğu'daki çatışmalar küresel petrol arzını sınırlayarak pompa fiyatlarını yukarı çekiyor. Fiyat artışı, 3 Kasım'daki kritik ara seçimler öncesinde siyasi bir aciliyet oluşturdu. Iowa'da senato yarışına giren Cumhuriyetçi Temsilci Ashley Hinson, pazartesi günü eyalet seçmeninin "sıkıştırıldığını ve pompada faturayı ödemek zorunda kalmaması gerektiğini" söyledi. Alaska'dan Senatör Dan Sullivan da benzer şekilde iç rezervleri güçlendirmek için "Amerikan dizeli ve ihracatına geçici ara" çağrısı yaptı.

Savaşın arz üzerindeki etkisi

Küresel piyasalardaki dalgalanmayı derinleştiren bir etken de Ukrayna'nın Rus enerji tesislerine yönelik saldırıları. Bu saldırılar Rusya'nın rafineri kapasitesini ciddi biçimde düşürdü. Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile salı günü yaptığı görüşmede saldırıların "Rusları ciddi biçimde vurduğunu" ve "dizel fiyatına da ciddi bir darbe indirdiğini" söyledi. Trump, Ukrayna lideriyle bu saldırıları ve çatışmanın sona erdirilmesine yönelik müzakereleri ele alacağını belirtti.

Kiev, Moskova'nın savaş finansmanının ana kaynağını kesmek için son aylarda Rus rafinerilerine yönelik insansız hava aracı saldırılarını yoğunlaştırdı. Rusya dünyanın en büyük dizel tedarikçileri arasında yer aldığı için azalan rafineri kapasitesi ve Moskova'nın kendi ihracat yasakları küresel rezervleri sıkıştırıyor.

ABD dizel ihracatı ve müttefikler

ABD, günde yaklaşık 1,3 milyon varil dizel ihraç ediyor; bu, rafineri üretiminin neredeyse dörtte birine denk geliyor. Bu sevkiyatların kesilmesi, Rus enerji yaptırımlarının yarattığı açığı Amerikan yakıtıyla kapatmaya çalışan Birleşik Krallık ve Hollanda gibi Batılı müttefiklerin arzında baskı oluşturabilir. Öte yandan yasağın ABD'li sürücülere kısa vadede rahatlama sağlaması beklenirken uluslararası fiyatları yukarı itme riski taşıdığı belirtiliyor.