Tom Cruise ve Michael B Jordan kapakları erkeklik tartışmasını alevlendirdi

Tom Cruise ve Michael B Jordan, gişe başarısı ve tehlikeli aksiyon sahneleriyle tanınan iki ünlü aktör. Bu hafta ikisi dergi kapaklarında karşı karşıya geldi. 64 yaşındaki Cruise, 20 yıl aradan sonra ilk kez GQ dergisinin kapağında yer aldı. 39 yaşındaki Jordan ise Vogue dergisinde ilk kez solo kapak oldu; derginin solo kapak verdiği altıncı erkek oyuncu.

GQ kapağında Cruise, düğmeleri açık bir gömlekle poz veriyor. Bir eli dağınık saçlarında, diğeri kemer tokasında. Derginin sosyal medya paylaşımlarına gelen yorumların büyük bölümü fotoğrafı eleştiriyor. Bazı kullanıcılar Cruise için internet argosunda "çağın gerisinde kalmış" anlamına gelen "unc" ifadesini kullandı.

Vogue kapağında ise Jordan bir çiçek yatağında sırt üstü uzanmış, gülerek poz veriyor. Ceketinin önü açık; karın kasları ve göğsünün bir bölümü görünüyor. Yorumların çoğu övgü içeriyor.

Erkeklik tartışması neden yeniden gündemde?

Kapaklar, erkeklik tartışmalarının medyada giderek daha fazla yer bulduğu bir dönemde yayımlandı. "Toksik erkeklik", "looksmaxxing" ve "performative male" gibi kavramlar; manosphere olarak bilinen çevrimiçi erkeklik ağları ve bugün erkek olmanın ne anlama geldiğine dair kaygılarla birlikte konuşuluyor. Cruise baby boomer, Jordan ise milenyum kuşağından. İki kapak da bu tartışmayı daha da alevlendirmiş durumda.

Cardiff Metropolitan Üniversitesi'nden erkeklik çalışmaları uzmanı Dr. Ashley Morgan, çok geniş bir erkeklik yelpazesi bulunduğunu ancak kamuoyunun genellikle tek bir tipe odaklandığını söylüyor: beyaz erkek ataerkil figür. Morgan'a göre Cruise'un kapağı tam olarak bu tipi pazarlıyor. Jordan'ın kapağında ise siyah erkeklik dahil daha geniş bir erkeklik yelpazesi sunuluyor. Morgan, Jordan'ın kapağının erkekler, kadınlar ve diğer izleyiciler için daha genel bir çekiciliğe sahip olduğunu belirtiyor.

Westminster Üniversitesi erkek giyim arşivi direktörü Andrew Groves ise iki görsel arasında belirgin bir moda farkı görüyor. Groves'a göre Cruise'un görselindeki her ayrıntı seksi görünmesi için kurgulanmış, ancak sonuç ikna edici değil. Cruise'a moda değil kıyafet verilmiş; yıpranmış gömlek ve eski Levi's kot, emek ve işçiliğe dayalı bir erkeklik diline ait. Jordan'a ise moda, süsleme, takı ve yumuşaklık alanı tanınmış.

Dergi yönetimlerinin tercihleri ne anlatıyor?

GQ'nun yeni genel yayın yönetmeni Adam Baidawi, geçen yıl göreve geldiğinde dergiyi "erkekliğin kutup yıldızı" olarak eski konumuna döndürmek istediğini söylemişti. Eylül ayındaki ilk kapağında oyuncu Jeremy Strong kapüşonlu bir sweatshirt ve elinde çelik bir okçuluk yayıyla yer aldı. Baidawi'nin selefi Will Welch'in 2019'daki "Yeni Erkeklik" sayısında Pharrell Williams, elbiseye benzeyen uzun bir ceketle kapağa çıkmıştı.

Bir yıl sonra Harry Styles, elbiseyle Vogue kapağında görünmüştü. Aradan geçen altı yılda Styles dünya turnesinde payetli tulumları bırakıp takım elbise ve kravat giymeye başladı. Bu süreçte ABD'de Trump'ın MAGA hareketi, teknoloji sektöründen isimler ve geleneksel ataerkilliği savunan bir erkeklik modeliyle ilerliyor.

Londra'daki Barbican'da fotoğrafta erkeklik konulu bir sergi küratörlüğü yapan Alona Pardo'ya göre iki kapak, medyanın normatif erkeklik ideallerini pekiştirmeye devam ettiğini gösteriyor. Pardo, yaşlanmaya meydan okuyan Cruise görselini özellikle indirgemeci buluyor; ona göre bu görsel, erkeğin değerinin fiziksel güç ve sürekli üstünlükle bağlantılı olduğu standardını güçlendiriyor.

"What's Wrong with Men" kitabının yazarı Jessa Crispin, Cruise'un kapağını Hollywood'un "babası" rolünün yansıması olarak değerlendiriyor. Röportajda Cruise genç oyunculara sektörde nasıl yol alacaklarını anlattığını, oyuncu Glen Powell'a altı saatlik bir eğitim filmi verdiğini söylüyor. Crispin, Jordan'ın kapağını ise "yumuşak" bularak Cary Grant'e benzetiyor: espri anlayışı olan bir erkeklik, ama devrim niteliğinde değil.

Pardo'ya göre iki kapak da hayal kırıklığı yaratıyor. #MeToo gibi toplumsal hareketlerin karşısında konumlanan bu görseller, güç dinamiklerini sorgulayan hareketlere karşı geleneksel ataerkil otoriteyi yeniden öne çıkarıyor.