Starlink'e hız sınırı Ukrayna'yı vurdu

Elon Musk'ın sahibi olduğu SpaceX firmasının işlettiği Starlink uyduları, Ukrayna ordusunun cephede kullandığı en önemli haberleşme altyapısı olmayı sürdürüyor. Ancak şirketin salı gecesi aniden yürürlüğe koyduğu yeni hız sınırı, bu altyapıyı kullanan insansız hava araçlarının (İHA) bazı görevlerini aksattı.

Ukraynalı yetkililer, getirilen kısıtlamayla ilgili önceden bilgilendirilmedi. Bazı üst düzey isimler, uygulamanın zamanlamasının siyasi gerilimle bağlantılı olduğunu savunuyor.

Starlink neden bu kadar kritik?

SpaceX'in uydu ağı, geleneksel radyo sistemlerine kıyasla Ukraynalı İHA operatörlerine daha uzun mesafede bağlantı sağlıyor ve elektronik karıştırmaya karşı daha dayanıklı çalışıyor. Bu sayede Ukrayna, hem kara hem deniz hem de hava unsurlarında kesintisiz veri akışı elde ediyor.

Uzmanlara göre Starlink, Ukrayna ordusunun "askeri iletişiminin bel kemiği" konumunda. Sistem, İHA'ların, topçuların ve komuta noktalarının gerçek zamanlı tek bir ağ gibi hareket etmesini sağlıyor. Rus topraklarında çalışmayan ağ, Ukrayna İHA'larının görev sırasında operatörleriyle iletişim kurmasına imkan tanıyor.

Ülkenin insansız sistemlerdeki etkinliği büyük ölçüde bu bağlantıya dayandığı için ağın alternatifi de bulunmuyor.

Hız sınırı neden sorun yaratıyor?

Yeni düzenleme, Starlink'e bağlı cihazların saatte 160 kilometrenin üzerine çıkmasını fiilen engelliyor. Ukrayna yönetimi, bu sınırın Rus yapımı jet motorlu Shahed tipi İHA'ları yakalamayı imkansız hale getirdiğini belirtiyor. Zira söz konusu İHA'lar saatte yaklaşık 320 kilometre hızla uçuyor.

İngiltere merkezli düşünce kuruluşu RUSI'den elektronik harp uzmanı Tom Whittington, sistemin telefonlar gibi çalıştığını ancak telefon altyapısına ihtiyaç duymadığını ifade ediyor. Whittington'a göre kısıtlama, hem Ukrayna topraklarında hem de Rus işgali altındaki bölgelerde İHA seyrüseferini zorlaştırıyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin danışmanlarından Serhiy Beskrestnov, hız sınırının "tesadüf olmadığını" öne sürdü.

Kısıtlama, Starlink ile Pentagon için geliştirilen askeri sürüm Starshield arasındaki ayrımı da gündeme taşıdı. Musk, iki sistemin ayrı olduğunu ancak altta yatan uydu teknolojisini paylaştıklarını söyledi. Musk'a göre hız ve kullanım sınırları ABD ordusu ve başkan tarafından belirleniyor.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin 2022'de Ukrayna'nın tamamına yönelik işgal başlatmış, Moskova halihazırda Ukrayna topraklarının yaklaşık yüzde 20'sini kontrol ediyor.