Somali'de korsan saldırıları artıyor

ABD'nin İran'a yönelik askeri operasyonları nedeniyle bölgedeki deniz yollarının güvenliği zayıflarken, Somali açıklarında korsan saldırıları yeniden artış gösterdi. Yıl başından bu yana en az 13 geminin hedef alındığı belirtiliyor.

Geçen hafta dört gün içinde Aden Körfezi'nde iki kargo gemisinin ele geçirilmesiyle birlikte, on yılı aşkın süredir en büyük kaçırma dalgası yaşanıyor. Korsanlara karşı ilk kez insansız hava aracı (İHA) ile saldırı düzenlendi.

Korsanlık için fırsat ortamı

Uluslararası Kriz Grubu (ICG) analisti Omar Mahmood, "Korsanlık her zaman bir fırsat suçudur" diyor ve ekliyor: "Şu anda korsanlar bu fırsatı görüyor." Bu fırsat, İran ile ABD arasındaki çatışmanın bölgesel deniz yollarına etkisinden kaynaklanıyor. Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim ve Yemen'deki Husilerin Kızıldeniz'e girişte uyguladığı abluka, uluslararası deniz güçlerinin dikkatini kuzeye yöneltmiş durumda.

AB'nin Somali açıklarında devriye gezen deniz gücünün komutanı Tümamiral Ignacio Villanueva Serrano, "Korsanlar, uluslararası güçlerin Hürmüz ve Bab el-Mandeb'deki krizlere odaklanacağını ve korsanlarla ilgilenmeyeceğini düşünüyor" dedi.

Ele geçirilen gemiler ve kayıplar

Son olarak Kamerun bayraklı MV Lutuf, 17 Ağustos'ta Puntland açıklarında kaçırıldı. Ardından Eritre bayraklı MT Sibu 1, Yemen'in yakınında ele geçirildi. Lutuf'un kaçırılması, beklenmedik sonuçlar doğurdu. 18 Ağustos'tan bu yana düzenlenen iki İHA saldırısında, korsanlara destek verdiği belirtilen 13 kişi öldürüldü. Saldırıyı üstlenen olmasa da yerel yetkililer, geminin Türk yapımı silahlar taşıdığını ve Türkiye'nin sorumlu olduğunu öne sürdü.

Lutuf'un da aralarında bulunduğu altı gemi, milyonlarca dolarlık fidye talebiyle alıkonuluyor. Bu gemilerden dördü, korsanlığın yatağı olarak bilinen Bander Beyla kasabası açıklarında demirlemiş durumda.

Korsanlığın yeniden canlanması

2011 yılında Somali korsanları 200'den fazla saldırı düzenlemiş ve milyarlarca dolarlık zarara yol açmıştı. Uluslararası donanma güçlerinin ve özel güvenlik şirketlerinin ortak çalışmasıyla bu tehlike bastırılmıştı. Ancak uzmanlar, korsanlığın arkasındaki ekonomik ve güvenlik koşulları çözülmediği için ağların sağlam kaldığını vurguluyor.

Son dönemdeki artışta, uluslararası trol balıkçılarının Puntland kıyılarında aşırı avlanması da etkili. Ayrıca kuzeydeki çatışmadan kaçan bazı gemilerin rotalarını güneye, Somali kıyılarına yaklaştırması ve yüksek petrol fiyatları, korsanlar için daha cazip hedefler oluşturuyor.

Uzmanlar, Somali korsanları ile Yemenliler arasında işbirliği olabileceğini de düşünüyor. Analist Mahmood, bu işbirliğinin daha çok suç unsurlarıyla olabileceğini, İran'ın Husileriyle doğrudan bağlantılı olmadığını belirtiyor.

Türkiye'nin rolü

Puntland güvenlik kaynakları ve Somali hükümet yetkilileri, Lutuf'un Mogadişu'daki Türk askeri eğitim tesisine gönderilen silahlar taşıdığını öne sürdü. Ankara ile Mogadişu arasında deniz güvenliği anlaşması bulunuyor. Türkiye'nin, kaçırılan gemi operasyonları için Somali açıklarına savaş gemisi gönderdiği belirtiliyor.

Bir Somali hükümet yetkilisi, gemide Türkiye'nin başkentin kuzeyinde inşa ettiği uzay istasyonu için uydu ekipmanlarının da bulunduğunu iddia etti. Ayrıca Türkiye'nin pazar günü düzenlenen ikinci İHA saldırısını gerçekleştirdiğini öne sürdü. Türkiye'nin savunma bakanlığı, güvenlik anlaşması çerçevesinde "gerekli desteği" sağladığını açıkladı ancak İHA saldırılarıyla ilgili doğrudan bir açıklama yapmadı.

Puntland Güvenlik Bakan Yardımcısı Abdirahman Yusuf, Türkiye'nin saldırıları gerçekleştirdiğine dair kanıtları olduğunu iddia etti. BBC bu iddiaları bağımsız olarak doğrulayamadı. Analistler, bu gelişmelerin Puntland ile Mogadişu arasındaki siyasi anlaşmazlığı derinleştirebileceğini ve korsanlıkla mücadeleyi zorlaştırabileceğini belirtiyor.