Siyahi Britanyalıların yüzme öğrenememesinin ardındaki nedenler

BBC muhabiri Florence Freeman, 10 yılı aşkın bir aranın ardından ilk yüzme dersine katıldı. 27 yaşında hâlâ yüzemeyen Freeman, bu durumun kendisiyle sınırlı olmadığını, İngiltere'de siyah toplumun büyük bir bölümünün yüzme bilmediğini belirtiyor.

Yüzme sporuyla ilgili veriler, siyah toplumun bu alandaki dezavantajını gözler önüne seriyor. Swim England'ın (İngiltere Yüzme Federasyonu) 2022'de yayımladığı verilere göre, İngiltere'de siyah kadınların yüzde 67'si ve siyah erkeklerin yüzde 44'ü 25 metreyi yardımsız yüzemiyor. Bu oranlar ulusal ortalamanın ve beyaz toplumun oldukça üzerinde; beyaz kadınlarda bu oran yüzde 17, beyaz erkeklerde ise yüzde 12.

Kemik yoğunluğu efsanesi çürütüldü

Siyah insanların daha yoğun kemik yapısına sahip olduğu ve bu yüzden suda batmadığı iddiası uzun süredir dolaşıyor. Ancak Portsmouth Üniversitesi, Kraliyet Ulusal Can Kurtaran Botu Kurumu (RNLI) ve Siyah Yüzme Derneği'nin (BSA) 2023'te yaptığı araştırma bu efsaneyi çürüttü. Araştırmaya katılan 101 kişiden 89'u, iki dakika boyunca yardımsız su üstünde kalabildi. Araştırmacılar, kemik yoğunluğunun su üstünde kalma üzerinde belirleyici olmadığını buldu.

Bu efsanenin kökeni, ABD'de siyahilerin yüzme havuzlarından dışlanmasına dayanıyor. Irk ayrımcılığının kaldırılmasından kısa süre sonra, 1974'te saygın bir tıp dergisinde yayımlanan bir makale, siyahilerin sudan daha az kaldırma kuvvetine sahip olduğunu iddia etmişti. BSA'nın kurucu ortağı ve eski olimpiyat yüzücüsü Alice Dearing, bu tarihsel dışlanmanın kültürde hâlâ yankılandığını ve bazı siyahilerin yüzemeyeceklerine dair bir inanç geliştirdiğini belirtiyor.

Aile, ekonomi ve erişim engelleri

Yüzme bilmeyen ailelerin çocukları da genellikle bu spora başlamıyor. Florence Freeman da ailesinden yüzme bilerek büyümediğini, beş kardeşin hiçbirinin yüzer olmadığını ifade ediyor. Yüzme öğreniminde aile desteğinin yanı sıra ekonomik faktörler de belirleyici. Leeds Beckett Üniversitesi'nden emekli Profesör Kevin Hylton, kendi çocukluğunda işçi sınıfı kökenli olması nedeniyle yüzmenin yalnızca okul etkinlikleriyle sınırlı kaldığını, ancak kendi çocuklarının ekonomik olanaklar sayesinde bu spora erişebildiğini aktarıyor.

Erişim sorunu da göz ardı edilemez. Swim England ve spor salonları kuruluşu ukactive verilerine göre, 2010'dan bu yana Birleşik Krallık'ta 500'den fazla halka açık yüzme havuzu kapandı. Yoksul bölgelerdeki çocukların sadece yüzde 47'si 25 metre yüzebilirken, varlıklı bölgelerde bu oran yüzde 69'a çıkıyor.

Kültürel faktörler de önemli. BSA'nın 2023'te yaptığı bir ankete katılan siyah Britanyalıların yüzde 33'ü saçlarıyla ilgili sorunlar yaşadıkları için yüzme havuzlarına giremediklerini söyledi. BSA, geleneksel bone modellerinin kıvırcık saçlı ve örgülü siyah çocuklara uygun olmadığını belirtiyor.

Siyah çocukların boğulma riski de daha yüksek. İngiltere'nin Ulusal Çocuk Ölümleri Veritabanı'na göre, 2019-2025 arasında siyah çocuklar boğulma sonucu ölüm açısından beyaz çocuklara kıyasla üç kat daha fazla risk taşıyor. Yoksul bölgelerde yaşayan çocukların riski ise iki kat daha fazla.

Alice Dearing, 2020'de Olimpiyat Oyunları'nda Britanya'yı yüzmede temsil eden ilk siyah kadın oldu. Uzmanlar, siyah toplumdan yüzücülerin suda görünür olmasının, yetenekler konusundaki olumsuz kalıp yargıları kırmak açısından önemli olduğunu vurguluyor.