Rubio: Küba'da değişim için "artık zaman"

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ülkesinde siyasi değişim isteyen Kübalılara seslenerek harekete geçmeleri çağrısında bulundu. Rubio, "artık zamanı" ifadesini, Başkan Donald Trump'ın İran savaşından dönen ABD savaş gemilerinin Küba açıklarında durabileceğini söylemesinden kısa süre sonra kullandı.

Rubio, sosyal medya paylaşımında "olumlu değişim yaratmak isteyenlere" hitap etti. Paylaşımında, başarısız vaatlerin, yolsuzluğun ve yalnızca birkaç kişinin ayrıcalıklı yaşamının yarattığı hayal kırıklığına işaret ederek Kübalıları Trump'ın çizdiği çerçeveden yararlanmaya çağırdı. Rubio, bu değişimin sözde "CIA ile ayrı bir ortaklık" üzerinden yaratılabileceğini belirtti.

Kübalı göçmen bir ailenin çocuğu olan ve ailesi ada ülkesindeki sosyalist devrimden önce ABD'ye gitmiş olan Rubio'nun metinde "ayrı" anlamına gelen "discrete" sözcüğünü kullandığı, asıl amacın "gizli" anlamına gelen "discreet" olabileceği yorumları yapıldı.

Trump, İran'a yönelik olası müdahaleden dönecek gemilerin Küba açıklarında uğrayabileceği fikrini ilk olarak bu yılın başlarında dile getirmiş, ancak aylardır bu konudan söz etmemişti. Başkan, güney Florida'da adaylar için düzenlenen mitingde kalabalıktan yükselen bir soru üzerine bu fikri yeniden gündeme getirdi. Trump ve Rubio, 3 Kasım'da yapılacak ara seçimlerden birkaç gün önce kampanya yürütüyordu. Seçmenlerin bir bölümü, ABD'nin İran'la sürdürdüğü savaşın benzin ve gıda dahil ürün fiyatlarına etkisinden endişe duyuyor.

Trump, kalabalığa yaptığı açıklamada İran'dan dönüş yolunda gemilerin Küba yakınından geçeceğini ve birinin kıyıya yakın durabileceğini söyledi. Ardından görüşmeleri tamamlamak üzere Rubio'nun gönderilebileceğini ifade etti.

Havana: ABD çaresizlik içinde

Küba hükümeti, Rubio ve Trump'ın açıklamalarının ardından ABD'yi "çaresizlik" içinde olmakla suçladı. Küba Dışişleri Bakan Yardımcısı Carlos Fernandez de Cossio, X hesabından yaptığı paylaşımda ABD'nin artık CIA için açıkça eleman aradığını öne sürdü. Fernandez de Cossio, ajansın kendini bir diş macunu tüpü gibi pazarlamak zorunda kalmasının büyük bir çaresizliğe ya da kötü duruma işaret ettiğini yazdı.

Rubio ve Trump, Küba'ya yönelik olası adımlar konusunda daha önce de sert mesajlar vermişti. Trump, İran savaşının sona ermesinin ardından sıranın Küba'ya gelebileceğini ima etmiş, ancak uzun süredir öngördüğü bu savaş henüz gerçekleşmedi. Mayıs ayında ikili, ABD'nin Küba'ya askeri müdahalesi olasılığını yeniden gündeme getirmişti. Yönetimin, adanın eski lideri Raúl Castro hakkında ceza davası açacağını duyurmasının ardından bu tehdit daha fazla ağırlık kazandı. Trump, Oval Ofis'te gazetecilere, önceki ABD başkanlarının onlarca yıldır Küba'ya müdahaleyi düşündüğünü, ancak bunu yapanın kendisi olabileceğini söylemişti.

Rubio da ayrı bir açıklamada Küba'nın ABD'nin rakipleriyle bağları nedeniyle yıllardır ulusal güvenlik tehdidi oluşturduğunu belirtmişti. Bakan, Trump yönetiminin Küba ile anlaşmazlıkları barışçıl yollarla çözmek istediğini söylemekle birlikte adadaki mevcut hükümetle diplomatik bir çözüme ulaşılabileceğinden kuşku duyduğunu ifade etmişti.

Rubio, 29 Eylül'de Fox News'ta katıldığı programda Küba'nın fiilen çökmüş durumda olduğunu savunmuş, işleyen bir ekonomisi bulunmadığını ve 20 yıldır ölü olan bir devrimi savunan kişilerce yönetildiğini öne sürmüştü.

Rubio ve diğer üst düzey Trump yetkilileri, son aylarda ilişkilerin olası iyileştirilmesi için Kübalı yetkililerle görüşmeler yaptı. Ancak ABD tarafı bu görüşmelerden beklediğini bulamadı ve Küba hükümetine yönelik yaptırımlar artırıldı.

Trump, geçen ay Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'ndaki konuşmasında Rubio'nun Küba ile "derin müzakereler" yürüttüğünü söylemişti. Birkaç gün sonra gazetecilere iki ülkenin bir anlaşmaya varacağını tahmin ettiğini, ordunun gerekli olacağını düşünmediğini belirtmişti.

Bu hafta başında iki ülke Birleşmiş Milletler'de karşı karşıya geldi. Trump yönetimi, Washington'ın Havana'ya uyguladığı onlarca yıllık ekonomik ambargoyu kınayan yıllık oylamaya karşı yeniden muhalefet oluşturmaya çalıştı.

Küba 2020'den bu yana ekonomik ve enerji kriziyle mücadele ediyor. Ülkenin gayrisafi yurtiçi hasılası küçüldü; 10 milyonluk nüfus elektrik kesintileri, gıda kıtlığı ve enflasyonla karşı karşıya kaldı. Ada ülkesinde protesto dalgaları yaşandı ve yüz binlerce Kübalı, önemli bir bölümü ABD'ye olmak üzere ülkeden göç etti.