Ruanda 2030'larda F1 yarışına ev sahipliği yapacak

Ruanda, Formula 1 yönetimiyle 10 yıllık bir anlaşma imzaladı. Anlaşma kapsamında Afrika kıtasında 1993 yılından bu yana ilk kez bir Formula 1 yarışı düzenlenecek. "Afrika Grand Prix" adı verilen yarış, 2030'lu yılların başında yapılacak.

Yarış, başkent Kigali'nin 25 mil (yaklaşık 40 kilometre) güneyinde, Bugesera bölgesinde, şehrin yeni uluslararası havalimanının yanında yer alacak özel olarak inşa edilmiş bir pistte koşulacak. Pistin tasarımı, eski Formula 1 pilotu Alex Wurz tarafından yapıldı.

Formula 1'den yapılan açıklamada, projenin "doğru temellerin, en iyi ortakla birlikte atılması için yıllarca süren işbirliğinin" sonucu olduğu belirtildi. Açıklamada ayrıca pistin "doğal araziyle uyum içinde çalışacak şekilde tasarlandığı, bölgenin yükseklik değişimlerinden yararlanarak eşsiz ve zorlu bir yarış deneyimi sunarken taraftarlara olağanüstü izleme fırsatları sağlayacağı" ifade edildi.

Yarış takvimde nereye yerleşecek?

Formula 1, bu yarışın Avrupa, Asya ve Amerika'ya kıyasla nispeten keşfedilmemiş bir pazar olan Afrika'da sporun profilini genişletme fırsatı sunacağını umuyor. Yarışın yıl içinde takvimde hangi tarihe denk geleceği henüz belirlenmedi.

Sporun, yarışı Mart-Mayıs arasındaki ana yağmur mevsiminden kaçınacak şekilde planlaması bekleniyor. Ekim-Kasım aylarında ise daha kısa ve daha az kesintiye yol açan bir yağmur sezonu bulunuyor. Formula 1, sezonu 24 yarıştan fazla yapmama taahhüdünü sürdürüyor.

Ruanda Devlet Başkanı Paul Kagame, anlaşmayla ilgili olarak şunları söyledi: "Otuz yılı aşkın süredir dünyanın en önde gelen motorsporları şampiyonası bu kıta olmadan yarıştı ve bu anlaşmayla bu durum değişiyor. Ruanda, Formula 1 Afrika Grand Prix'sine ev sahipliği yapmaktan ve bu anı Afrika genelinde 100 milyondan fazla taraftarla paylaşmaktan gurur duyuyor." Kagame, Bugesera'daki pistin bölgeye iş, beceri, turizm ve yeni iş olanakları getireceğini de sözlerine ekledi.

Formula 1 Başkanı Stefano Domenicali ise yeni sözleşmeyi "Formula 1 için bir dönüm noktası" olarak nitelendirdi ve sporun "yerleşim bulunan her kıtada" yarışacağını belirtti. Domenicali, "Afrika her zaman Formula 1'in geleceğinin bir parçasıydı" dedi.

Sportswashing tartışması ve geçmiş yarışlar

Yarışın, Ruanda'yı "sportswashing" (spor aracılığıyla itibar temizleme) ile suçlayan insan hakları gruplarının muhalefetiyle karşılaşması bekleniyor. Ruanda daha önce Premier Lig futbol kulüpleri Arsenal ve Aston Villa'nın sponsorlukları nedeniyle de benzer eleştirilerle karşılaşmıştı.

Ruanda'nın doğu-orta Afrika komşusu olan Demokratik Kongo Cumhuriyeti, ülkeye karşı Uluslararası Adalet Divanı'nda (ICJ) soykırımın önlenmesi, ırk ayrımcılığı, kadın hakları ve işkenceyi kapsayan çok sayıda uluslararası anlaşmayı ihlal ettiği suçlamasıyla dava açmış durumda.

Formula 1 sözcüsü ise konuya ilişkin şu açıklamayı yaptı: "Afrika genelinde 100 milyon insana ilham verme ve Formula 1 tutkusunu taşıma fırsatına sahibiz; spor, olumlu bir güç olabilir."

Pistin inşaat süreci üç şirket tarafından denetlenecek. Uzun süredir Formula 1 pist mimarı olan Tilke ve DAR, pistin yaratıcısı olarak WurzDesign ile birlikte çalışacak. Pist, hızlı ve akıcı olacak şekilde tasarlandı; Ruanda'nın engebeli arazisinin doğal hatlarından yararlanarak önemli yükseklik değişimleri içerecek.

Afrika'da ilk grand prix, 1958'de Fas'ta Dünya Şampiyonası'nın son ayağı olarak yapıldı. Güney Afrika ise apartheid döneminde yarışlara ev sahipliği yaptı: 1960-66 arasında Doğu Londra'da (bugünkü adıyla KuGompo City), ardından 1976-85 arasında Johannesburg yakınlarındaki Kyalami'de. Kyalami, apartheid sona ererken 1992 ve 1993'te iki yarışa daha ev sahipliği yaptı.

Güney Afrika, son yıllarda çeşitli mekanlarda (Kyalami ve Cape Town dahil) Formula 1'in geri dönüşü için görüşmeler yürütmüş ancak bir anlaşma sağlanamamıştı.