Reform UK'ya kripto milyarderinden rekor bağış

İngiltere'de Reform UK partisi, İngiliz kripto para milyarderi Ben Delo'dan 36 milyon sterlinlik bağış aldı. Bu tutar, ülkedeki bir siyasi partiye yapılan en büyük tek bağış olarak kayıtlara geçti.

Delo, Daily Telegraph gazetesine verdiği demeçte, bu kararı "adil bir mücadele ve eşit koşullar" istediği için aldığını belirtti. İşçi Partisi'nin en geç 2029'da genel seçim ilan edebileceğini hatırlatan Delo, ayda 1 milyon sterlin bağışta bulunacağını, ancak hükümetin gelecekte büyük bağışları sınırlamaya çalışması ihtimaline karşı parayı peşin ödeyeceğini açıkladı.

Parti lideri Nigel Farage, bağışı "onurlandırıcı ve mütevazılık verici" sözleriyle değerlendirdi.

Yasal düzenleme ve bağış tartışmaları

İngiltere'de yerleşik bağışçıların siyasi partilere verdiği tutarlar üzerinde şu anda bir sınırlama bulunmuyor. Ancak İşçi Partisi daha önce yurt dışında yaşayan İngiliz vatandaşlarından yapılan bağışlara 100 bin sterlinlik bir üst sınır getirmişti.

Sheffield doğumlu Delo, daha önce partiye 4 milyon sterlin bağışta bulunmuştu. Delo, Hong Kong'dan İngiltere'ye dönerek partiyi desteklemeye devam edeceğini açıklamıştı. Geçen yıl ABD Başkanı Donald Trump, Delo'ya Bankacılık Gizliliği Yasası'nı ihlal ettiği gerekçesiyle koşulsuz af tanımıştı.

Delo, Telegraph'ta yazdığı yazıda, "'Demokrasimizin' sağlığı için sahte endişe duyan ve onu bir kartel olarak tutmak için her şeyi yapan insanların aksine, ben adil bir mücadele ve eşit koşullar istiyorum" ifadelerini kullandı. Delo, Reform'un son dönemdeki sorunlarından çıkardığı sonucun, eşit koşullarda yarışmak için daha az bağış toplamaya, hükümete hazırlanmaya daha fazla zaman ayırmaya ihtiyaç duyduğu yönünde olduğunu belirtti.

Polis soruşturması ve denetim

Reform UK'nin bağış toplama faaliyetleri, geçen hafta Channel 4 News'in yayınladığı bir programın ardından polis soruşturmasına konu oldu. Parti, yasa dışı yabancı bağış iddialarını reddederek soruşturmaya tam işbirliği yapacağını duyurdu.

Farage hakkında ayrıca parlamento standartları komiseri tarafından, 2024 seçimleri öncesinde Tayland merkezli kripto yatırımcısı Christopher Harborne'dan aldığı 5 milyon sterlinlik nakdi beyan edip etmemesi gerektiği konusunda soruşturma yürütülüyor. Farage, bağışın "tamamen özel" olduğunu ve parlamento faaliyetleriyle ilgisi bulunmadığını savunuyor.

Metropolitan Polisi, son seçim öncesindeki haftalarda Reform'a yapılan ödemelerin bağış yasalarına uygun olup olmadığını araştırıyor. Soruşturma, Farage'ın uzun süredir müttefiki olan George Cottrell'in annesi Fiona Cottrell'in doğrudan partiye yaptığı bağışları ve Reform'un genel başkan yardımcısı Richard Tice'ın kontrolündeki bir şirkete Haziran 2024'te Fiona Cottrell'den aktarılan 1 milyon sterlini kapsıyor.

Yurt dışında yaşayan İngilizlerden yapılan bağışlara getirilen kısıtlamalar, Reform ve başlıca bağışçıları arasında sert bir tartışmaya yol açtı. Hükümet, Lordlar Kamarası'nda pazartesi günü ikinci okuması yapılacak Halkın Temsili Yasa Tasarısı kapsamında, yurt dışından İngiltere'ye taşınan seçmenlerin ülkeye geldikten sonraki bir yıl içinde 100 bin sterlinden fazla bağış yapmasını engellemeyi hedefliyor.

Geçen yıl Harborne, Reform'a 9 milyon sterlinlik tek seferlik bağışta bulunmuştu. Bu, o dönemde yaşayan bir kişi tarafından İngiltere'de bir siyasi partiye yapılan en büyük bağıştı. Muhafazakâr Parti ise 10 milyon sterlinlik miras bağışı almıştı; ancak Delo'nun son bağışı bu tutarı da geride bıraktı.

İşçi Partisi sözcüsü, bağışa ilişkin yaptığı açıklamada Farage'ın "hâlâ skandalın içinde olduğunu" ve "yüzleşmesi gereken soruların ortadan kalkmadığını, aksine arttığını" söyledi. Sözcü, "Reform UK yolsuzluk, suçlu arkadaşlar ve şaibeli finansman konusundaki sorulardan parayla kurtulamaz" dedi.

Liberal Demokrat Parti Kabine Ofisi sözcüsü Lisa Smart ise Farage'ın "Trump'ın Amerika'sını bu kıyılara taşımak ve iktidarı satın almak istediğini" belirtti. Smart, "Monopoly tahtasında bir durak gibi 10 Numara'ya girmeye çalışıyor. Bu böyle devam edemez. Andy Burnham'ın siyasi bağışlara üst sınır getirmesi gerekiyor. Demokrasimiz buna bağlı" ifadelerini kullandı.