Protein fiyatları arttı: Bir torba protein tozu 100 sterlini buldu

Londra'da yaşayan ve bankacılık sektöründe çalışan 30 yaşındaki Amarpreet Singh, 16 yaşından beri protein tozu kullanıyor. Singh, 2020'de 4,5 kilogramlık peynir altı suyu proteini (whey protein) torbasını yaklaşık 60 sterline aldığını söylüyor.

Geçen yıl aynı ürünün fiyatı 120 sterline yükseldi. Singh, bir torba proteini eBay üzerinden 90 sterline almayı başardı. Spor salonundaki arkadaşları arasında bu fiyat artışına "proteinflation" (protein enflasyonu) adı veriliyor.

Protein tozları ve shake'ler son yıllarda çok daha geniş bir müşteri kitlesine ulaştı. Gıda üreticileri simit ve sudan yoğurda kadar birçok ürünün yüksek proteinli versiyonlarını satışa sunuyor.

Öğrenciler ve sporcular bütçe zorluğu yaşıyor

Manchester Üniversitesi'nde okuyan 19 yaşındaki Evie Lewis, protein tozunu birkaç ay önce kullanmaya başladı. Gıdasından yeterli protein alamadığını düşünen Lewis, sosyal medyada proteinle ilgili çok daha fazla içerik gördüğünü belirtiyor. 420 gramlık bir kap ürün için 32,99 sterlin ödeyen öğrenci, ürünü idareli kullandığını ve önerilenden daha az miktarda tükettiğini söylüyor.

Manchester'da gayrimenkul sektöründe çalışan 32 yaşındaki Max Longman ise 10 yıldır protein takviyesi kullanıyor. Başlangıçta kilo almak için başlayan Longman, artık her gün protein shake içiyor. Peynir altı suyu proteinine aylık harcaması bir yıl önce yaklaşık 45 sterlinken şimdi 60 sterline çıkmış durumda.

Longman, "Artık birçok gıdaya protein ekleniyor. Birkaç yıl öncesine kadar yüksek proteinli yoğurdu duymamıştım, şimdi haftada üç dört kez yiyorum" diyor.

Son dönemde Wegovy ve Mounjaro gibi kilo verme ilaçları da protein talebini artıran bir başka etken oldu. Bu ilaçları kullanan kişiler genellikle daha az yemek yiyor ve kilo kaybı sırasında kas kaybını önlemek için yeterli protein almaları öneriliyor.

Arz talebe yetişemiyor

Ancak artan protein talebi bir sorunla karşılaşıyor: Arz bu hıza yetişemiyor. Bunun sonucunda bazı temel bileşenlerin toptan fiyatlarında keskin artışlar yaşandı ve tüketiciler bunu hissediyor.

Küresel pazar istihbarat platformu Expana'ya göre, yaygın kullanılan bir yüksek proteinli peynir altı suyu türünün Avrupa'daki fiyatı ağustos sonunda bir yıl öncesine göre %130 daha yüksekti ve üç yıl önceki seviyesinin dört katından fazlaydı. Expana, İngiltere pazarının bazı İngiliz şirketlerinin peynir altı suyu proteinini temin ettiği Avrupa anakarasıyla yakından bağlantılı olduğunu belirtiyor.

Diğer süt proteinleri de pahalandı. Bir başka peynir altı suyu proteini türü yıllık bazda %60, bir süt proteini konsantresi türü ise %80 arttı. Üreticiler, yüksek proteinli peynir altı suyu üretiminin özel işleme ve kurutma ekipmanı gerektirdiğini, üretimi artırmanın zaman alıcı ve maliyetli olduğunu söylüyor. Bu nedenle bazı firmalar tarifelerini değiştiriyor veya daha ucuz protein kaynakları arıyor.

İngiliz spor beslenmesi şirketi Warrior da alternatif arayanlardan biri. Kurucusu Kieran Fisher, şirketin peynir altı suyu protein tozunun geçen yıl rafta 12,50 sterlin olduğunu, şimdi 17,99 sterline çıktığını ve bunun bir kısmının işletmenin diğer alanlarından sübvanse edildiğini belirtiyor. Şirket, Fisher'a göre peynir altı suyunun yaklaşık yarı maliyetine gelen başka protein kaynakları kullanan bir ürün piyasaya sürüyor.

Fiyat artışları sadece fitness pazarını etkilemiyor. Süt proteinleri bebek mamasında da kullanılıyor ve Expana'ya göre yükselen süt protein maliyetleri buradaki fiyat artışlarına da katkıda bulundu.

Ancak piyasanın uyum sağlamaya başladığına dair erken işaretler var. Yüksek proteinli peynir altı suyunun toptan fiyatları son birkaç ayda dengeye gelmeye başladı, ancak hâlâ birkaç yıl öncesine göre çok daha yüksek seviyelerde.

Max Longman için yüksek fiyatlar şimdilik vazgeçme sebebi değil. "Protein artık çok önemli, eskisinden çok daha fazla. Her yere yayıldı" diyen Longman, egzersiz yapıp protein almazsa yeterince toparlanamayacağını hissettiğini söylüyor. Daha kısıtlı bütçeyle idare eden öğrenci Evie Lewis için ise durum farklı: "Üniversitede olduğum için satın almaya devam edeceğimi sanmıyorum. Şu an bir zorunluluk değil."

Amarpreet Singh protein almayı sürdüreceğini ancak bunun "lüks haline geldiğini" kabul ediyor. Bir torba için 170 sterlinin kendisi için çok fazla olduğunu belirten Singh, yaklaşık 100 sterline temin edebildiği daha ucuz bir markaya geçiyor.