Portchester Kalesi'ndeki tarihi plaka çalındı

İngiltere'nin Hampshire bölgesindeki Portchester Kalesi'ne yerleştirilen ve 18. yüzyılda Britanya'da tutulan Afrika-Karayip kökenli savaş esirlerinin az bilinen hikayesini anlatan plaka, açılış töreninden birkaç gün sonra çalındı. Kale yönetiminden sorumlu kurum English Heritage (İngiltere'nin tarihi yapılarından sorumlu kamu kuruluşu) personeli, plakanın yerinde olmadığını tespit etti. Kurum, kale kapılarından birindeki asma kilidin söküldüğünü ve olayın polise bildirildiğini açıkladı.

Plaka, 9 Ekim'de düzenlenen bir törenle açılmıştı. Tören, St Vincent and the Grenadines 2nd Generation (SV2G) adlı kuruluşun Warwick Üniversitesi ve English Heritage ile işbirliğiyle düzenlediği etkinliğin parçasıydı. Törene Karayip toplulukları, diplomatlar, araştırmacılar ve miras kuruluşlarının temsilcileri katıldı. Etkinlik, 1796'da savaş esiri olarak Britanya'ya getirilen 2 bin 500 erkek, kadın ve çocuğun anısına düzenlenmişti.

Torunlar: Hırsızlık yüzyıllardır süren ırkçılığın yansıması

Tören için Belize ve başka ülkelerden gelen bir heyette yer alan davulcu Ronald Raymond McDonald, plakanın çalındığını ve yakındaki bir bankın nefret söylemi içeren yazılarla tahrip edildiğini öğrenince büyük üzüntü duyduğunu söyledi. McDonald, St Vincent ve Grenadinler kökenli Garifuna atalarının da esirler arasında olduğunu belirtti. "İnsanlar sadece atalarını onurlandırırken biri neden böyle bir şey yapar? Bu çok üzücü" dedi.

Garifuna savunucularından Princess Eulogia, hırsızlığın "nesilden nesile musallat olan ve göz önünde saklanan bir ırkçılık ruhunu" yansıttığını ifade etti. Eulogia, "hepimizin birbirine bağlı olduğunu" kabul etme ve nefrete son verme zamanının geldiğini söyledi.

Tören için Britanya'ya gelen ve hırsızlık haberini ABD'ye dönerken alan Garifuna topluluğu liderlerinden Queen Mother Chief Freda Paulino-Sideroff ise "Nefret, bir halk olarak kim olduğumuzu asla belirleyemez. Biz atalarımızdan kalan dayanıklı hayatta kalanlarız" dedi. Paulino-Sideroff'un anlattığına göre 1700'lerde Garifuna ataları, Britanya güçleri tarafından St Vincent'tan çıkarılmış ve Britanya'nın sömürgeciliğe karşı direnişi kırmak istemesi nedeniyle Baliceaux adasında ölüme terk edilmişti.

230 yıl önceki gemi kazası anıldı

Plaka, araştırmacılara göre büyük ölçüde tarihten silinmiş bir hikayeyi görünür kılmak amacıyla konmuştu. Esirler; eski köleleştirilmiş Afrikalılar, Karayip doğumlular, yerli halklar ve St Lucia, St Vincent ve Grenadinler ile Grenada'nın Britanya kontrolüne karşı savaşan Fransız askerlerinden oluşan bir koalisyondan geliyordu. Bu koalisyonun yenilgiye uğratılması ve bölgeden çıkarılması, Britanya'nın bölgedeki hakimiyetini güçlendirdi.

Plaka, esirleri taşıyan gemilerden birinin Devon'daki Rapparee Koyu'nda karaya oturmasının ve gemidekilerin çoğunun hayatını kaybetmesinin tam 230. yıl dönümünde açıldı. English Heritage'tan Iona Keen olayı vandalizm olarak nitelendirirken Warwick Üniversitesi'nden Profesör Katherine Astbury, plakanın esirler için görünür bir anıt ve "Karayip tarihinin önemli, unutulmuş bir parçasının" hatırlatıcısı olmasının amaçlandığını belirtti.

Olay, Black History Month (Siyah Tarih Ayı) kapsamında ve kölelik tazminatı tartışmalarının yeniden alevlendiği bir dönemde yaşandı. Kampanyacı ve yazar Sir Patrick Vernon, Britanya'daki siyah toplumun tarihini temsil eden anıtlara yönelik vandalizmin on yıllardır tekrarlandığını, başka anıtların da zarar gördüğünü söyledi. Vernon, hırsızlığı "süregiden bir mücadelenin ve köleliğin mirasının" simgesi olarak tanımladı.

SV2G yöneticisi Jacqueline Roberts, hırsızlığın tarihi silemeyeceğini vurgulayarak daha fazla gizli hikayenin ortaya çıkarılması için araştırmaların sürmesi gerektiğini söyledi. "Tarihimiz Britanya tarihiyle iç içe" diyen Roberts, "Yolculuğumuzun bu kısmını anlamak önemli, çünkü bu kimliğimizin karmaşıklığının bir parçası ve aidiyet duygumuzu etkiliyor" ifadelerini kullandı.

St Lucia'nın Londra Yüksek Komiseri ve Britanya'daki Karayip toplumu diplomatik grubunun başkanı Anthony Severin de hırsızlığı "anılan atalarımızın hatırasına ve ruhuna saygısızlık" olarak değerlendirdi. Severin, plakanın "iade edilse de yenisi konulsa da Portchester Kalesi'nin duvarlarında kalacağını" söyledi.