Oxford Street'in yaya yoluna dönüşmesi 1971'deki 'Noel Baba' eylemini hatırlattı

Londra'nın en ünlü alışveriş caddesi Oxford Street'in araç trafiğine kapatılması, bundan 50 yıldan fazla süre önce caddenin yayalaştırılması için sıra dışı bir eylem yapan John Davey'nin ailesi için eski anıları canlandırdı. BBC'ye konuşan ailesi, 1971 yılında Noel Baba kostümüyle tutuklanan Davey'nin bugün yaşanan değişimi görmekten memnun olacağını söylüyor.

John Davey, Oxford Street'in dönüşümünü göremeden hayatını kaybetti. Ancak ailesi için caddenin yayalaştırılması haberi, unutulmaz bir protestoyu yeniden akıllara getirdi. Kızı Helen, "Oxford Street'ten her bahsedildiğinde onu düşünürüm" diyor.

Davey ve eşi Lizzie, 1970'lerde Liberal Parti'nin gençlik kolları üyesiydi. O dönemde parti, dikkat çekici kampanyalarıyla tanınıyordu. Çiftin Londra merkezindeki trafik yoğunluğuna ilişkin endişeleri, onları alışılmadık bir fikre yöneltti.

Lizzie Davey, o yıllarda Oxford Street'te egzoz dumanının ve tozun çok belirgin olduğunu, nefes almanın bile zorlaştığını anlatıyor. Cadde boyunca dört şerit trafik akıyor, yoğun saatlerde polis hoparlörlerle yayaların yola taşmasını engelliyordu. Çift, önce şehre balonlarla temiz hava getirme fikriyle yola çıktı. Ardından yeni kurulan Oxford Street Eylem Komitesi'ndeki diğer kampanyacılarla birlikte, Londralılara caddenin farklı bir vizyonunu göstermeyi amaçlayan bir gösteri planladı.

Noel Baba kostümüyle 11'de caddeyi kapattılar

18 Aralık 1971, Noel'den önceki son cumartesiydi ve John Davey 28. yaş gününü kutluyordu. Çift, son dakika alışverişi için değil, eylem için West End'e gitti. Lizzie Davey, Hyde Park Corner'da bir grup kampanyacının balonlarla toplandığını gördü. Aralarında John da vardı. John, o günü günlüğüne şöyle yazmıştı: "Hepimiz toplandık... balonlarla donanmıştık. Bir sopa dolusu balon taşıyordum ve Noel Baba kılığındaydım. Woolworths'tan alınmış plastik bir kostümdü."

Eylemciler, Oxford Street'in saat 11.00'de kapatılacağını önceden duyurmuştu. Polis kalabalık bir şekilde hazır bekliyordu. Kızı Helen'e göre babası, Noel Baba kostümü sayesinde masum bir Noel geçit töreni görüntüsü veriyordu. Eşi Lizzie bile ne olacağını bilmiyordu; sürprizin sızmaması için ona anlatılmamıştı.

Saat tam 11.00'de trafik ışıkları kırmızıya döndüğünde eylemciler kendilerini yola attı. Bebek arabasıyla yaklaşan genç bir kadının battaniyelerin altında aslında kilitli ağır bir zincir taşıdığı ortaya çıktı. İki kişi zinciri trafik lambalarına bağladı. John günlüğünde polisin herkesi yere yatırdığını, zincirin kaldırıldığını ve ışıkların yeniden yeşile dönmesiyle eylemin sona erdiğini yazmıştı.

Gözaltına alınan John Davey, yolu engellemekle suçlandı. Kendisi bu suçlamayı biraz abartılı bulsa da itiraz etmedi ve 2 sterlin para cezasına çarptırıldı, ayrıca 2 sterlin mahkeme masrafı ödedi. Lizzie Davey tutuklanmadı ancak eylemin kısa sürdüğünü, yine de aldıkları kamuoyu ilgisinin büyük başarı olduğunu belirtiyor. Noel zamanı Noel Baba'nın tutuklanmasının basında geniş yer bulduğunu hatırlıyor.

Oxford Street'in dönüşümü

Aradan geçen yarım yüzyıldan fazla sürede Oxford Street büyük ölçüde değişti. Caddenin yaklaşık 1 kilometrelik bölümü artık yayalara ayrıldı. Helen Davey, babasının bugün caddede yürüse yaşanan değişime şaşıracağını söylüyor. Londra'nın temiz hava vergisi ve elektrikli araçlarla çok farklı bir yer haline geldiğini belirten Helen, "Bunca şeyden sonra caddenin yayalaştırılmasından memnun olurdu" diyor.