Osborne: Thiel'in Bayeux halısı ziyareti gizli kalır sanmıştım

British Museum'un (Britanya Müzesi) yönetim kurulu başkanı George Osborne, teknoloji milyarderi Peter Thiel için müzeyi gezdirdiği özel Bayeux halısı ziyaretinin kimse tarafından öğrenilmeyeceğini düşündüğünü açıkladı.

Eski maliye bakanı olan Osborne, Somerset'te düzenlenen Big Brue festivalinde yaptığı konuşmada, ziyaret sırasında tatilde olduğunu belirtti. Ortaçağdan kalma halı, 18 Ağustos'ta halka açılmadan önce Thiel'e özel olarak gösterilmişti.

PayPal ve Palantir'in kurucusu olan Thiel, eski ABD Başkanı Donald Trump'ı destekliyor. Palantir, devlet kurumları ve büyük şirketler için veri entegrasyonu, analiz ve yapay zeka platformları geliştiren bir yazılım şirketi.

Palantir'in aralarında tartışma yaratan bir anlaşma da bulunuyor: Şirket, 2023'ten bu yana NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi) ile 330 milyon sterlinlik bir sözleşme yürütüyor. Şirket ayrıca ABD, İsrail ve İngiltere orduları için çalışıyor. Yapay zeka destekli yazılımını Gazze ve İran'daki askeri saldırıları desteklemek, ABD'nin ICE (Göçmen ve Gümrük Uygulama) biriminin göç baskınlarında kullanmak ve NHS verilerine erişmekle eleştiriliyor.

Müze yönetimi ve bağış tartışması

Ziyaretle ilgili konuşan Osborne, "Kimsenin bunu öğreneceğini beklemiyorduk" dedi. Müzenin geliştirme direktörü Charlotte Appleyard, Thiel'i 18 Ağustos'taki halka açılıştan önce halının VIP ziyaretinde ağırlamıştı. Ziyaret, gerçekleşmesinden kısa süre sonra The Guardian tarafından ortaya çıkarılmıştı.

Müzenin karşılığında ne elde etmiş olabileceği sorulduğunda Osborne, "Kısa cevap: Thiel herhangi bir para teklif etmedi. Teklif etseydi yönetim kurulu bunu değerlendirir, daha fazla gelir elde etmenin yanı sıra itibar risklerini de hesaba katardı" ifadelerini kullandı.

Festivalin yapıldığı bölgeye yakın Bruton'da yaşayan Osborne, İsrail hükümetini desteklediği düşünülen bağışçıları protesto eden kişilerin British Museum'a Dışişleri Bakanlığı gibi davrandığından yakındı.

Osborne, "Eleştiri, Thiel'in İsrail hükümetini desteklemesiydi... Bu müzede yaşanan en zor ve neredeyse tüm protestolar... Beş yıl önce göreve başladığımda iklim protestoları, Just Stop Oil ve benzeri eylemler vardı. Şimdi neredeyse tamamen Gazze" diye konuştu.

Osborne, bunun müze için en hassas ve zor siyasi konu olduğunu, müzeyi yönetmeye çalıştıklarını ancak Dışişleri Bakanlığı olmadıklarını vurguladı. Müzenin faaliyetlerini sürdürebilmek için BP gibi şirketlerden para alması gerektiğini belirten Osborne, "Müzelerin ücretsiz olmasını isteyip, sonra Britanya'nın en büyük şirketlerinden biri olan BP bize 50 milyon sterlin teklif ettiğinde 'hayır, petrol arama faaliyetlerine karşıyız' diyemezsiniz. Para nereden gelecek?" dedi.

"British Museum'u kapatırsınız. İnsanlar bunu söylüyor. Teknoloji parası almamalısınız, petrol parası almamalısınız, bankalardan hiç para almamalısınız diyorlar. Müzenin ücretsiz olmasını istiyoruz. O zaman müze kapanır" diye ekledi.

Bağış ve itibar tartışması

Tartışma, müzelerin özel bağışlara bağımlılığı ile kamu yararı arasındaki dengeyi yeniden gündeme getirdi. British Museum büyük ölçüde bağış ve sponsorluklarla ayakta duruyor; hükümet desteği müzenin giderlerinin tamamını karşılamıyor. Bu nedenle yönetim, bağışçıların siyasi bağlantıları ile kurumun itibarı arasında denge kurmak zorunda kalıyor.

Müze yönetiminin gelecekte Thiel veya benzeri teknoloji figürlerinden bağış kabul edip etmeyeceği ise henüz netlik kazanmadı.