Omagh saldırısından bir gün önce İrlanda ordusuna uyarı geldi

1998 yılında Kuzey İrlanda'nın Omagh kasabasında düzenlenen ve 29 kişinin hayatını kaybettiği bombalı saldırıyla ilgili yürütülen soruşturmada (Omagh Bombing Inquiry) yeni bir bilgi ortaya çıktı. Soruşturmaya sunulan delillere göre, saldırıdan bir gün önce İrlanda ordusuna bağlı bir kampa, Omagh'ın bombalı saldırı hedefi olacağı yönünde ihbar ulaştı.

Bombalı saldırıyı uzun yıllardır araştıran gazeteci John Ware, soruşturmada verdiği ifadede söz konusu uyarıyı aktardı. Ware'e göre 14 Ağustos 1998'de, Donegal kontluğundaki Ballyshannon yakınlarında bulunan Finner Kampı'na bir ihbar telefonu geldi.

İhbarda arayan kişinin sarhoş olmadığı ve mantıklı konuştuğu belirtildi. Ware, arayan kişinin yetkililere arka yolları kontrol etmelerini söylediğini ve ardından üç kez "Omagh, Omagh, Omagh" dediğini ifade etti. Bu ihbarın daha önce kamuoyuna yansımadığı belirtildi.

İhbar yetkililere ulaştı mı?

Ware, ihbarın İrlanda polis teşkilatı An Garda Síochána'ya 14 Ağustos'ta ulaşmış göründüğünü, ancak polisin bu bilgiyle ne yaptığını bilmediğini söyledi. Bu bilginin kendisine soruşturma avukatları tarafından, ifade vermeye hazırlanırken verildiğini aktardı.

Gazeteci, ihbarın varlığının daha önce kendisini şaşırtan bir durumu açıklayabileceğini belirtti. Ware, bir kaynağından aldığı ve 14 Ağustos'ta bir uyarı yapıldığını gösteren bilginin, Sir Peter Gibson tarafından hazırlanan bir raporda yer alan kesin inkârla örtüşmediğini hatırlattı.

Ware, "Sir Peter 'hiçbir delil yok' diyor. 14 Ağustos'ta polise bir uyarının iletildiğine dair hiçbir delil yok; ancak bu, 14 Ağustos'ta hiçbir uyarı olmadığına dair hiçbir delil yok demekten farklı" dedi. Bu durumun, 14 Ağustos'taki bir uyarının 17 Ağustos'a kadar Kraliyet Ulster Polis Teşkilatı'na (RUC) bildirilmemesiyle ilgili çelişkiyi açıklayabileceğini söyledi.

Saldırı, Ağustos 1998'de Omagh kasaba merkezinde büyük yıkıma yol açtı.

İfadede adı geçen isimler ve iş birliği tartışması

Ware, ifadesinde saldırıyı gerçekleştirdiğini düşündüğü kişilerin adlarını da verdi; bunlar arasında bombanın yapıcısı olduğunu söylediği kişi de vardı. Bilgilerinin, RUC ve İrlanda'da üst düzey yetkililerin de bulunduğu gizli kaynaklardan geldiğini belirtti; kaynaklarının kimliğini açıklamayacağını söyledi. İngiltere istihbarat camiasında kaynağı olup olmadığını doğrulamadı.

Gazeteci, RUC ile An Garda Síochána'nın saldırıyla ilgili bilgileri düzenli olarak paylaşmadığını ifade etti. Ware, soruşturmanın iş birliğinden çok paralel yürütüldüğünü söyledi.

İki kuvvet arasında, gardaí'nin topladığı 60 şüphelinin fotoğraflarının paylaşılması konusunda bir anlaşmazlık yaşandığını aktardı. İrlanda polisinin ayrılıkçı gruplara iyi sızdığını ancak bunu riske atmak istemediğini belirten Ware, bu nedenle şüpheli portrelerinin teslim edilmek istenmediğini ve konunun tartışmaya yol açtığını anlattı. Ware, gardaí'nin istihbarat paylaşımına "çok sıkı" yaklaştığını ve teşkilatta "kontrol kültürünün yaygın olduğunu" söyledi.

Ware, notlarına dayanarak RUC'deki üst düzey bir yetkilinin, bomba saldırısı ihtimaline karşı yedekte ek kaynak bulundurduğunu anlattığını belirtti. Banbridge saldırısının ardından en kötü senaryodan, yani çok sayıda can kaybına yol açacak bir bombadan korkulduğunu söyledi.

Değerlendirmeye göre hedefin, önceki saldırılarda olduğu gibi Newry koridoru, Lisburn, Newry ve Banbridge olması bekleniyordu. Bu nedenle Güney Armagh ve Kuzey Louth bölgesinde sınır boyunca güvenliğin artırıldığını; ancak Omagh bombasını taşıyan aracın Kuzey İrlanda'ya geçiş yaptığı Aughnacloy'a kadar batıya ulaşılmadığını ifade etti.

Kaynağına göre, 14 Ağustos 1998'de, yani saldırıdan bir gün önce RUC, gardaí'den bir tür terörist düzeneğin yakın zamanda sınırın karşısına geçirileceği uyarısını aldı. Ware, Special Branch'in bunu bir başka araç bombası olarak değerlendirdiğini söyledi. Kaynağı, Special Branch'in bir brifing düzenlediğini ve kontrol noktaları ile sınırı kapatma planları yaptığını aktardı. Ancak bu planlar uygulanamadı ve bomba patladı.

Soruşturma avukatının Omagh saldırısından kimin sorumlu olduğunu sorması üzerine Ware, kimin ne yaptığından "emin olmadığını" ancak Colm Murphy, Seamus Daly ve Seamus McKenna'nın olaya karıştığını söyledi.

Ware, 2000 yılında Panorama belgeselinin yayınlanmasının ardından, Real IRA'dan geldiği düşünülen tehditler aldığını da anlattı. Bir kişinin "çamaşır makinen tamir edildi" dediğini, oysa bozuk bir makinesi olmadığını belirtti. Bir veya iki gün sonra yaşadığı yerin dışında bir çamaşır makinesi belirdiğini söyledi. Durumu polise bildirdiğini, polisin bir değerlendirme yaptığını ifade etti. Ware, bunu "nerede yaşadığını biliyoruz" mesajı olarak yorumladığını söyledi.

Londra'daki BBC Broadcasting House'un önünde 4 Mart 2001'de bir araç bombası patladı; bazı çevreler bu saldırıyı söz konusu yayınla ilişkilendirdi. Ware, bu yönde spekülasyon yapıldığını ancak herhangi bir bağlantı olup olmadığını bilmediğini söyledi.