Obama, Ilhan Omar soruşturmasına sert tepki gösterdi

Eski ABD Başkanı Barack Obama, Kongre üyesi Ilhan Omar hakkında yürütülen federal ceza soruşturmasının, Omar'ın Başkan Donald Trump'ın açık sözlü bir eleştirmeni olmasından kaynaklandığını söyledi. Obama, X hesabından yaptığı paylaşımda, "Federal hükümetin tüm ağırlığı, başkanı eleştirmeye cüret ettiği için yasaya uyan seçilmiş bir yetkilinin üzerine çökertiliyor" ifadelerini kullandı ve soruşturmayı "çok korkunç" olarak değerlendirdi.

Beyaz Saray ise soruşturmayı savunarak Adalet Bakanlığı'nın "hukuk ve düzeni yeniden tesis etmeye odaklandığını" belirtti. Geçen hafta İç Güvenlik Bakanlığı'na bağlı ajanlar, Minnesota eyaletinden seçilen Demokrat Partili Omar'ın Washington DC'deki evinde göçmenlik statüsüne ilişkin bir soruşturma kapsamında arama yaptı. Somali doğumlu olan Omar, ailesiyle birlikte çocukken ABD'ye taşınmıştı.

ABD basınında yer alan haberlere göre soruşturma, Omar'ın Amerikan vatandaşlığı ve 1995'te ABD'ye geldiğinde yaşı konusunda yalan söyleyip söylemediğiyle ilgili. Vatandaşlık başvurusunda belirtilen yaş ile gerçek doğum tarihi arasında fark olup olmadığı sorgulanıyor.

Obama: Babası vatandaş olduğunda Omar 17 yaşındaydı

Obama, pazar günkü paylaşımında Omar'ın babasının, kızı 17 yaşındayken ve henüz yasal olarak yetişkin sayılmazken Amerikan vatandaşlığına geçtiğini, bunun da Omar'a vatandaşlık kazandırdığını belirtti. Obama, "Şimdi yönetim, görünüşe göre yalnızca babası vatandaşlığa alındığında aslında 18 yaşında olduğu ve bu nedenle vatandaş olmadığı yönündeki temelsiz teoriye dayanarak Kongre üyesi Omar'ı sınır dışı etmeye çalışıyor" diye yazdı. Obama, "Bu yeni normal haline gelirse, bunun onunla sınırlı kalacağına ya da gelecekteki başkanların, her iki partiden de, aynısını yapmayacağına inanmak için bir neden yok" ifadelerini ekledi.

ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri'ne (USCIS) göre, ABD dışında doğan bir çocuk, ebeveynlerinden en az biri doğuştan veya sonradan vatandaşlığa geçmiş bir ABD vatandaşıysa ya da 18 yaşının altındaysa ve vatandaş bir ebeveynin velayetinde yasal daimi ikamet sahibi olarak yaşıyorsa otomatik olarak vatandaş oluyor.

Beyaz Saray sözcüsü Lauren Bis, soruşturmanın siyasi amaçlı olduğu iddiasını reddetti. BBC'ye e-posta yoluyla gönderdiği açıklamada Bis, "Joe Biden'ın aksine Başkan Trump, Adalet Bakanlığı'nı siyasi rakiplerine karşı silah olarak kullanmadı" dedi ve "Bakanlık hukuk ve düzeni yeniden tesis etmeye ve Amerikalıları güvende tutmaya odaklanmıştır" ifadelerini kullandı. Trump, yeniden seçilmek için yürüttüğü kampanya sırasında kendisine yönelik federal ceza soruşturmalarının siyasi amaçlı olduğunu sık sık savunmuştu.

Omar hakkındaki soruşturma, Adalet Bakanlığı'nın onun vatandaşlığını iptal etmeye ("denaturalise") yönelik adım atmasına yol açabilir. Bunun için vatandaşlığa kabul sürecinde esaslı yalanlar söylendiğinin kanıtlanması gerekiyor.

2023'te Cumhuriyetçiler, Omar'ı İsrail hakkındaki yorumları ve paylaşımları nedeniyle Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'nden çıkarmıştı; bu karar iki partiden de eleştiri almıştı.

Omar, Trump'ın kendisini yıllardır "temelsiz yalanlar ve karalama kampanyalarıyla" hedef aldığını söyleyerek soruşturmayı "siyasi sindirme kampanyasının son tırmanışı" olarak nitelendirdi. Trump ise soruşturmayla "hiçbir ilgisi olmadığını" söylerken Omar'ı "berbat bir insan" ve "sürekli şikayet eden biri" olarak tanımladı.

Tutuklanan eşyalar ve hukuki itiraz

Haberlere göre federal ajanlar bir hafta önceki baskında Omar'ın telefonuna, bilgisayarlarına, not defterlerine ve pasaportuna el koydu. BBC'nin ABD'deki ortağı CBS News'in aktardığına göre avukatları, cuma günü gönderdikleri mektupta eşyaların iade edilmesini talep etti ve el koymanın, bir hâkimin onun federal yasa koyucu olarak çalışmasını korumak için koyduğu kısıtlamaları ihlal ettiğini savundu.

CBS'ye göre avukatlar ayrıca ajanların Omar'a veya Temsilciler Meclisi baş hukuk müşavirliğine arama yapılacağına dair usulünce bildirimde bulunmadığını ve Omar'ın avukatıyla bir saatten fazla görüşmesini engellediğini öne sürdü. Demokratlar baskını, başkanın yasama organına müdahale girişimi olarak değerlendirdi. Cumhuriyetçiler ise Omar'ın da herkes gibi yasa önünde eşit muamele görmesi gerektiğini söyledi.