Niesr: İngiltere Merkez Bankası enflasyonda geç kaldı

Londra merkezli düşünce kuruluşu Niesr (Ulusal Ekonomik ve Sosyal Araştırma Enstitüsü), İngiltere Merkez Bankası'nın (Bank of England) enflasyona karşı attığı son adımı yetersiz buldu. Enstitüye göre geçen hafta yapılan sınırlı faiz artışı, enflasyonun Banka'nın yüzde 2 hedefinin üzerinde en az 2030'a kadar kalmasına yol açabilir.

Niesr, Banka'nın daha sert önlem almaması halinde enflasyonun İngiltere ekonomisinde daha kalıcı bir sorun haline geleceği uyarısında bulundu.

İngiltere Merkez Bankası'nın para politikası komitesi geçen hafta borçlanma maliyetini yüzde 3,75'ten yüzde 4'e çıkardı ve İran savaşının tetiklediği enflasyon baskısına karşı yeni bir artırım sinyali verdi.

Ücret talepleri endişesi

Niesr Direktörü David Aikman, Banka'yı enflasyonla mücadelede daha agresif olmaya çağırdı. Aikman'a göre çalışanların enflasyona endeksli maaş talebinde bulunması için gerekli koşullar oluşmuş durumda.

"Enflasyonun yeni yılda yüzde 4'ün üzerine çıkması bekleniyor. Tam da 2027 için maaş anlaşmalarının yapıldığı döneme denk gelen bu artış, enflasyonun yerleşik hale gelme riskini büyütüyor" diyen Aikman, "Bir çeyrek puanlık ek artış muhtemelen yeterli olmayacak. Komite ne kadar beklerse sonunda o kadar fazla adım atmak zorunda kalacak" ifadelerini kullandı.

İngiltere'de enflasyon şu anda yüzde 3,5 seviyesinde ve Banka'nın yüzde 2 hedefinin belirgin biçimde üzerinde. Yükselişte yakıt maliyetlerindeki artış etkili oldu. ABD ile İsrail'in İran'a yönelik savaş başlatmasının ardından petrol ve gaz fiyatları keskin biçimde yükseldi.

Brent petrol son haftalarda varil başına 100 doların üzerinde işlem gördü. Savaş öncesinde bu rakam yaklaşık 70 dolardı. Salı günü ise ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik askeri müdahaleye "şu aşamada" gerek olmadığını belirtmesinin ardından Brent bir ara 90 doların altına indi ve 31 Ağustos'tan bu yana en düşük seviyeyi gördü.

Ancak ABD'de enflasyonun eylülden ekime 0,4 puan artması, yüksek petrol ve gaz fiyatlarının maliyetleri yükseltmeye devam ettiğini gösterdi. Yatırımcıların iyimserliği bunun üzerine azaldı ve ABD'nin önde gelen şirketlerini takip eden S&P 500 endeksi Wall Street'te öğleden sonra yüzde 0,9 geriledi.

Büyüme tahminleri düşük

Niesr, İngiltere ve küresel ekonomiye ilişkin tahminlerini varil başına 105 dolarlık petrol fiyatına dayandırdı. Kuruluş, fiyatların düşmesine rağmen nakliye ve rafineri alanındaki sorunların sürmesi nedeniyle tüketici fiyatlarının yavaş düşeceği uyarısını yaptı.

Enstitü ekonomistlerinden Stephen Millard, petrol fiyatlarındaki düşüşün Trump'ın yeni politikasında ısrarcı olmasına da bağlı olduğunu belirterek "Daha önce fikrini değiştirdiğini gördük" dedi.

Niesr, İngiltere ekonomisinin bu yıl yüzde 1,6 büyüyeceğini, ancak yüksek enflasyon, yüksek faizler ve sıkı kamu harcamalarının tüketici ve iş dünyası güvenini sarsmasıyla 2028'de büyümenin yüzde 0,9'a gerileyeceğini öngörüyor.

Enstitü ayrıca Maliye Bakanı John Healey'in geçen ayki bütçede zor kararları ertelemesini eleştirdi. Kuruluşa göre son on yıldaki erteleme eğilimi gelecek yıl da sürerse hükümetin maliyesinde 30 milyar sterlinlik bir açık oluşacak.

Aikman, savunma gibi alanlarda harcamaların artacağı ancak başka yerlerde tasarruf yapılmayacağı netleşirse finans piyasalarının İngiltere'ye verilen kredilerin maliyetini yükselterek Hazine'yi cezalandıracağını söyledi.

Aikman, yüksek enerji fiyatları ve artan küresel borçlanma maliyetlerinden kaynaklanan ve ele alınmayan bir "çifte darbe" yaşandığını belirtti. "Bu baskılar küresel gelişmelerin yansıması ve kaçınılmaz" diyen Aikman, "Para ve maliye politikasının bunlara nasıl yanıt vereceği ise iç politika tercihi. Her iki cephede de kararlar erteleniyor" değerlendirmesinde bulundu.