NHS rahim agizi kanseri tarama otobusuyle kadinlara kolaylik sagliyor

Ingiltere'nin kuzeybatisinda NHS (Ulusal Saglik Hizmeti), rahim agizi kanseri taramasina katilimi artirmak icin otobus icinde klinik hizmeti sunuyor. Warrington kentindeki ana alisveris caddesinde duran oto bus kucuklugundeki araç, kadinlara randevusuz tarama imkani veriyor. Tarama oncesi endiseli olan kadinlar, islem sonrasi rahatladiklarini ifade ediyor.

26 yasindaki Catherine, daha once hic rahim agizi taramasi yaptirmadigini belirterek, 'Daha once yaptirmamistim cunku doktorumdaki tek hemsire benim astim hemsirem ve bu cok tanidik geldi' dedi. Otobusun kendisi icin daha az samimi bir ortam sagladigini soyleyen Catherine, bu nedenle taramaya karar verdigini aktardi.

Dunya Saglik Orgutu (WHO) verilerine gore rahim agizi kanseri, kadinlarda en yaygin dorduncu kanser turu. NHS verileri, Ingiltere'de 4 milyondan fazla kadinin taramasini guncellemedigini ve bu sayinin arttigini gosteriyor. OECD verilerine gore, 2014'ten bu yana tarama oranlari 8 puan duserak %69'a geriledi; bu dusus Luksemburg, Hollanda ve Turkiye'nin ardindan dorduncu en buyuk dusus olarak kayitlara gecti.

Otobus kliniklerin basarisi ve genislemeye yonelik planlar

2024'te NHS, Cheshire ve Merseyside bolgelerinde Living Well otobusleriyle randevusuz tarama klinikleri baslatti. Hizmet o kadar talep gordu ki yaz aylarinda komsu bolgelere genisletildi. Su an iki otobus, haftada 10 seansla Lancashire, South Cumbria, Cheshire ve Merseyside'da hizmet veriyor. Ekim itibariyla Greater Manchester'da da tarama yapilmasi planlaniyor.

Klinikte calisan hemsire Jill West, mobil taramanin oyun degistirici oldugunu belirterek, 'Kadinlar bazen kendi sagliklarini unutabiliyor; cocuklar, is, GP randevusu alamama gibi sorunlar olabiliyor. Otobus, randevusuz ve ilan edilmis oldugu icin ideal' dedi. Gun sonunda 18 kadin taranirken, bunlardan besi ilk kez tarama yaptirdi, sekizi ise taramasi gecikmis kadinlardi. Otobusler toplamda 2 bin 700'den fazla kadini taradi.

NHS England kadin sagligi ulusal klinik direktoru Dr Sue Mann, 'Tarama hayat kurtarir ve bu muhtesem gezici klinikler sayesinde binlerce kadin tarama yaptirdi' ifadelerini kullandi.

Evde ornek toplama ile tarama oranlarinin artirilmasi hedefleniyor

Bu yilin ilerleyen donemlerinde NHS, taramasi gecikmis kadinlara evde kendi kendine ornek toplama kitleri gonderecek. OECD saglik ekonomisti Caroline Berchet, bu yontemin tarama oranlarini artirabilecegini ve sonuclarin etkinligini dusurmeyecegini belirtti.

RCOG Egitim Baskan Yardimcisi ve konsultan jinekolog Melanie Tipples, evde HPV test kitlerinin olumlu bir adim oldugunu ancak 2040'a kadar rahim agizi kanserini ortadan kaldirmak icin surekli yatirima ihtiyac oldugunu vurguladi. HPV asilama oranlari ise Ingiltere'de kizlarda %75,5 ve erkeklerde %70 ile WHO'nun %90 hedefinin altinda kaliyor ve dusmeye devam ediyor.

Hemsire Jill West, otobuste kadinlara zaman ayirmanin onemine dikkat cekerek, 'Randevu olmadigi icin yarim saat surerse yarim saat sürer. Bu dunyanin en iyi isi; uc kez emekli oldum ama bunu yapmaya devam etmek istiyorum' seklinde konustu.