Nazanin Zaghari-Ratcliffe İran hapishanesinde nasıl hayatta kaldı

İngiliz-İranlı eski yardım çalışanı Nazanin Zaghari-Ratcliffe, İran'da tutuklu kaldığı dönemde hapishane arkadaşlarıyla birlikte televizyon dizisi izlemenin, pizza yapmanın ve dikiş dikmenin kendisine tuhaf bir teselli verdiğini söyledi. Zaghari-Ratcliffe, 2016'da tutuklandı ve beş yıldan fazla bir süre Tahran'daki kötü şöhretli Evin Cezaevi'nde tutuldu.

Somerset'teki Bruton kasabasında düzenlenen Big Brue festivalinde konuşan Zaghari-Ratcliffe, hiç serbest bırakılmayacağını düşündüğü için yasak eşya sokma riskini göze aldığını anlattı. Bunlar arasında Netflix dizileriyle yüklenmiş USB bellekler de vardı. "Breaking Bad, Prison Break ve Orange is the New Black izledik. Çok sıra dışıydı ama bizi önceki hayatımıza bağlıyordu" dedi.

Pizza kraliçesi ve dikiş makinesi

Zaghari-Ratcliffe, hapishane arkadaşlarıyla yasak Zumba videoları eşliğinde dans ettiğini ve para bulup cezaevine gönderttiği bir fırında onlara pizza pişirdiğini söyledi. "Hapishanede pizza hamurunun kraliçesiydim" diye konuştu. Ayrıca cezaevindeki dikiş makinesini kullanma izni aldığını, bunun küçük kızı ve diğer mahkumlar için kıyafet dikerek zaman geçirmesine yardımcı olduğunu anlattı.

Bu yeni sanatsal hobi, Londra'daki Imperial War Museum (İmparatorluk Savaş Müzesi) ve Liberty'nin kumaş bölümüyle işbirliği yapmasını sağladı. Zaghari-Ratcliffe, bu işbirliğinde hapishane deneyimini yansıtan üç yeni kumaş deseni oluşturdu.

Cezaevine soktuğu en riskli yasak eşya ise İsviçre çakısıydı. "Hiçbir şey yapamayacaklarını fark ettim. Ben sadece siyasi bir rehineyim, yani hapishanede aslında her şeyi yapabilirim" dedi. Çakıyı ayakkabısına yerleştirdiğini ancak çok hantal olduğu için yürüyemediğini belirtti. "Hapishanede bıçak bulundurmak gerçek bir suç. Ama bulsalar bana ne ceza verebilirlerdi? Zaten hapisteydim" diye ekledi.

2022'de serbest bırakıldı

Zaghari-Ratcliffe, Mart 2022'de dönemin Muhafazakar hükümetinin İngiltere'nin İran'a olan milyonlarca sterlinlik borcunu geri ödemesinin ardından serbest bırakıldı. İran rejimi onu casuslukla suçlamış, ancak Zaghari-Ratcliffe suçlamayı reddetmiş ve herhangi bir kanıt sunulmamıştı. Giderek daha net hale geliyordu ki, İngiltere'nin devrik Şah ile yaptığı askeri anlaşmadan doğan borcunu ödemeye zorlamak için devlet rehinesi olarak tutuluyordu.

Hapishane döneminin travmasını hâlâ yaşadığını ve terapi gördüğünü belirten Zaghari-Ratcliffe, dikiş dikmenin kendisine teselli vermeye devam ettiğini söyledi. "Şubat ayının sonunda İran'a yönelik askeri saldırı olduğunda beş gün boyunca hiçbir şey yapamadım. Tek yapabildiğim dikiş makinemin başında oturup dikiş dikmekti" dedi. "Ailemin nerede olduğunu bile bilmiyordum. İki ay boyunca internet kesintisi vardı ve etrafımdaki dünyayı kontrol edemiyordum ama kendi dünyamı kontrol edebiliyordum. Dikiş beni sakinleştiren tek şeydi. Hâlâ sığınağım orası" diye konuştu.