Naomi Klein: Aşırı zenginlik insanı üstünlükçüye dönüştürüyor

Kanadalı yazar ve aktivist Naomi Klein, teknoloji milyarderlerinin dünyanın geleceğini nasıl şekillendirdiğini ele alan yeni bir kitap yazdı. Astra Taylor ile birlikte kaleme aldığı End Times Fascism (Son Zamanlar Faşizmi) adlı kitap, 2026 Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu'nda yaşanan bir sahneyle başlıyor. Klein'a göre bu sahnede Jared Kushner ve Steve Witkoff, "Yeni Gazze" adını taşıyacak kapalı bir cennet şehrinin planlarını anlatıyordu.

Klein, İngiliz Columbia bölgesindeki çalışma odasından verdiği röportajda, dünyanın en zenginlerinin sadece servet biriktirmediğini söylüyor: "Servetin bileşik olarak büyüdüğünü anlıyoruz. Ama bu kadar servetin tek bir sorumsuz grup elinde toplanmasının psikolojik sonuçlarını yeterince düşünmüyoruz." Ona göre bu durum, zenginlerin kamuoyunu ikna etme çabasını tamamen bırakmasına yol açıyor.

Zenginler için "şok terapisi" ve özelleştirilmiş kaos

Klein, aşırı zenginlerin iklim krizini ve finansal çöküşleri kendi çıkarları için kullandığını savunuyor. Kitapta, Irak'ta savaş sırasında kurulan ve özel şirketlerce yönetilen "Yeşil Bölge" benzeri yapıların, artık iklim felaketlerinin yaşandığı bölgelerde tekrar ortaya çıktığı anlatılıyor. Klein, 2007 tarihli The Shock Doctrine (Şok Doktrini) kitabında bu eğilimi önceden gördüğünü hatırlatıyor: New Orleans'taki Katrina Kasırgası sonrasında Halliburton, Bechtel ve Blackwater gibi şirketlerin bölgeye akın etmesi gibi.

Ancak Klein, geçmişi bilmenin rahatlatıcı olmaması gerektiğini vurguluyor. "Bir sarmalın içindeyiz: etrafında dönüyorsunuz ama aynı yere gitmiyorsunuz. Aşağı doğru bir sarmalsa daha derin, daha dar, daha hızlı ve daha şiddetli oluyor" diyor.

Kitapta ayrıca ABD'deki dini köktendinciler, Hristiyan Siyonistler ve teknoloji milyarderlerinin oluşturduğu bir ittifak ele alınıyor. Klein, Peter Thiel gibi isimlerin açıkça demokrasi karşıtı olduğunu, Jeff Bezos ve Mark Zuckerberg gibi diğerlerinin ise işlerine geldiği gibi pozisyon değiştirdiğini belirtiyor. Elon Musk'ın bir zamanlar iklim kahramanı olarak görüldüğünü, şimdi ise Memphis'te 35 gaz türbinini birbirine bağlayarak yapay zeka sistemini beslemeyi planladığını aktarıyor.

Klein, teknoloji milyarderlerinin çoğunun 1990'ların dot-com patlamasıyla zenginleştiğini ve bir dönem tanrı gibi görüldüklerini hatırlatıyor. "Ama artık kimse onlara tapmıyor. Bu da bir ego öfkesi yaratıyor" diyor.

Servetin kaçınılmaz sonucu: üstünlükçülük

Klein ve Taylor'un kitabı, aşırı servetin kaçınılmaz olarak insanı bir üstünlükçüye (supremacist) dönüştürdüğü sonucuna varıyor. Klein'a göre bunun nedeni, insanların hikaye anlatıcı varlıklar olması: "Bu kadar çok ihtiyacın olduğu bir dünyada neden sende bu kadar çok şey var? Bunu açıklamak için bir hikaye gerekir. Ve mevcut tek hikaye, kendini diğerlerinden üstün görmektir."