Nagaland'dan gelen 'Angh' filmi Oscar yolunda ödül kazandı

Hindistan'ın kuzeydoğu sınırındaki az nüfuslu Nagaland eyaletinden gelen ve Konyak dilinde çekilen Angh filmi, bu ay Toronto Uluslararası Film Festivali'nde Platform Ödülü'nü kazandı. Ödül, özellikle özgün yönetmenlik sesi taşıyan filmlere veriliyor.

Yönetmen Theja Rio'nun ilk uzun metraj filmi olan Angh, çoğu ilk kez kamera karşısına geçen yerel oyuncularla çekildi. Jüri, Rio'nun "yenileyici bakış açısını" ve filmin uluslararası ekranda nadiren görülen bir dünyayı yansıtmasını övdü.

Bu ödül, filme 2027 Akademi Ödülleri'ne giden alışılmadık bir yol açıyor. Yeni kurallara göre, belirlenen altı uluslararası festivalde belirli ödülleri kazanan filmler, ülkelerinin resmi adaylığına bağlı kalmadan Uluslararası Uzun Metraj kategorisinde değerlendirmeye alınabiliyor.

Bu, Angh'ı doğrudan Oscar adayı yapmıyor. Ancak Konyak dilinde çekilmiş ve Hindistan'ın en küçük eyaletlerinden birinden gelen bir filmi, bu tür hikâyelerin neredeyse hiç yer almadığı küresel bir tartışmanın içine taşıyor.

1960'ların başında geçen bir geçiş hikâyesi

Angh, 1960'ların başında, Konyak köyünün yaşlı kalıtsal şefi Anghba ile genç oğlunun etrafında dönenen bir hikâye anlatıyor. Konyaklar, Nagaland'ın 17 büyük kabilesinden biri ve çoğunlukla doğudaki Mon bölgesinde yaşıyor. Bu bölgede kalıtsal şeflere "Angh" deniyor.

Filmde Anghba ve oğlu, Hristiyanlığın yayılmasıyla atalarının inancına bağlı kalan son kuşaklardan biri olarak gösteriliyor. İskoç aktör Douglas Henshall'ın canlandırdığı Amerikalı bir misyoner köye geldiğinde baba direniyor, ancak oğul meraklanıyor.

Rio'ya göre film fikri, birkaç yıl önce başka bir proje için Mon'a gittiğinde ortaya çıktı. Farklı kuşakların bir arada yaşaması dikkatini çekti: Bir dede eski bir kelle avcısı olabilirken, iki kuşak sonra torunu bir rock grubunda gitar çalabiliyordu.

Nagaland, daha önce Assam eyaletinin bir parçasıydı ve Aralık 1963'te resmen Hindistan eyaleti oldu. O dönemde Hristiyanlık Naga toplulukları arasında onlarca yıldır yayılıyordu ve bu değişim sadece dini inancı değil, gelenekleri, ritüelleri ve günlük yaşamı da dönüştürüyordu.

Konyak toplumu üzerine çalışan Dr B Amo Konyak, bu dönemdeki değişimin neredeyse bir kayboluş gibi olduğunu söylüyor. Bazı uygulamalar kayboldu, bazıları ise "parçalar halinde hayatta kaldı" — yaşlıların anılarında, aile yadigârlarında. Bir zamanlar günlük yaşamın parçası olan şeyler artık miras haline geldi.

Kameranın baktığı yer kadar nasıl baktığı da önemli

Konyak halkı uzun süre dışarıdan görüldü. Dr Konyak, kâşifler, sömürge yetkilileri, misyonerler ve fotoğrafçıların dövmeli yüzlere, süs eşyalarına, silahlara ve kelle avcılığına ilgi gösterdiğini, ancak arkasındaki yaşamların genellikle gözden kaybolduğunu belirtiyor.

Rio, bu tarihi mirasın farkında olduğunu söylüyor: "Nagaland hakkında birçok film ve belgesel yapıldı, ancak bu tür filmler konunun değil, kâşifin bakışını takip ediyor." Angh'da bu bakışı tersine çevirmek, izleyiciden karakterlerin yerine geçmesini istemek istedi.

Konyak danışmanlar diyalog, kostüm ve yapım tasarımında çalıştı; oyuncuların çoğu ilk kez rol alan Konyaklardan seçildi. Orman da içinden geçen insanlara ait bir yer olarak tasvir edildi.

Rio ve görüntü yönetmeni Adam Pietkiewicz, Angh'ı 16 mm filmle çekti. 1950'ler ve 60'lardan misyoner ve Naga topluluklarına ait fotoğraf ve görüntülerden yararlandılar. Amaç, o arşiv görüntülerinin dokusunu ve atmosferini yeniden yaratırken bakış açısını dışarıdan özneye kaydırmaktı.

Bu etkileyici bir seçimdi, ancak lojistik açıdan zorlayıcıydı. Çekilen film dijitalde olduğu gibi sette hemen izlenemiyordu. Her dört beş günde bir kutular Mumbai'ye işlenmeye gönderiliyor, ekip ne çektiğini tam bilmeden çalışmaya devam ediyordu.

Rio, ödülün ardından hâlâ biraz şaşkın olduğunu söylüyor. Angh ilk uzun metrajı olsa da, film onu özellikle kuzeydoğudaki genişleyen Hint sineması haritasına yerleştiriyor. Rio, Nagaland'ın sinema sahnesinin hâlâ "çok başlangıç aşamasında" olduğunu düşünüyor. Ancak Angh etrafındaki ilginin bir kısmının memlekete geri dönmesini umuyor.

Şimdilik Rio daha sıradan bir şeyi bekliyor: Nagaland'a dönüp arkadaşlarıyla futbol oynamayı.