Muhafazakarlar konut maliyetini 50 bin sterlin düşürmeyi planlıyor

İngiltere Muhafazakar Partisi'nin gölge maliye bakanı Andrew Griffith, iktidara gelmeleri halinde İngiltere ve Galler'de yeni konut inşa maliyetini düzenlemeleri azaltarak 50 bin sterlin düşüreceklerini açıkladı. Griffith'in verdiği rakam, inşaat sektörünün yeni düzenleme ve vergilerin getirdiği maliyetlere ilişkin tahminlerine dayanıyor.

Ancak inşaat ve konut uzmanları, sağlanan tasarrufun bir kısmının zamanla okul, yol ve sosyal konut harcamalarını artırabileceği konusunda uyarıyor. Bazı analistler de çevre düzenlemelerinin kaldırılmasının gelecekte hane halkının enerji faturalarını yükseltebileceğini belirtiyor.

Hangi düzenlemeler hedefte?

Muhafazakarlar, yeni özel konutların inşasını ve teslimini pahalılaştıran çeşitli düzenlemeleri kaldırmayı veya reformdan geçirmeyi öneriyor. Partinin hedef aldığı düzenlemeler arasında şunlar yer alıyor:

• İngiltere ve Galler'de belirli yeni gelişmelerden alınan ve belediyelerin yol, okul ve oyun alanı gibi yerel altyapı harcamalarını finanse etmesine imkan tanıyan Community Infrastructure Levy (Topluluk Altyapı Vergisi)
• İngiltere'de yeni yapılan konutların daha yüksek enerji verimliliği standartlarını karşılamasını ve gaz kombi yerine ısı pompası gibi düşük karbonlu ısıtma kullanmasını zorunlu kılan Future Homes Standard (Gelecek Ev Standardı)
• İngiltere'de yeni bir gelişmenin parçası olarak geliştiricilerin bir oranda sosyal veya uygun fiyatlı konut sağlamasını şart koşabilen Section 106

Parti, bu ve diğer düzenlemeleri kaldıracağını veya reforme edeceğini, toplamda yeni bir konutun teslim ve dolayısıyla satın alma maliyetini 50 bin sterline kadar düşüreceğini savunuyor. BBC Verify, Muhafazakarlardan rakamın ayrıntılı dökümünü talep etti.

Sektörün hesapları ne gösteriyor?

Home Builders Federation (HBF - Ev İnşaatçıları Federasyonu), 2020'den bu yana yeni düzenlemeler, vergiler ve enflasyonun İngiltere ile Galler'de tek bir yeni konutun inşa maliyetini 76 bin sterlin artırdığını tahmin ediyor. Bu, ortalama bir yeni konutun değerinin yaklaşık yüzde 20'sine denk geliyor. Tutarın 10.200 sterlini Future Homes Standard'dan, 12.700 sterlini ise "besin nötrlüğü" ve "biyoçeşitlilik net kazancı" gibi çevre koruma önlemlerinden kaynaklanıyor. HBF, 37 bin sterlinlik malzeme ve işçilik maliyeti artışını hariç tuttuğunda düzenleme ve vergilerin yeni konut maliyetine yaklaşık 42 bin sterlin eklediğini hesaplıyor.

Muhafazakarların tahmini HBF rakamının biraz üzerinde. HBF ayrıca bina düzenlemelerindeki değişiklikleri yansıtmak için yaklaşık 8 bin sterlin dahil ediyor; Muhafazakarlar bu kalemlerin tamamını kaldırarak tasarruf sağlayacaklarını belirtmedi. Partinin planı, işaret ettiği tasarrufun konut üreticilerinin kârını artırmak yerine alıcılara yansıtılacağı varsayımına dayanıyor.

İnşaat Ürünleri Birliği (CPA) temsilcisi Noble Francis, BBC Verify'a yaptığı açıklamada, son yıllarda düzenleme ve vergilerle inşaatçılara yüklenen maliyetlerin, firmaların mevzuata uyum için harcadığı zaman dahil, konut inşaat hızını ciddi biçimde sınırladığını söyledi. İşçi Partisi hükümeti, bu parlamento döneminde İngiltere'de net 1,5 milyon konut inşa etme hedefinin oldukça gerisinde; bu hedef yılda yaklaşık 300 bin konutluk inşaat hızını gerektiriyor. Resmi tahminlere göre haziran ayına kadar olan yılda yalnızca yaklaşık 203 bin konut inşa edildi.

Francis, iktidarda olmayan her partinin bürokrasiyi kaldırıp maliyetleri düşüreceğini söylemesinin kolay olduğunu, ancak son beş yılda hem Muhafazakarların hem de İşçi Partisi'nin iktidarda olduğunu ve konut inşaatına ek maliyetler getirdiğini belirtti. Örneğin Future Homes Standard ilk kez 2019'da Muhafazakar Başbakan Boris Johnson döneminde önerilmişti. Diğer analistler, plandan sağlanacak ön inşaat maliyeti tasarrufunun gelecekte kamu harcamalarını artırabileceğine işaret ediyor. Konut uzmanı Anna Clarke, "Konut inşa maliyetini 50 bin sterlin düşürmek, çok ihtiyaç duyulan yeni konutların yapılmasına gerçekten yardımcı olur. Ancak geliştiricilere yeni okul ve altyapı masrafını ödetmezseniz, bunları başka bir yoldan ödemeniz gerekir" dedi.

Bazı analistler de yeni konutlarda gaz kombi yerine ısı pompası gibi güncellenmiş çevre standartlarının uzun vadede hane halkının enerji faturalarını düşürerek tasarruf sağlayacağını öngörüyor. Temiz enerji savunuculuğu yapan Regulatory Assistance Project'ten Dr. Richard Lowes, BBC Verify'a "Enerji faturası sonuçları dikkatlice değerlendirilmezse haneler onlarca yıl boyunca çok yüksek faturalarla baş başa kalabilir. En düşük işletme maliyetleri genellikle ısı pompalarının güneş paneli ve bataryalarla birlikte kullanılmasıyla elde edilebilir" ifadelerini kullandı.