Meta, Zuckerberg'e özel hisse anlaşması imzaladı

Meta, Kaliforniya'nın milyarderlerden almayı önerdiği servet vergisi nedeniyle CEO'su Mark Zuckerberg'in eyaletten ayrılmasını önlemek için yeni bir anlaşma imzaladı. Şirketin çarşamba günü yaptığı finansal açıklamaya göre anlaşma, Zuckerberg'e Meta'da daha fazla hisse veriyor. Amaç, önerilen verginin kasım ayında seçmen onayından geçmesi halinde servetinin bir bölümünün kaybedilmesini telafi etmek.

Kaliforniya'da önerilen düzenleme, net serveti 1 milyar doların üzerindeki eyalet sakinlerine bir defaya mahsus yüzde 5 vergi getiriyor. Facebook'un kurucu ortaklarından Zuckerberg'in bu durumda yaklaşık 10 milyar dolar ek eyalet vergisi ödemesi bekleniyor. Serveti 200 milyar doları aşan Zuckerberg, anlaşmayı Meta'nın özel bir komitesiyle görüştü. Şirkete göre müzakereler "sert" ve "kimi noktalarda ihtilaflı" geçti.

Zuckerberg taşınmayı gündeme getirmişti

Kaliforniya, Silicon Valley ve benzeri teknoloji merkezlerine ev sahipliği yapıyor. Americans for Tax Fairness kampanya grubunun verilerine göre eyalette yaklaşık 225 milyarder yaşıyor. Bu kişilerin servetleri son yıllarda hızla arttı. Haberde Zuckerberg'in Kaliforniya'daki efektif vergi oranının her yıl yüzde 1'in altında kaldığı belirtiliyor.

Zuckerberg geçen ay Meta'nın yönetim kuruluna, ana ikametgahını Kaliforniya dışına taşımayı, hatta eyaletteki mülklerini satmayı düşündüğünü söyledi. Kaliforniya'daki başlıca evleri Palo Alto ve Lake Tahoe'da bulunuyor. Böyle bir hamlenin "kamuoyu önünde yaşanacağını, şirket çalışanlarının da bunu fark edip yorumlayacağını" belirtti. Ayrıca bu adımın "şirket yönetimi açısından soru işaretleri doğuracağını" ifade etti.

Meta da buna karşılık şirkette yeni hisse türleri oluşturdu. Çarşamba günü duyurulan hisse bölünmesiyle her mevcut hissedara bir yeni hisse verildi. Zuckerberg şirketin en büyük hissedarları arasında ve sahip olduğu payların yapısı üzerinden şirketi kontrol ediyor. Finansal açıklamaya göre yeni anlaşma sayesinde Zuckerberg daha fazla ve daha sık hisse alacak, ayrıca bunları üç aylık dönemlerde satabilecek. Yeni hisseler Meta üzerindeki kontrol gücünü değiştirmiyor, ancak şirketin değerinden daha kolay nakde geçmesini sağlıyor.

Anlaşma vergiden bağımsız görünüyor

Anlaşma, Kaliforniya'daki bir defalık vergi kabul edilmese bile yürürlükte görünüyor ve Zuckerberg Kaliforniya sakini olduğu sürece sekiz yıl boyunca geçerli olacak. Meta, anlaşmayı "Kurucu Uyum Anlaşması" olarak adlandırdı. Şirkete göre yapay zeka kaynaklı "teknoloji sektöründe ve küresel ekonomide yaşanan çarpıcı ve eşi görülmemiş dönüşüm" karşısında Zuckerberg'in şirketi Kaliforniya'dan yönetmeye devam etmesi "kritik önemde".

Şirket, Covid-19 salgını sırasında Zuckerberg'in ofis dışından, çoğunlukla Hawaii'deki Kauai adasındaki geniş yerleşkesinden çalışmaya başlamasıyla yaşanan sorunlara da atıf yaptı. Salgın döneminde hızlı işe alımların ardından çocuk güvenliği konusunda yeniden gündeme gelen bir ihbar skandalı yaşandı. Şirket "metaverse" yatırımlarına yöneldi ve Facebook adını Meta olarak değiştirdi. Ardından kitlesel işten çıkarmalar ve yeniden yapılanma başladı.

İşten çıkarmalar bu yıl da sürdü. Şirketin çalışan sayısı bir yıl öncesine göre yüzde 15 azaldı; bu en az 10 bin çalışanın işine son verildiği anlamına geliyor. Şirket bugün metaverse yani sanal platformlar yerine daha çok yapay zeka ürünlerine ve ilgili araçlara odaklanmış durumda. Meta yönetim kurulu, Zuckerberg'in yapay zeka yarışında şirketi öne geçirme çabalarına liderlik etmesiyle şirket için "muazzam pazar fırsatı" gördüğünü belirtiyor.

Meta çarşamba günü bu yıl yapay zeka projelerine 145 milyar dolara kadar harcama yapmayı planladığını açıkladı. Şirket, halka arz olduğu 14 yıl öncesinden bu yana ilk kez negatif nakit akışı bildirdi. Meta'nın hisseleri perşembe günü yüzde 7'den fazla düşerek şirketin piyasa değerinden 100 milyar doların üzerinde değer sildi.